Samenwerken aan weerbaarheid in tijden van opbouwende spanning
28 februari 2025
“Je moet de voorbereiding en samenwerking wel energie blijven geven, want als je er geen aandacht aan besteedt dan zakt het weg. En dat is nog wel de grootste uitdaging. Hoe blijf je energie geven aan iets dat hopelijk zelden of weinig gaat gebeuren?” Die vraag stelt Paul Gelton, programmadirecteur Maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht van het NIPV, in de podcastreeks Weerbaarheid en veerkracht: samen voor een veilig Nederland.

De tijd van een eendimensionale crisis is voorbij. Nederland heeft steeds meer te maken met dreigingen die er heel anders uitzien dan voorheen: hybride dreiging, cyber attacks, bosbranden, klimaatverandering, enzovoort. Hoe moeten we hiermee omgaan?
“We willen de hele maatschappij activeren. Ook op een veelheid en complexiteit van stapelende crises. Dat betekent dat je samen met de burgers moet kijken wat er mogelijk is. Wat kan de één en wat kan de ander?”, stelt Paul Gelton.
Elkaar kunnen vinden wanneer het moet
Samenredzaamheid is een belangrijk onderdeel in de bewustmaking van de samenleving op het gebied van risico en crisis. Zo is het essentieel dat je elkaar goed kent en dat er netwerken paraat staan in het geval van nood, zonder het kapot te organiseren. Hoe doen we dit? Volgens Paul Gelton moet daar nog veel voor gebeuren, maar “er zit ongelooflijk veel potentieel.”
Van belang is de energie bij de verschillende partijen en de burgers op peil te houden. Zo blijf je weerbaarheid continu opbouwen en houd je vrijwilligers gemotiveerd. Niet alleen voor de weerbaarheid voor en tijdens een crisis, maar ook voor de nafase van herstel die zo cruciaal is voor de veerkracht van onze samenleving.
“De call-to-action is: laten we niet evalueren, praten, nadenken, maar laten we gewoon doen. Schouders eronder. Want er ligt al zo ongelooflijk veel. Laten we het bij elkaar brengen. Laten we daar het effect mee maken”, aldus Paul Gelton.
Luister hier de hele podcast met Paul Gelton en Jaap Donker
Bekijk ook
Herziening kwalificatiedossier OvD: “Zo lean maar tegelijk zo compleet mogelijk, dat was de uitdaging”
26 februari 2025
Eind 2024 is het herziene kwalificatiedossier (KD) van de officier van dienst (OvD) Brandweer vastgesteld door de Werkveldadviescommissie (WVA), de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV) en het Veiligheidsberaad. Frank van Krieken van Veiligheidsregio Brabant-Noord vertelt over de totstandkoming van het nieuwe KD en de belangrijkste wijzigingen.

Hoe ben je bij de herziening van het KD betrokken geraakt?
“Ik ben werkzaam als teamleider Preparatie en binnenkort als sectorhoofd Risicobeheersing bij Veiligheidsregio Brabant-Noord en ben daar ook werkzaam als OvD Brandweer. Als lid van de vakraad Incidentbestrijding ben ik betrokken bij de herziening van het kwalificatiedossier van OvD Brandweer en ben ik kartrekker van de ontwikkelgroep, bestaande uit vertegenwoordigers vanuit het veld en het NIPV.”
Wat was de aanleiding voor de herziening?
“Het kwalificatiedossier was na bijna 7 jaar toe aan een herziening. Dat betekent dat we met een brede vertegenwoordiging uit het (brandweer)land hebben gekeken of de kerntaken en competenties nog overeenkomen met de huidige en toekomstige praktijk van de OvD. We zijn daarbij tot de conclusie gekomen dat het KD inderdaad geactualiseerd moest worden. Uitgangspunt daarbij was om tot een zo lean, maar tegelijk zo compleet mogelijk KD te komen dat toekomstbestendig is, zonder dat afbreuk wordt gedaan aan de kwaliteit van de opleiding.”
Wat zijn de belangrijkste wijzigingen?
“De belangrijkste wijzigingen betreffen enerzijds de instroom tot de leergang en anderzijds de kerntaken van de OvD. Het gevraagde hbo-werk- en denkniveau blijft gehandhaafd. Maar voor wat betreft de instroomeisen wordt het mogelijk om, naast een vereist Bevelvoerdersdiploma, op basis van een positief afgeronde repressieve instroommodule in te stromen. Deze instroommodule wordt de komende periode ontwikkeld. Dit maakt dat de opleiding toegankelijker wordt voor een bredere doelgroep brandweerprofessionals. Wat betreft de kerntaken zijn we van 4 kerntaken overgegaan naar 2 kerntaken, namelijk: 1. Situationeel leidinggeven aan brandweereenheden bij een incident (mono) en 2. Multidisciplinair samenwerken bij een incident (multi).”
Hoe is het nieuwe KD tot stand gekomen?
“We hebben met de ontwikkelgroep voorstellen gedaan voor de herziening van het KD en deze getoetst binnen de vakraad Incidentbestrijding, door conceptversies te delen en feedback op te halen. Zo heeft elke veiligheidsregio input kunnen leveren en is het proces open en transparant verlopen. Inmiddels is het KD eind 2024 vastgesteld door de WVA, de RCDV en het Veiligheidsberaad.”
Wanneer start de opleiding in de nieuwe vorm?
“Op basis van het herziene KD wordt nu de leergang OvD herzien. Dat betekent dat het NIPV momenteel werkt aan een nieuw curriculum en nieuwe examens. Ook wordt komend jaar gestart met de ontwikkeling van de repressieve instroommodule. Zo kunnen we een nieuwe lichting OvD’s opleiden die voldoen aan de eisen van deze verantwoordelijke functie en daarmee klaar zijn voor de toekomst.”
Bekijk ook
“Tijdens het lesgeven kan ik mijn passie voor mijn werk overbrengen”
24 februari 2025
“Mijn rol bij het ontwikkelen en geven van onderwijs heb ik vooral inhoudelijk benaderd”, vertelt Kevin Kruiswijk, adviseur industriële veiligheid en adviseur gevaarlijke stoffen bij Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland. “Als één van de drie kerndocenten van het leerblok Milieuadvisering mocht ik de lesinhoud medeontwikkelen. Daardoor weet je wat je over wilt brengen. Het geven van de lessen vind ik echt heel leuk om te doen. Je kunt met passie over je werk vertellen en daardoor aangeven waarom het zo interessant en leuk is.”

