Uitgelicht
Algemene informatie
Natuurbranden zijn complex en zeer divers door de afwisselende begroeiing van planten. De branden kunnen ontzettend veel impact hebben, zeker in een dichtbevolkt land als Nederland. Daarom verzamelt en bundelt het NIPV kennis, doen we onderzoek en werken we veel samen. Niet alleen binnen de veiligheidsregio’s in Nederland, maar ook in het buitenland.
NIPV-onderzoeken en -kennisdocumenten
Hieronder staan de meest recente afgeronde onderzoeken en kennisdocumenten van het NIPV.
Dashboard Kerncijfers Natuurbranden
Het aantal natuurbranden, hun kenmerken en omstandigheden zijn beschikbaar in een online dashboard Kerncijfers Natuurbranden. Het dashboard toont zowel definitieve en gecontroleerde natuurbranden als voorlopige, actuele natuurbrandmeldingen. Het NIPV is sinds 2023 verantwoordelijk voor de database natuurbranden.
Ga naar het dashboard Kerncijfers Natuurbranden.
Kennisdocument Natuurbrand risicocommunicatie
Communicatie over natuurbrandrisico’s zorgt níet voor meer natuurbranden. Dat blijkt uit een inventarisatie van het NIPV. Hoewel het spanningsveld tussen risicocommunicatie en mogelijke brandstichting internationaal wordt herkend, is er geen bewijs gevonden dat informatievoorziening mensen aanzet tot het opzettelijk veroorzaken van natuurbranden.
Het Catalaanse natuurbrand beheersingssysteem als inspiratiebron voor Nederland
Slimme repressie doelt onder andere op het gebruiken van nieuwe strategieën, tactieken en technieken bij het bestrijden van natuurbranden. Voor deze nieuwe aanpak wordt met
regelmaat gekeken naar veelal Zuid-Europese landen. In dit rapport worden voorbeelden getoond van het brandweersysteem in Catalonië, waarin slimme repressie de basis vormt.
Natuurbrandsignaal ’23
Natuurbranden zijn zowel binnen als buiten Nederland een zeer actueel thema. De vraag is of en hoe natuurbranden in Nederland aan het veranderen zijn als gevolg van de klimaatverandering. Met welke (toekomstige) ontwikkelingen moeten we rekening houden? Een consortium van experts vanuit de kennisinstituten NIPV, KNMI, Wageningen University & Research (WUR), Vrije Universiteit Amsterdam (VU) en Deltares heeft dit onderzocht.
Overige NIPV-onderzoeken en -kennisdocumenten
Hieronder vindt u een overzicht van overige onderzoeken naar dit onderwerp.
-
Een aanzet tot validatie van het rekenmodel voor (natte) stoplijnen
pdf | 3 MB | 16-02-2026 -
Factsheet Risicocommunicatie over natuurbranden. Het perspectief van burgers
pdf | 852 KB | 08-07-2025 -
Factsheet Risicocommunicatie over droogte. Het perspectief van burgers
pdf | 1 MB | 08-07-2025 -
Jaarrapportage natuurbranden 2023
pdf | 1 MB | 07-05-2024 -
Eindrapport Early Warning Droogte
pdf | 2 MB | 21-08-2023 -
Lessen uit crises en mini-crises: Klimaatverandering en extreem weer
pdf | 4 MB | 01-05-2023 -
Handreiking brandveiligheid vakantieparken
pdf | 5 MB | 01-07-2022 -
Factsheet Natuurbrand in De Meinweg en de evacuatie van Herkenbosch
pdf | 2 MB | 01-11-2020 -
Natuurbrand in De Meinweg en de evacuatie van Herkenbosch
pdf | 2 MB | 13-10-2020 -
Natuurbrandonderzoek Deurnese Peel
pdf | 4 MB | 09-09-2020 -
Literatuurstudie Early Warning Droogte
pdf | 614 KB | 30-11-2020 -
Kennispublicatie Natuurbrandbeheersing in Nederland
pdf | 4 MB | 21-06-2017 -
Lessen uit crises en mini-crises 2014
pdf | 2 MB | 09-11-2015
Project Extreme Wildfire Events Data Hub for Improved Decision Making (EWED)
EWED was een Europees onderzoeksproject waarbij zes internationale partners, waaronder het NIPV, de handen ineen sloegen om ons begrip van extreem brandgedrag te vergroten en handelingsperspectieven te bieden aan operationele organisaties. Het project werd geleid door de Catalaanse Pau Costa Foundation, met als partners de Catalaanse, Noorse en Griekse brandweer, Wageningen Universiteit en het NIPV.
