Natuurbranden

Uitgelicht

Algemene informatie

Natuurbranden zijn complex en zeer divers door de afwisselende begroeiing van planten. De branden kunnen ontzettend veel impact hebben, zeker in een dichtbevolkt land als Nederland. Daarom verzamelt en bundelt het NIPV kennis, doen we onderzoek en werken we veel samen. Niet alleen binnen de veiligheidsregio’s in Nederland, maar ook in het buitenland.

NIPV-onderzoeken en -kennisdocumenten

Hieronder staan de meest recente afgeronde onderzoeken en kennisdocumenten van het NIPV.

Kennisdocument Natuurbrand risicocommunicatie

Communicatie over natuurbrandrisico’s zorgt níet voor meer natuurbranden. Dat blijkt uit een inventarisatie van het NIPV. Hoewel het spanningsveld tussen risicocommunicatie en mogelijke brandstichting internationaal wordt herkend, is er geen bewijs gevonden dat informatievoorziening mensen aanzet tot het opzettelijk veroorzaken van natuurbranden.

Kennisdocument Natuurbrand-risicocommunicatie
pdf | 2 MB | 27-11-2025

Jaarrapportage natuurbranden 2023 (2024)

Het NIPV is sinds 2023 verantwoordelijk voor de database natuurbranden. Dankzij verbeterde databronnen en meervoudige datavalidatie worden de data verzameld via een betrouwbaardere methodiek dan voorheen.

De cijfers over 2023 staan in een jaarrapportage. In het online dashboard Kerncijfers Natuurbranden staan de cijfers van natuurbranden over 2023 en 2024 én actuele cijfers over natuurbrandmeldingen.

Jaarrapportage natuurbranden 2023
pdf | 1 MB | 07-05-2024

Natuurbrandsignaal ’23

Natuurbranden zijn zowel binnen als buiten Nederland een zeer actueel thema. De vraag is of en hoe natuurbranden in Nederland aan het veranderen zijn als gevolg van de klimaatverandering. Met welke (toekomstige) ontwikkelingen moeten we rekening houden? Een consortium van experts vanuit de kennisinstituten NIPV, KNMI, Wageningen University & Research (WUR), Vrije Universiteit Amsterdam (VU) en Deltares heeft dit onderzocht.

Overige NIPV-onderzoeken en -kennisdocumenten

Hieronder vindt u een overzicht van overige onderzoeken naar dit onderwerp.

Project Extreme Wildfire Events Data Hub for Improved Decision Making (EWED)

EWED was een Europees onderzoeksproject waarbij zes internationale partners, waaronder het NIPV, de handen ineen sloegen om ons begrip van extreem brandgedrag te vergroten en handelingsperspectieven te bieden aan operationele organisaties. Het project werd geleid door de Catalaanse Pau Costa Foundation, met als partners de Catalaanse, Noorse en Griekse brandweer, Wageningen Universiteit en het NIPV.

EWED heeft onder gezorgd voor meer data over extreme natuurbranden door in verschillende landen, waaronder Nederland, weerballonnen op te laten bij veelal extreme natuurbranden. Door analyse en duiding van die data hebben we meer inzicht in de processen die zorgen dat een natuurbrand zich extreem kan gedragen. Het project heeft het volgende opgeleverd:

De Wildfire Data Portal, waar men open-access data kan vinden van de extreme natuurbranden, modelsimulaties kan draaien van rookpluimen onder verschillende atmosferische omstandigheden en kennisclips kan vinden om hun begrip over extreme natuurbranden en hun interactie met de atmosfeer te vergroten.
Een fysiek en online training event, waar specialisten op het gebied van natuurbrandbestrijding inzicht kregen in de nieuwste kennis over extreem brandgedrag en wat men kan doen om dat beter te voorspellen
Een pagina met verschillende kennisdocumenten, waaronder richtlijnen en aanbevelingen om beter voorbereid te zijn op extreme natuurbranden.