“In 2020 ben ik gestart met de oude opleiding Specialist industriële veiligheid (SIV) van anderhalf jaar. Zo leerde ik trainer en adviseur Linda van de Ven van het NIPV kennen. Later ging SIV over naar het flexibele leerlandschap, het modulaire onderwijs. Toen heeft Linda mij gevraagd om hierover mee te denken. Uiteindelijk is daar onder andere het leerblok Milieuadvisering uitgekomen.”
Kijken naar wat beroepsbeoefenaar nodig heeft
“Bij het ontwikkelen van het onderwijs heb ik vooral gekeken naar vragen zoals: wat wil ik een beginnend beroepsbeoefenaar meegeven op het gebied van milieuadvisering? Wat had ik in mijn opleiding graag anders gezien? Er was bij mij destijds bijvoorbeeld weinig aandacht voor het uitgangspuntendocument (UPD). Daar besteden we nu veel meer aandacht aan. Want ik weet uit ervaring dat dit een groot deel van je werk behelst. Daar mag je best wat kennis van hebben.”

Kies de leerblokken waarop je verdieping nodig hebt
“Het modulaire, flexibele onderwijs heeft echt voordelen. Zeker voor mensen die minder lessen nodig hebben. Je kiest nu de leerblokken waarop je verdieping nodig hebt. Daarna kun je gewoon examen doen. Een volledige opleiding volgen hoeft niet meer. Zo was er in mijn groep iemand die alleen het leerblok Milieuadvisering volgde. Maar er waren ook deelnemers die meerdere blokken volgden of de volledige leerroute. Je krijgt daardoor wel verschillende niveaus in de groep, maar dat is niet erg. Dan is het afwegen aan welke onderwerpen je meer of minder aandacht geeft.”
Blijf jezelf ontwikkelen
“Blijf leren en met je eigen ontwikkeling bezig. Dat wil ik graag aan anderen meegeven. Ik ben van mening dat je van leren niet dommer wordt. Stilstaan is achteruitgaan, dus blijf jezelf bekwaam houden. Ook al zit je 20 jaar in het vak, de wereld om je heen is in verandering. In dit vak zijn nieuwe technieken, nieuwe uitdagingen zoals de energietransitie en klimaatveranderingen. Dat is allemaal van toepassing op ons werk en daar moeten we in meegaan.”
Bekijk ook
Hoe vergroten we onze weerbaarheid tegen natuurrampen en klimaatverandering?
20 februari 2025
Ons klimaat blijft veranderen. Extreme weeromstandigheden nemen toe en de risico’s stapelen zich op. Hoe vergroten we onze weerbaarheid tegen natuurrampen en klimaatverandering? Dit was het onderwerp van de vierde Masterclass van het NIPV, die plaatsvond bij het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI).