EWED heeft onder gezorgd voor meer data over extreme natuurbranden door in verschillende landen, waaronder Nederland, weerballonnen op te laten bij veelal extreme natuurbranden. Door analyse en duiding van die data hebben we meer inzicht in de processen die zorgen dat een natuurbrand zich extreem kan gedragen. Het project heeft het volgende opgeleverd:
- De Wildfire Data Portal, waar men open-access data kan vinden van de extreme natuurbranden, modelsimulaties kan draaien van rookpluimen onder verschillende atmosferische omstandigheden en kennisclips kan vinden om hun begrip over extreme natuurbranden en hun interactie met de atmosfeer te vergroten.
- Een fysiek en online training event, waar specialisten op het gebied van natuurbrandbestrijding inzicht kregen in de nieuwste kennis over extreem brandgedrag en wat men kan doen om dat beter te voorspellen
- Een pagina met verschillende kennisdocumenten, waaronder richtlijnen en aanbevelingen om beter voorbereid te zijn op extreme natuurbranden.
NIPV in de media
Northwestern European Wildfire Roundtable
Sinds april 2021 organiseert het NIPV in opdracht van negen veiligheidsregio’s de zogeheten Northwestern European Wildfire Roundtable. Dit is een digitale bijeenkomst waarbij experts vanuit verschillende, meest Noordwest-Europese landen, kennis met elkaar delen door middel van presentaties en discussies. Onderstaand verslag geeft een inkijk in de opgedane inzichten vanuit dit internationale netwerk.
Gebiedsgerichte aanpak
In de gebiedsgerichte aanpak trekt de brandweer samen op met natuurbeheerders en stakeholders die intensief gebruik maken van de natuur. Gezamenlijk inventariseren en beoordelen zij de risicovolle natuurgebieden en kijken ze hoe ze de risico’s op onbeheersbare branden kunnen beperken. Bijvoorbeeld door het aanleggen of versterken van natuurlijke barrières met minder brandbare vegetatie.
Informatievoorziening
Om het risico op en de verspreiding van natuurbranden in kaart te brengen, is informatievoorziening essentieel.
- Natuurbrandverspreidingsmodel (NBVM)
Het natuurbrandverspreidingsmodel kan ingezet worden om de risico’s op natuurbranden zo klein mogelijk te houden. En als informatiebron bij het bestrijden en voorkomen van een onbeheersbare brand. - Risico Index Natuurbranden (RIN)
De RIN werkt met 17 parameters die duiding geven aan de kans op het ontstaan van een onbeheersbare natuurbrand. - Vegetatiekaarten op basis van satellietdata
Gedetailleerde vegetatiekaarten zijn een belangrijk instrument bij natuurbrandbeheersing. Door te weten waar welk type vegetatie staat, kunnen er voor risicobeheersing en incidentbestrijding maatregelen getroffen worden om onbeheersbare natuurbranden te voorkomen. De vegetatiekaarten op basis van satellietdata geven een landelijk gedetailleerd beeld en vormen o.a. input voor het natuurbrandverspreidingsmodel, de Risico Index Natuurbranden (RIN) en de gebiedsgerichte aanpak.
Documenten informatievoorziening
Landelijk specialisme Natuurbrandbeheersing
Natuurbrandbeheersing is een van de landelijke specialismen van de brandweer. Bekijk meer informatie over het landelijk specialisme Natuurbrandbeheersing.
Prepositioning-programma
In 2025 ondersteunden Nederlandse brandweerlieden bij de bestrijding van natuurbranden in Spanje. De inzet is onderdeel van het prepositioning-programma van de Europese Commissie. De missie heeft twee hoofddoelen: het leveren van extra capaciteit voor de brandbestrijding in Spanje en het opdoen van extra kennis en ervaring voor de Nederlandse collega’s. Lees meer over de natuurbrandmissie in Spanje. Ook in 2026 gaan Nederlandse brandweerlieden in juli/augustus naar Spanje (Catalonië).
NIPV-opleidingen
Daarnaast is het thema natuurbranden onderdeel van een aantal algemene opleidingen, zoals de leergangen Manschap, Bevelvoeder, Officier van dienst (OvD) en Hoofdofficier van dienst (HOvD).
Podcasts
Externe bronnen
Externe documenten
Buitenlandse bronnen
Gerelateerde kennis en onderzoek
Heeft u een vraag over dit onderwerp?
Neem contact met ons op via dit formulier. Uw gegevens worden alleen gebruikt voor correspondentiedoeleinden.
Velden gemarkeerd met * zijn verplicht
