Uitgelicht
Algemene informatie
Diverse maatschappelijke ontwikkelingen maken onze samenleving kwetsbaar voor verstoringen. Door de toenemende verwevenheid en complexiteit van kritieke systemen kunnen kleine verstoringen grote effecten hebben op verschillende sectoren tegelijkertijd. Verschillende soorten crises kunnen ontstaan, die van tevoren niet of moeilijk te voorspellen zijn. De complexiteit van zaken en de onzichtbaarheid van incidenten dwingen tot het ontwikkelen van nieuwe perspectieven op het organiseren van veerkracht in de samenleving.
Impact op publieke veiligheid
Als veerkracht tijdens crises ontbreekt is er kans op maatschappelijke ontwrichting. Dit betekent dat een relatief grote groep mensen in een gemeenschap bemerkt of vreest dat de voorzieningen, die voor hen van elementair belang zijn, niet beschikbaar (zullen) zijn. De kans op maatschappelijke ontwrichting is de laatste jaren toegenomen: de recente opeenstapeling van crises heeft de sociale cohesie in ons land onder druk gezet.
Maatschappelijke opgave
Het maatschappelijk belang van veerkrachtige organisaties is groot. Burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat de klassieke keten van de publieke veiligheid niet stilvalt. Op dit terrein is er nog veel te winnen. Het is de ambitie van het NIPV om met onderzoek, onderwijs, ondersteuning en informatie bij te dragen aan het versterken van de maatschappelijke, institutionele en bestuurlijke weerbaarheid en veerkracht in Nederland.
NIPV-onderzoeken en -kennisdocumenten
Hieronder staan de meest relevante onderzoeken en kennisdocumenten van het NIPV.
Veiligheidsmaatregelen door Seveso-inrichtingen tijdens grootschalige en langdurige stroomuitval
In opdracht van het Landelijk Expertisecentrum Industriële Veiligheid (LEC IV) heeft het NIPV-onderzoek uitgevoerd naar de manier waarop Nederlandse Seveso-inrichtingen zich hebben voorbereid op grootschalige en langdurige (GSLD) stroomuitval. Een Seveso-inrichting is een bedrijf waar een gevaarlijke stof aanwezig is, mag zijn, of kan ontstaan bij het verlies van controle over productieprocessen. In het onderzoeksrapport worden de volgende drie vragen beantwoord:
- Wat zijn de mogelijke incidentscenario’s bij Seveso-inrichtingen tijdens GSLD-stroomuitval?
- Hoe hebben Seveso-inrichtingen hun processen, installaties, en veiligheidssystemen voorbereid op GSLD-stroomuitval?
- Welke algemene maatregelen dragen bij aan een goede voorbereiding op GSLD-stroomuitval voor Seveso-inrichtingen?
Grootschalige stroomuitval: ervaringen uit Spanje en Portugal 2025
Op 28 april 2025 vond een grootschalige stroomuitval plaats in Spanje en Portugal, met impact op miljoenen huishoudens, vitale infrastructuur en hulpdiensten. Dit rapport van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) en Veiligheidsregio Kennemerland beschrijft de maatschappelijke gevolgen van deze stroomuitval en het gedrag van burgers en organisaties tijdens de crisis. Ook wordt ingegaan op de wijze waarop crisisorganisaties hebben gehandeld tijdens de stroomuitval.
-
Grootschalige stroomuitval: ervaringen uit Spanje en Portugal 2025
pdf | 2 MB | 04-11-2025 -
Factsheet Stroomuitval Spanje en Portugal. Gedrag van inwoners en bezoekers
pdf | 365 KB | 04-11-2025 -
Factsheet Stroomuitval Spanje en Portugal. Maatschappelijke gevolgen
pdf | 1 MB | 04-11-2025 -
Terugkoppeling kennisbijeenkomst Grootschalige stroomuitval: lessen uit Spanje en Portugal 2025
pdf | 432 KB | 29-01-2026
Verkenning: bijdrage Rode Kruis bij grootschalige stroomuitval (2025)
Wat als de stroom in Nederland 72 uur of langer uitvalt? In hoeverre zijn inwoners dan nog geïnformeerd, bereikbaar en geholpen? In opdracht van het Rode Kruis heeft het NIPV onderzocht welke rol de verbindingsdienst en de Humanitaire Servicepunten (HSP’s) van het Rode Kruis kunnen spelen bij een langdurige en grootschalige stroomuitval.
Overige NIPV-onderzoeken en -kennisdocumenten
Hieronder vindt u een overzicht van overige onderzoeken over dit onderwerp.
-
Werken aan weerbaarheid en veerkracht. Kennismobilisatie: beelden en ervaringen
pdf | 2 MB | 04-12-2024 -
Verkenning naar het versterken van maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht in tijden van crises
pdf | 2 MB | 01-05-2024 -
Versterken van veerkracht. Naar een gezamenlijke aanpak van ongekende crises
pdf | 2 MB | 01-05-2024 -
Crisisnetwerken: effectief en veerkrachtig opereren tijdens crises
pdf | 577 KB | 24-09-2021 -
Maatschappelijke impact van branden
pdf | 1 MB | 28-06-2018 -
Maatschappelijk herstel na grootschalige overstromingen
pdf | 2 MB | 17-10-2019 -
Veerkrachtig omgaan met aanslagen: een advies voor bestuurders
pdf | 870 KB | 01-07-2017 -
Veerkrachtige crisisbeheersing: nuchter over het bijzondere. Lectorale rede Menno van Duin
pdf | 1 MB | 01-02-2011
NIPV-podcasts
Nederlanders zijn onvoldoende voorbereid op noodsituaties, zoals een conflict of natuurramp. Dat stellen het Rode Kruis en het NIPV in het radioprogramma BNR Beter. “De eerste uren is het belangrijk dat je weet hoe je moet handelen.”
Luister naar de podcast waarin Diana Matroos praat met Raed Arafat (Roemeense staatssecretaris van Binnenlandse Zaken) en IJle Stelstra (directeur van het NIPV). Deze podcast is onderdeel van de podcast-reeks Weerbaarheid & Veerkracht van het NIPV.
Externe websites
Gerelateerde kennis en onderzoek
Heeft u een vraag over dit onderwerp?
Neem contact met ons op via dit formulier. Uw gegevens worden alleen gebruikt voor correspondentiedoeleinden.
Velden gemarkeerd met * zijn verplicht