Vergroten van weerbaarheid
Sprekers Maarten van Aalst, hoofddirecteur bij het KNMI en hoogleraar aan de Universiteit Twente, en Charlotte van Ruijven, programmamanager Klimaatveiligheid bij het NIPV, vertelden over klimaatrisico’s en de uitdagingen waar crisisprofessionals voor komen te staan. Het beperken van schade veroorzaakt door klimaatrampen vergt uitvoerige voorbereidingen, samenwerking en veerkrachtige systemen. Niet alleen reageren, maar vooruitdenken en vandaag al actie ondernemen.
De belangrijkste leerpunten uit deze masterclass zijn:
1. Het goede van tevoren doen
De overstromingen in Limburg in 2021 tonen hoe door klimaatverandering risico’s zijn vergroot. We konden het gevaar voorspellen, maar onduidelijkheid over mandaten vertraagde actie. De les die dit ons heeft geleerd? We moeten van tevoren bepalen wie wanneer handelt bij dreigende rampen. Plannen is een essentieel aspect, waar het KNMI aan bijdraagt door te werken aan sterkere waarschuwingsketens zodat voorspellingen leiden tot effectieve actie. Ook is improvisatievermogen cruciaal en daar zijn heldere verantwoordelijkheden voor nodig.
2. Een klimaat dat blijft veranderen
Klimaatonderzoek gaat niet langer over de verre toekomst. Steeds vaker onderzoekt het KNMI het hier en nu: Is deze hittegolf of overstroming het gevolg van klimaatverandering en gaat dit vaker gebeuren? Voorheen waren klimaatscenario’s en weersverwachtingen aparte disciplines, maar deze zijn nu samengekomen. Het klimaat verandert continu. Wat gisteren normaal was, is dat morgen niet meer.
3. Blijf investeren in onderzoek, kennisontwikkeling, professionalisering, in samenwerken en netwerkvorming
Veiligheidsregio’s zetten hierin samen met het NIPV, KNMI en ministerie van Justitie en Veiligheid stappen binnen het programma Klimaatveiligheid. Dit programma heeft tot doel om (beter) zicht te krijgen op de mogelijkheden en onmogelijkheden voor een veilige en weerbare samenleving bij klimaatverandering nu en in de toekomst.
Voorbeelden zijn een handreiking met handvatten voor de rol van veiligheidsregio’s bij ontwikkelingen op het gebied van klimaatadaptatie en het gezamenlijk inzichtelijk maken van knelpunten en blinde vlekken bij de risico’s hitte, droogte, wateroverlast en overstroming.
4. Bouwen aan versterkte ketens
Effectieve klimaatwaarschuwingen vragen om samenwerking. Het KNMI werkt samen met waterschappen en veiligheidsregio’s om verwachtingen direct bruikbaar te maken. Met het nieuwe ‘Early Warning Centre’ groeit het KNMI van een dataleverancier naar een actieve schakel in de keten. Samen verkleinen we onze kwetsbaarheid.
5. Geen doemscenario’s, maar actie
Klimaatverandering betekent niet dat alles ten onder gaat, maar zonder energietransitie zijn de gevolgen groot. De snelheid waarmee we uitstoot verminderen en ons aanpassen, bepaalt hoe beheersbaar de risico’s blijven.
6. De omslag vindt plaats
Sinds het Akkoord van Parijs is de transitie naar duurzame energie in een stroomversnelling geraakt. Investeerders kijken steeds kritischer naar fossiele brandstoffen en klimaatrisico’s. Maar dit proces moet sneller. In de woorden van Obama: “We zijn de eerste generatie die het merkt, en de laatste die het kan oplossen.” We voelen de impact van klimaatverandering nu al. We moeten ons aanpassen aan onze omgeving en ons voorbereiden op mogelijke extremen. Dit bereiken we niet alleen met ons verstand, maar ook met ons verbeeldingsvermogen.
Bekijk ook
Waterveiligheid voor morgen vraagt sterkere samenwerking
20 februari 2025
Het Ministerie van Justitie en Veiligheid en de Unie van Waterschappen hebben aan het NIPV gevraagd onderzoek te doen naar de wijze waarop de positie van waterschappen in de crisisbeheersing versterkt kan worden, met name door de samenwerking tussen waterschappen en veiligheidsregio’s te verbeteren.

De samenwerking tussen waterschappen en veiligheidsregio’s is meestal voldoende om de huidige waterrisico’s het hoofd te bieden. De ernst en schaal van de waterrisico’s die op ons afkomen, dreigen hier echter verandering in te brengen. We verwachten dat waterincidenten steeds vaker maatschappelijke gevolgen en een bovenregionaal karakter kennen.
Dergelijke problematiek vereist een sterkere samenwerking. Dit rapport biedt aanbevelingen voor zowel de waterketen als de algemene keten om deze samenwerking te verstevigen.
- Capaciteit op crisisbeheersing bij waterschappen
Bij veel waterschappen is de capaciteit voor crisisbeheersing niet groot, waardoor het aan tijd en mankracht ontbreekt om relaties te onderhouden met veiligheidsregio’s. Waterschappen dienen meer FTE vrij te maken voor crisisbeheersing. - Automatische alarmering van waterschappen
Waterschappen zijn bij meer soorten crises betrokken dan veiligheidsregio’s vaak vermoeden. Laat de aanwezigheid van het waterschap in een crisisteam niet afhangen van de leider van dat team, maar laat het waterschap zelf bepalen of ze aansluiten. - Specifiek trainen voor mededeling in een crisisteam
Evaluaties tonen aan dat de samenwerking in crisisteams nog niet altijd goed gaat. Partners verwachten te veel van waterschappen, waterschappen weten technische informatie niet altijd goed te vertalen. Deze samenwerking is bij uitstek te trainen. - Elkaar betrekken, voor en na de crisis
Veiligheidsregio’s dienen waterschappen te betrekken bij planvorming, scenario-ontwikkelingen en oefeningen. Beide partijen dienen vaker samen op te trekken in het gezamenlijk evalueren van incidenten (waar relevant). - Bovenregionale en grensoverstijgende samenwerking
Meer zelfs dan bij andere crises vragen waterrisico’s om een grensoverstijgende blik in de warme en koude fase door de invloed van het water vanuit andere regio’s of landen (Duitsland en België) op het Nederlandse watersysteem. Zoek niet slechts apart de relaties over de grens, maar neem ook buurwaterschappen -regio’s mee te nemen in het contact met buurland(en). Oefen daarnaast met verschillende bovenregionale scenario’s waar ingewikkelde afwegingen in voorkomen, waarbij ook de ‘zware bestuurders’ meedoen. - Benoeming in Wet veiligheidsregio’s
Om te vermijden dat er een verkeerd signaal uitgaat van het schrappen van de waterschappen uit een opvolger van de Wet veiligheidsregio’s, adviseren wij om de vermelding van de waterschappen te handhaven.
In 2025 geeft het NIPV met het programma Klimaatveiligheid een impuls aan onderzoek, kennisontwikkeling, professionalisering, samenwerken en netwerkvorming op het gebied van klimaatveiligheid, natuurbrandveiligheid en waterveiligheid.
Lees het rapport
Ventilatie en detectie van waterstof
18 februari 2025
Ontsteking van waterstof kan leiden tot een explosie met overdrukeffecten, zeker als waterstof per ongeluk vrijkomt in een besloten ruimte. Ventilatie en detectie van waterstof zijn twee maatregelen die cruciaal zijn om explosiegevaar te beperken. Kennis en informatie over hoe je het beste kunt ventileren en kunt detecteren, is echter beperkt beschikbaar. Om dit kennishiaat te vullen, heeft het NIPV een literatuuronderzoek uitgevoerd.

