Werken aan een weerbare samenleving: aandacht voor mensen in een kwetsbare positie

Samenvatting

De overheid is niet alleen in staat om alle dreigingen het hoofd te bieden. In Nederland, maar ook in de landen om ons heen, wordt daarom geïnvesteerd in de weerbaarheid van de samenleving. De weerbaarheid van onze samenleving wordt onder andere versterkt wanneer mensen zelf het heft in eigen hand nemen door zich voor te bereiden op crises en dreigingen.

Kwetsbare positie

Niet iedereen is echter in staat om in alle situaties voor zijn of haar eigen veiligheid te zorgen. Deze groep mensen wordt wel aangeduid als ‘mensen in een kwetsbare positie’. Nu het versterken van de weerbaarheid van de samenleving (de ‘weerbaarheidsopgave’) een cruciaal onderwerp is geworden, is het belangrijk om te kijken of en hoe deze mensen worden meegenomen.

Het doel van dit onderzoek is om inzicht te krijgen in hoeverre de overheid oog heeft voor de mensen in een kwetsbare positie in relatie tot het versterken van de weerbaarheid van de samenleving, en om een beeld te krijgen van de bijdrage die mensen in een kwetsbare positie kunnen en willen leveren aan het versterken van de weerbare samenleving, en wat daarvoor eventueel van de overheid nodig is.

Hiervoor is een documentstudie uitgevoerd en zijn interviews gehouden met vertegenwoordigers van relevante maatschappelijke organisaties, gemeenten en veiligheidsregio’s.

Van voornemens naar concrete stappen

Het blijkt dat de maatschappelijke organisaties, veiligheidsregio’s en gemeenten zich allemaal bewust zijn dat specifieke aandacht uit moet gaan naar mensen in een kwetsbare positie. Als we echter kijken wat er de afgelopen tijd concreet is gedaan voor deze mensen, blijkt dat nog beperkt. Overheidsorganisaties zijn vooral bezig met de vraag hoe ze de hele weerbaarheidsopgave zullen organiseren.

Waar een en ander al wel duidelijker is, wordt vooral prioriteit gegeven aan andere thema’s uit die opgave. Daarnaast richt de overheidscommunicatie zich vooral op de algemene bevolking en niet op specifieke groepen. Maatschappelijke organisaties voelen zich verantwoordelijk om de groep mensen in een kwetsbare positie te vertegenwoordigen, maar zijn zoekende naar hun rol en mogelijkheden.

Sommige proberen aan tafel te komen bij de overheid om aandacht te vragen voor deze mensen en mee te denken, maar dat gaat vaak moeizaam.

Gemeenten, veiligheidsregio’s en maatschappelijke organisaties hebben vrijwel allemaal voornemens of plannen om mensen in een kwetsbare positie te betrekken bij de weerbaarheidsopgave. Nu moeten die voornemens omgezet worden in concrete stappen. Dit vraagt om inspanning en samenwerking tussen alle betrokken partijen.