NIPV in de media

NOS 6 augustus 2025 Europees risicogebied voor natuurbranden breidt zich uit naar het noorden

NOS 2 juli 2025 Onderzoek naar grillige en gevaarlijke branden die eigen weer maken

NPO Radio 5 dagen 19 mei 2025 Droogte in Nederland

Northwestern European Wildfire Roundtable

Sinds april 2021 organiseert het NIPV in opdracht van negen veiligheidsregio’s de zogeheten Northwestern European Wildfire Roundtable. Dit is een digitale bijeenkomst waarbij experts vanuit verschillende, meest Noordwest-Europese landen, kennis met elkaar delen door middel van presentaties en discussies. Onderstaand verslag geeft een inkijk in de opgedane inzichten vanuit dit internationale netwerk.

Verslag De inzichten in natuurbrandbeheersing vanuit een Noordwest-Europees perspectief
pdf | 731 KB | 01-11-2023

Gebiedsgerichte aanpak

In de gebiedsgerichte aanpak trekt de brandweer samen op met natuurbeheerders en stakeholders die intensief gebruik maken van de natuur. Gezamenlijk inventariseren en beoordelen zij de risicovolle natuurgebieden en kijken ze hoe ze de risico’s op onbeheersbare branden kunnen beperken. Bijvoorbeeld door het aanleggen of versterken van natuurlijke barrières met minder brandbare vegetatie.

Documenten gebiedsgerichte aanpak

Informatievoorziening

Om het risico op en de verspreiding van natuurbranden in kaart te brengen, is informatievoorziening essentieel.

Dashboard Kerncijfers Natuurbranden
Het aantal natuurbranden, hun kenmerken en omstandigheden zijn beschikbaar in een online dashboard Kerncijfers Natuurbranden. Het dashboard toont zowel definitieve en gecontroleerde natuurbranden (2023 en 2024) als voorlopige, actuele natuurbrandmeldingen (2025). Het NIPV is sinds 2023 verantwoordelijk voor de database natuurbranden.
Ga naar het dashboard Kerncijfers Natuurbranden.
Natuurbrandverspreidingsmodel (NVBM)
Het natuurbrandverspreidingsmodel kan ingezet worden om de risico’s op natuurbranden zo klein mogelijk te houden. En als informatiebron bij het bestrijden en voorkomen van een onbeheersbare brand.
Risico Index Natuurbranden (RIN)
De RIN werkt met 17 parameters die duiding geven aan de kans op het ontstaan van een onbeheersbare natuurbrand.
Vegetatiekaarten op basis van satellietdata
Gedetailleerde vegetatiekaarten zijn een belangrijk instrument bij natuurbrandbeheersing. Door te weten waar welk type vegetatie staat, kunnen er voor risicobeheersing en incidentbestrijding maatregelen getroffen worden om onbeheersbare natuurbranden te voorkomen. De vegetatiekaarten op basis van satellietdata geven een landelijk gedetailleerd beeld en vormen o.a. input voor het natuurbrandverspreidingsmodel, de Risico Index Natuurbranden (RIN) en de gebiedsgerichte aanpak.

Documenten informatievoorziening

Brandstofmodellengids
pdf | 8 MB | 14-09-2023

Landelijk specialisme Natuurbrandbeheersing

Natuurbrandbeheersing is een van de landelijke specialismen van de brandweer. Bekijk meer informatie over het landelijk specialisme Natuurbrandbeheersing.

Prepositioning-programma

In 2025 ondersteunden Nederlandse brandweerlieden bij de bestrijding van natuurbranden in Spanje. De inzet is onderdeel van het prepositioning-programma van de Europese Commissie. De missie heeft twee hoofddoelen: het leveren van extra capaciteit voor de brandbestrijding in Spanje en het opdoen van extra kennis en ervaring voor de Nederlandse collega’s. Lees meer over de natuurbrandmissie in Spanje.

NIPV-opleidingen

Daarnaast is natuurbrandveiligheid onderdeel van een aantal algemene opleidingen, zoals de leergangen Manschap, Bevelvoeder, Officier van dienst (OvD) en Hoofdofficier van dienst (HOvD).

Nieuwsbrief natuurbrandveiligheid

Een nieuwsbrief over de voortgang en activiteiten op het gebied van het NIPV-programma Natuurbrandveiligheid. Ook wordt via deze nieuwsbrief aandacht besteed aan het landelijk specialisme natuurbrandbeheersing en de Taskforce Natuurbrandbeheersing van Brandweer Nederland.