Het hoe en wat van ventilatie en detectie
Het onderzoek geeft inzicht hoe ventilatie werkt en welke vormen van waterstofdetectie mogelijk zijn. Daarnaast wordt beschreven hoe ventilatie er voor kan zorgen dat vrijgekomen waterstof verdund wordt met lucht en hoe groot de ventilatiecapaciteit van de ruimte dan moet zijn. Tenslotte laat het onderzoek zien waar waterstofdetectoren het beste geplaatst kunnen worden om snel en betrouwbaar de aanwezigheid van waterstof te kunnen waarnemen.
Eisen stellen aan ventilatie en detectie
Ventilatie heeft invloed op de verspreiding van waterstof en daarmee ook op de detectie van waterstof. Het rapport beschrijft de wisselwerking tussen ventilatie en detectie maar ook de kennis die nodig is om deze twee maatregelen goed en veilig toe te passen in een ruimte.
De verkregen kennis uit dit onderzoek is:
- relevant voor het beoordelen van veiligheidsrisico’s van waterstof in besloten ruimtes door gebruikers, veiligheidsregio’s, omgevingsdiensten, overheden en andere organisaties.
- relevant voor het bepalen van de manier waarop ventilatie- en detectiesystemen in het ontwerp van (semi)besloten ruimtes met waterstofactiviteiten opgenomen kunnen worden.
Lees het rapport en de 2 factsheets
Kennisbundels veilige energietransitie geactualiseerd
9 januari 2025 (bijgewerkt op 18 februari 2025)
In 2021 en 2022 heeft het NIPV tien kennisbundels over nieuwe energiebronnen en -dragers gepubliceerd. Door de inwerkingtreding van de Omgevingswet en andere nieuwe ontwikkelingen was het nodig om de kennisbundels te actualiseren.

Wegwijs in de veiligheidsrelevante facetten van de energietransitie
De kennisbundels geven informatie over wet- en regelgeving, vergunningverlening, pilots en veiligheidsmaatregelen. Ze zijn met name bedoeld voor de veiligheidsregio’s, de omgevingsdiensten en de bevoegd gezagen. Maar ook het bedrijfsleven en burgers kunnen baat hebben bij een goede en verantwoorde bundeling van kennis over de (veilige) energietransitie.
Bekijk de vernieuwde kennisbundels
-
Kennisbundel Windturbines
pdf | 5 MB | 17-02-2025 -
Kennisbundel Zonnepanelen
pdf | 4 MB | 11-12-2024 -
Kennisbundel Geothermie
pdf | 3 MB | 11-12-2024 -
Kennisbundel Transport van waterstof(dragers)
pdf | 2 MB | 11-12-2024 -
Kennisbundel Kooldioxide
pdf | 1 MB | 11-12-2024 -
Kennisbundel LNG
pdf | 2 MB | 04-11-2024 -
Kennisbundel Multi-energie tankstations
pdf | 2 MB | 04-11-2024 -
Kennisbundel Waterstof in de gebouwde omgeving
pdf | 2 MB | 04-11-2024 -
Kennisbundel Duurzaam bouwen
pdf | 2 MB | 04-11-2024 -
Kennisbundel Elektrificatie
pdf | 1 MB | 04-11-2024
Bekijk ook
Innovatief experiment: past Augmented Reality (AR) in praktijkoefeningen?
14 februari 2024
Officier van dienst (OvD) Harco van Oorschot maakte al veel oefeningen mee, maar dit keer was het anders: “Een innovatieve praktijkoefening met een Augmented Reality (AR)-bril op: de Apple Vision Pro. Welke voordelen en mogelijkheden heeft AR, en werkt het? Mijn conclusie: het zou wat mij betreft onderdeel van het brandweeronderwijs moeten zijn.”

Je ziet de wereld om je heen met toegevoegde virtuele elementen
AR is een technologie die digitale elementen over de echte wereld heen projecteert via een speciale bril. Je ziet realtime zowel de fysieke omgeving als virtuele elementen. Van Oorschot: “In ons geval bijvoorbeeld een brandweervoertuig en rookontwikkeling die ontstond in een fysiek pand. Ik wist al iets van de mogelijkheden van de AR-brillen, maar had ze nog nooit gebruikt. Aangezien ik ook in het oefenwereldje zit, ik ben naast OvD ook specialist vakbekwaamheid, was ik benieuwd of AR meerwaarde heeft. Daarnaast deed ik drie weken geleden nog een realistisch geënsceneerde OvD-oefening, dus kon ik een mooi bruggetje maken en verschillen zien.”
Geen rook happen en gassen inademen
Een goede praktijkoefening organiseren, brengt veel met zich mee. Je bent afhankelijk van de objecten die aangeboden worden. “Een brandweerauto moet op zo’n oefendag beschikbaar zijn en kost ook een hoop”, licht Van Oorschot toe. “Dan heb je nog de milieuaspecten van een auto die staat te draaien met diesel, en oefenrook of een echt vuurtje om de oefening realistisch te maken. Voor mij is dat maar een klein momentje, maar oefenleiders staan de hele dag rook te happen en gassen in te ademen. Daar kan AR een oplossing in bieden.”

Hoe ‘reality’ is AR?
“De vraag was voor mij wel: hoe ‘reality’ is het beeld dat je krijgt? Nou, tegenover huidige systemen is het innovatieve AR een stuk realistischer. Je staat niet in een grafische wereld maar juist in je eigen fysieke omgeving. Je ziet echte bomen en een echt gebouw. Dat het realistischer lijkt, zie je ook aan de bewegingen van mensen met een AR-bril op. Op een gegeven moment dacht mijn brein dat de virtuele tankautospuit echt was. Ik leunde er tegenaan en viel om, want die auto was er helemaal niet. Heel gek.”
Volledig virtueel (VR) versus combinatie virtueel en fysiek (AR)
“Kijken naar je eigen omgeving met AR, is het grootste positieve voordeel tegenover andere digitale middelen zoals Virtual Reality (VR)”, vindt Van Oorschot. Bij VR zet je ook een bril op, maar is de omgeving die je ziet volledig gesimuleerd in plaats van gedeeltelijk. “Ja, ik denk dat AR een hele goede combinatie is tussen grafische en realistische beelden. Maar VR heeft ook z’n voordelen. Bijvoorbeeld als je als manschap tijdens een praktijkoefening veel handelingen moet doen om je motorische vaardigheden te trainen. Of om in een nieuwe brandweerauto de nieuwe knopjes en pompen te beoefenen, dan is VR goed in te zetten. In een dynamische incident-oefening kan AR weer een betere rol spelen.”

AR voor oefenen van beeldvorming
Beeldvorming, in de beginfase op een afstandje kijken naar de ontwikkeling van een brand, daarvoor is AR volgens Van Oorschot zeker goed te gebruiken. Bijvoorbeeld voor OvD’s, hoofdofficieren van dienst (HOvD’s) en bevelvoerders die moeten inschatten hoe de brand er over een kwartier uitziet, wanneer ze moeten opschalen en wanneer ze een ambulance moeten vragen. “Of in de opleiding van de adviseur gevaarlijke stoffen (AGS), waarin beeldvorming ook een belangrijke rol speelt. Voor dit soort oefeningen werkt AR heel goed vind ik. Maar dan als toevoeging, want ik zeg niet meteen: doe maar al die oefencentra op slot. AR is een innovatie die wat mij betreft onderdeel van het brandweeronderwijs moet zijn en, afhankelijk van het oefendoel, hoop ik dat we AR in de toekomst zeker gaan gebruiken.”
Heli-Team Brandweer werkt flexibeler samen door nieuwe voertuigen
12 februari 2024
“Met onze nieuwe voertuigen zijn we flexibeler als er een grote natuurbrand is.” Christiaan Velthausz is teamleider bij Fire Bucket Operations (FBO). “Deze sterk terreinvaardige wagens helpen ons ook beter samen te werken met de lokale leiding tijdens een natuurbrand.”

Nieuwe pick-up heeft genoeg ruimte voor apparatuur en mensen
Het Heli-Team Brandweer had al een pick-up ter beschikking, maar die was wat ouder aan het worden en werd een beetje krap voor vier man en alle specialistische materialen. De nieuwe pick-up, gefinancierd door het NIPV, is een Ford Ranger. Velthausz: “Een beest van een auto, prachtig is hij. Deze zetten we in als materiaal- en verkenningswagen. Hij heeft genoeg ruimte voor de koffers met apparatuur en uitrusting en genoeg ruimte voor ons hele team.”

Fire Bucket Operations: helikopterinzet bij natuurbranden
“FBO is een specialistische eenheid die valt binnen het landelijk specialisme natuurbrandbeheersing. Wij springen desgevraagd bij als er een grote of complexe natuurbrand is. FBO bestaat uit drie onderdelen:
- helikopters van Defensie
- het MAOT-team van Defensie
- het Heli-Team Brandweer.
Die laatste dat zijn wij. Defensie heeft geen expertise in brandbestrijding, dus ons team adviseert en stuurt de helikopters aan. Dat betekent dat we snel en flexibel moeten kunnen opereren, ook op moeilijk terrein. Goed materieel is belangrijk om ons werk effectief te doen en ik ben blij dat we die kans krijgen.”

Vorig voertuig krijgt tweede leven bij droneteam
De oude pick-up is trouwens niet naar de sloop, maar krijgt een tweede leven. Team digitale verkenning (TDV) mag hem nu gebruiken als zij met hun drones ondersteunen bij natuurbranden. “We werken nauw samen met onze collega’s van TDV. Zij zijn bij een grote natuurbrand ook erg belangrijk om een goed overzicht te krijgen van de situatie. Maar het is wel belangrijk dat de drones geen gevaar vormen voor de helikopters. Daar helpt een sterk terreinvaardig voertuig zeker bij.”
Bekijk ook
Jacqueline, Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost
februari 2026
In september 2026 start de 55e voltijdopleiding Brandweerofficier. Acht veiligheidsregio’s zijn hiervoor nu op zoek naar geschikte kandidaten om brandweerofficier te worden. Kandidaten komen in dienst van een veiligheidsregio en volgen de opleiding tot brandweerofficier bij het NIPV. Jacqueline Peters is oud-student van de 50e voltijdopleiding Brandweerofficier en nu werkzaam bij Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost. Zij vertelt hoe ze de opleiding en haar carrière daarna heeft ervaren. Meer informatie over opleiding is te vinden op www.brandweerofficier.nl.

Over Jacqueline
Ik ben Jacqueline Peters, 41 jaar, getrouwd en moeder van drie kinderen. Ik ben sectorhoofd incidentbestrijding bij Veiligheidsregio Brabant‑Zuidoost en verantwoordelijk voor de complete incidentbestrijding : de vrijwilligereen beroepsposten, uitruk en de preparatieve kant zoals planvorming, huisvesting, facilitair, techniek, voertuigen, trainen en oefenen. Ik maak onderdeel uit van het MT van de veiligheidsregio en draai eens per vier à vijf weken dienst als regionaal operationeel leider. In mijn vrije tijd geniet ik van mijn kinderen, fietsen, zeezeilen en houtbewerking.
Waarom heb je ervoor gekozen om bij de brandweer te gaan werken?
Er is nooit één specifieke reden geweest. Een deel ligt in mijn achtergrond: ik studeerde bouwkunde en werkte als architect aan projecten voor zorginstellingen. Die maatschappelijke component gaf mij voldoening, maar het werk voelde smal. Omdat ik nog aan het begin van mijn carrière stond en graag blijf leren en ontwikkelen, vroeg ik me af hoe ik mezelf uitgedaagd kon houden. Toevallig kwam de opleiding op mijn pad en tijdens een infodag vond ik precies wat mij aansprak: de maatschappelijke component, iets teruggeven aan de samenleving, bijdragen aan veiligheid en het recht op een veilige omgeving, een van mijn kernwaarden.
Daarnaast sprak het brede carrièrepad binnen een veiligheidsregio mij aan. Binnen de brandweer kun je zowel specialistisch doorgroeien als brede ervaring opdoen in vakbekwaamheid, planvorming, techniek of huisvesting. Je kunt je binnen één organisatie blijven ontwikkelen, wat voor mij ook met loyaliteit te maken heeft: niet telkens opnieuw beginnen, maar groeien in één organisatie. Binnen een veiligheidsregio komt daar ook nog bedrijfsvoering en crisisbeheersing bij, wat die breedte alleen maar vergroot.
Ook speelde leiderschap voor mij een grote rol. De focus lag tijdens mijn lichting, de 50e, op wie ik ben als leider in een publieke organisatie, met 24‑uursdiensten, vrijwilligers, fysieke afstanden en kantoorfuncties. Hoe geef je leiding aan zulke verschillende groepen? Wat vind je daarin zelf belangrijk? Leidinggeven aan zulke verschillende groepen is een enorme uitdaging, maar werken met mensen die zoveel hart hebben voor de medemens maakt het werk bijzonder en betekenisvol.
Had je voor de opleiding al ervaring bij de brandweer of een veiligheidsregio? En hoe heb je dat ervaren?
Nee. Ik had daar nog geen ervaring mee, in tegenstelling tot enkele andere medestudenten. Maar dat is ook zeker niet nodig om de voltijdopleiding te gaan doen. Ook de repressieve carrière binnen de brandweer biedt veel mogelijkheden om stappen te doorlopen. In breedte, leiderschap en afwisseling, wat mij sterk heeft aangetrokken. Als officier van dienst (OvD) heb je eens in de vier à vijf weken dienst en je beheersmatige taak is nauw verbonden met je repressieve rol. Je kunt zomaar uit je reguliere werkzaamheden worden gehaald. Juist die dynamiek zocht ik: het onverwachte, de energie en voldoening die het repressieve werk geeft. Het is fijn om dat wat je in de kantooromgeving ontwikkelt, in de praktijk waar te maken. De brandweer biedt ook ruimte om door te groeien. Voor iedereen is er wel een plek die past. De brandweer voelt als een eigen maatschappij, waar iedereen zijn of haar plek kan vinden.
Je oudste kind was nog een baby toen je begon aan de opleiding. Hoe heb je dat gecombineerd?
Het is een intensieve opleiding en elke keuze die je met een gezin maakt, maak je samen. Mijn man en ik zijn allebei bewust bezig met onze eigen ontwikkeling en stemmen onze opleidingen op elkaar af, zodat we niet tegelijk zulke trajecten volgen. We geven elkaar de ruimte om te groeien, terwijl we ook een gezin runnen. Dat hoort bij de organisatie van je leven en het kan alleen wanneer je een evenwichtige relatie hebt. Je doet het echt samen.
Hoe reageerde jouw omgeving op jouw keuze om te solliciteren op deze functie?
Mijn omgeving reageerde heel enthousiast. Ik kom uit een lijn van bouwkundigen. Maar mijn vader had zelf ooit bij de vrijwilligers willen solliciteren, al was hij toen net te oud door de leeftijdsgrens die er toen was. Dat had hij me nooit verteld, dus toen ik zei dat ik overwoog om naar de officiersopleiding te gaan, moest hij hard lachen en was hij trots. Ondanks dat het brandweervak niet in onze familie zit, kwam mijn keuze niet als verrassing: ze vonden dat het bij me past. Ook mijn man zag het direct. Hij kwam de opleiding tegen en zei: dit is iets voor jou.
Hoe kijk je terug op de opleiding?
Met mijn eerdere postacademische opleidingen had ik hoge verwachtingen van de opleiding. Als buitenstaander kijk je naar de krachtige uitstraling van de brandweer met grote voertuigen en een goed georganiseerde omgeving. Ik wist dat we gingen werken met een weekindeling van beheersmatig werk, leiderschap en repressie. Het repressieve deel voldeed aan mijn verwachtingen, maar leiderschap was zoeken: je krijgt veel aangereikt zonder praktijkervaring en bouwt vooral een gereedschapskist voor later. Het theoretische deel vond ik lastig, omdat mijn wetenschappelijke achtergrond botste met het sterk praktijkgerichte onderwijs, wat totaal anders was dan ik had gedacht.
De opleiding was veel meer gericht op samen leren, ervaringen delen en gastdocenten die vertelden hoe zij dingen deden. Ik merkte dat operationele voorbereiding per regio enorm verschilde, terwijl we één brandweer zijn, wat me verraste. De theoretische kant liet vooral zien dat er nog een opgave ligt voor de brandweer.
Terugkijkend was de anderhalf jaar één grote meerwaarde. Het totaalpakket vormt je echt: de klas, de groei, het jezelf tegenkomen en ontdekken wie je als leidinggevende wilt zijn. Het programma levert blijvende binding met klasgenoten op en relaties die je meeneemt in werk en privé.
Hoe ziet je loopbaan eruit sinds je de opleiding hebt afgerond?
Ik ging voor Zuid-Limburg naar de opleiding en werkte daarna direct in de regio. Ik begon bij crisisbeheersing op multidisciplinaire operationele voorbereiding en werkte onder andere aan het rampbestrijdingsplan voor Maastricht Aachen Airport en cyberveiligheid. Daarna was ik interim kazernechef in Heerlen en vervolgens in Sittard, waar ik een leiderschapsprogramma voortzette en verantwoordelijk was voor het servicecentrum kleine voertuigen. Later stapte ik over naar Brabant-Zuidoost als afdelingshoofd preparatie en sectorhoofd incidentbestrijding. In acht jaar bekleedde ik veel functies, wat het werk afwisselend en aantrekkelijk maakte. Die afwisseling is ook een van de redenen dat ik bij de brandweer werk.
Hoe zag je leven er verder uit tijdens de opleiding?
Veel klasgenoten verbleven in de buurt van het NIPV. Ik reed iedere dag met studiegenoot Jeroen op en neer naar Arnhem. Vanwege mijn gezin was vijf dagen van huis zijn geen optie. Op maandag en dinsdag reisden we heen en terug. Op woensdagavond reden we door naar het praktijkcentrum, omdat donderdag en vrijdag praktijkdagen waren. In het eerste half jaar was ik twee nachten per week van huis, wat intensief was: thuiskomen, douchen en direct naar bed. De manschapopleiding betekende twee dagen per week fysiek zware inzet, vaak vijf inzetten per dag. Als je niet zelf aan zet was, ondersteunde je. Tegelijkertijd leerde je veel inhoud, ontdekte je wie je was en speelde de groepsdynamiek een grote rol. De fysieke én mentale belasting was hoog. Je moet stevig in je schoenen staan en er serieus aan beginnen. Onze kleine klas van dertien ging er volledig voor, wat zorgde voor een snelle groeicurve en een unieke ervaring.
Hoe zie je de ervaring van de opleiding terug in je huidige functie?
De ervaringen uit de opleiding blijven waardevol: veel gelachen, veel geleerd en situaties herkennen die je nu in de praktijk tegenkomt. Je leert dicht bij jezelf te blijven en te ontdekken wat jij kunt inzetten. In de eerste jaren betekent dat veel experimenteren, oefenen met gesprekstechnieken en leiderschapsstijlen en je eigen kernwaarden verder verdiepen. Het vormingstraject stopt niet bij de opleiding, maar krijgt daar juist een stevige basis.
Wat vond je het leukste aan de opleiding?
Mijn klasgenoten, die dezelfde drive hadden, blijven belangrijk; met sommigen heb ik nog regelmatig contact, met anderen in fases. Als ik terugdenk aan de opleiding, herinner ik me vooral de hilarische momenten die bedoeld waren om te leren. Het voelde als één grote leerspeeltuin, waar je ook stevig op je plaat kon gaan. Juist die momenten, waarin je hard viel en weer opstond, blijven je altijd bij.
Het was heerlijk om met elkaar hard te kunnen lachen, juist omdat fouten maken mocht en zelfs de bedoeling was. Die veilige omgeving, waarin je vrij genoeg bent om te falen en daarvan te leren, is een van de grootste winsten. Dat neem je je hele leven mee. Het voedt je kwetsbaarheid en zorgt dat je je later ook buiten die groep veilig genoeg voelt om die te tonen.
Wat vond je de grootste uitdaging van de opleiding?
Het gemotiveerd blijven tijdens de theoriedagen vond ik een grote uitdaging. De werkmethodiek was anders dan het onderwijs dat ik gewend was. Daaraan aanpassen vond ik lastig. Daarnaast was het spannend om anderhalf jaar in opleiding te zijn voor een veiligheidsregio waar ik niemand kende. Juist daarom wilde ik het maximale uit de opleiding halen om zo goed mogelijk voorbereid te zijn.
Hoe heb je je loopbaan ervaren sinds je klaar bent met de voltijdopleiding?
Ik voel me bevoorrecht met alle mooie plekken waar ik ben geweest en ben daar ontzettend dankbaar voor. Vooral vanuit Zuid‑Limburg heb ik echt de kans gekregen om alles wat ik in de opleiding leerde in verschillende functies te ervaren en toe te passen. Ik kreeg het vertrouwen en de ruimte om mezelf te zijn en me te ontwikkelen. Die steun betekent veel voor me. Daardoor kon ik dicht bij mezelf blijven en uiteindelijk ben ik op de plek terechtgekomen die bij me past.
Wat vind je het mooiste aan je werk?
De brandweer is een unieke minimaatschappij, met mensen die soms dichtbij staan en soms verder weg, maar allemaal bereid zijn zichzelf aan de kant te zetten voor de veiligheid van een ander. Het is bijzonder om voor deze mensen het werk zo goed mogelijk te faciliteren, zodat we samen de wereld buiten zo veilig mogelijk houden. Dat is echt goud.
Wat vind je dan het meest uitdagend?
Het meeste draait uiteindelijk om wie je bent en de situatie in de regio. Het mooiste aan dit werk zijn de mensen en het organiseren van omstandigheden waarin zij hun werk zo goed mogelijk kunnen doen. Tegelijkertijd ben ik in die rol minder zichtbaar en minder aanwezig bij de mensen zelf. Dat schuurt soms. Want het liefst sta ik dicht bij hen, maar om hun werk mogelijk te maken, gaat dat soms ten koste van verbinding. Dat vind ik het lastigst.
Hoe heb je de sporttest ervaren?
De sporttest is maakbaar: je fitheid heb je zelf in de hand. Je persoonlijkheid moet passen, maar fysiek kun je trainen. Voor mij was de sporttest een half jaar na mijn bevalling. Weet wat je moet kunnen en bereid je daarop voor, want het laat zien dat je gemotiveerd bent en verantwoordelijkheid neemt voor je eigen groei. De opleiding is zwaar en je wilt fit zijn, zowel tijdens de opleiding als later als specialist of leidinggevende. Je hebt een voorbeeldfunctie, dus fysiek sterk en gezond blijven is essentieel.
Hoe heb je de cultuur ervaren binnen de opleiding?
Ik denk dat wij geen gemakkelijke klas waren voor het NIPV. Toen wij begonnen was er al jarenlang geen officiersopleiding meer geweest. We waren een relatief oude klas, veel van ons waren al ruim geleden afgestudeerd, hadden gewerkt en sommigen hadden ervaring binnen het onderwijs op wo-niveau. Daardoor hadden we onze eigen beelden en visie op hoe goed onderwijs eruit moet zien. We stelden veel vragen waar niet altijd antwoord op gegeven kon worden, wat lastig is voor een onderwijsinstelling. Zeker in een eerste jaar, een hernieuwde startfase. Als ik terugkijk snap ik dat beter. Wij zagen alleen het stukje opleiding en niet het hele systeem erachter. Wij zagen niet hoe alles aan de achterkant georganiseerd was en hoe alles werkt en waarom dit zo is. We zijn altijd in gesprek gegaan dus de cultuur was altijd heel goed, veilig en open, al hadden we graag meer verandering gezien. Maar uiteindelijk is dat prima. En zie je dat er de afgelopen jaren, want er is inmiddels 10 jaar verstreken, veel veranderingen zijn doorgevoerd. Het is mooi om te zien dat je input wordt gewaardeerd en gebruikt.
Wat zou je mee willen geven aan mensen die twijfelen?
Ik denk dat je echt overtuigd moet zijn om het te doen. Maar heb je twijfels? Ga in gesprek en zoek iemand op die de opleiding heeft gedaan. Praat over die twijfel want iedere twijfel is anders.
Wat zou je mee willen geven aan potentiële nieuwe studenten voor de 55e?
Voor de opleiding is het belangrijk dat je fysiek en mentaal gezond bent, maar ook dat het thuis goed georganiseerd is. Je hebt een stevig vangnet nodig, zoals ouders, een partner of vrienden. Want je doet het niet alleen. Of je nu alleen woont of bij familie, zorg dat je een goede basis hebt waar je op kunt terugvallen. Sta open voor wat komt. Dat maakt het proces een stuk makkelijker en rustiger om te ervaren.
Ik denk dat de opleiding nog steeds in ontwikkeling is en een goede kans is om in een hele mooie wereld te gaan werken. Het bereid je echt voor en het geeft je heel veel, meer dan wat erop papier staat.
