Update programma Klimaatveiligheid
Nieuws van het programma Klimaatveiligheid, november 2026
Dag allen,
Momenteel zijn we binnen het programma nog volop bezig om de landelijke uitgangspunten crisisbeheersing te ontwikkelen. Dit doen we met de input vanuit de expertise die we tot nu toe hebben opgedaan binnen het programma Klimaatveiligheid en vanuit de warme fase van de crisisbeheersing binnen veiligheidsregio’s en samenwerkingspartners. Verder brengen we de bestaande kaders, beleid en regelgeving in kaart. Daarnaast wordt de laatste hand gelegd aan de water-crisistraining, een training bedoeld om de verschillende werelden van het waterdomein en de algemene crisisbeheersing dichter bij elkaar te brengen voordat er daadwerkelijk een crisis is. Ook zijn vele collega’s uit het klimaatveiligheidsnetwerk actief binnen de vijf projectwerkplaatsen die we momenteel met elkaar draaien. Waar het aan het begin van 2026 nog wat stil was, komen aan het einde van 2026 en begin 2027 producten uit deze werkplaatsen allemaal jullie kant op.

Terwijl we dit met elkaar neerzetten is het najaar ook het moment om vooruit te kijken. We zijn nog volop bezig de middelen te verzamelen om ook voor 2027 een programma samen te stellen. Dit jaarlijkse ritueel is inherent aan het werken in een programma. Dat heeft voor- en nadelen. Enerzijds dwingt het ons altijd weer de vraag te stellen of we nog relevant zijn en wat onze toegevoegde waarde ook het komende jaar kan zijn. Anderzijds kost het ieder jaar weer tijd, energie en moeten we omgaan met onzekerheid. Ook voor komend jaar hebben we momenteel nog geen uitsluitsel of we door kunnen. We werken daar hard aan. Wel zijn een aantal projectkosten in 2026 lager uitgevallen dan begroot. Daardoor kunnen we in ieder geval een deel van het jaar aanspreekpunt zijn en een bijdrage leveren aan het versterken van de onderlinge samenwerking tussen veiligheidsregio’s. Verder kunnen we aan de positionering van het thema klimaatveiligheid blijven werken.
Als we mogen dromen over 2027 zetten we ons programma door, samen met het netwerk, themagroep en werkgroep. Dan organiseren we opnieuw netwerkbijeenkomsten, werken we aan een vervolg op het klimaatveiligheidsevent van oktober 2025 en aan de implementatie van de landelijke uitgangspunten crisisbeheersing. Ook zouden we opnieuw aan de slag willen gaan in projectwerkplaatsen. Verder dromen we van een gezamenlijke activiteit over ‘nafase’ met het klimaatveiligheidsprogramma van de politie EKoP. Tenslotte zouden we graag een actieve bijdrage willen leveren aan de voorbereiding op het komende hitte-seizoen met de samenwerkingspartners. Kortom, wordt vervolgd!
Hartelijke groet, Charlotte van Ruijven
Bekijk ook
#IntheSpotlight: Van een getal naar een narratief. Veiligheidsregio IJsselland werkt met nieuwe systematiek voor klimaatscenario’s
Nieuws van het programma Klimaatveiligheid, november 2026
Waar veiligheidsregio’s vroeger risico’s beoordeelden op basis van een rekensommetje van kans maal effect, werkt Veiligheidsregio IJsselland nu met de nieuwe landelijke systematiek die vier lenzen hanteert. “De oude aanpak was eenvoudig: risico’s werden beoordeeld op kans en effect, vermenigvuldigd in een Excel-sheet en geprojecteerd in een tabel”, vertelt Johan Kloppenburg, specialist risico’s en veiligheid en leider van dit traject.

De nieuwe systematiek werkt anders. Naast feitelijke impact en waarschijnlijkheid zijn er twee nieuwe lenzen bijgekomen: perceptie en beweeglijkheid & onbekendheid. Perceptie gaat over hoe het risico wordt gezien door bestuurders, de omgeving en de samenleving. Beweeglijkheid en onbekendheid dwingen om na te denken over trends: wordt het risico groter of kleiner, hoeveel weten we er eigenlijk al over? “Het systeem dwingt je om minder met getallen te werken, omdat het meer kwalitatief geworden is”, legt Kloppenburg uit. “Uiteindelijk leidt het wel tot een score, maar die dient vooral om gewicht te geven aan bestuurlijke keuzes over waar en wanneer te investeren.”
Van bureau naar brede werkgroep
De werkwijze is fundamenteel veranderd. Waar Kloppenburg vroeger met een adviesbureau in een week een risicoprofiel kon opstellen, duurt het proces nu anderhalf jaar. “Nu werken we met een brede werkgroep met vertegenwoordigers van crisisbeheersing, incidentbestrijding, risicobeheersing en het veiligheids- en informatieknooppunt. Per scenario wordt gekeken welke externe expertise nodig is. Bij militaire dreiging werd een majoor betrokken, bij klimaatscenario’s het KNMI, bij andere onderwerpen de politie. “Dat levert veel meer inzicht op”, zegt Kloppenburg. “Iedereen neemt zijn eigen context en belevingswereld mee. Als je al die mensen bij elkaar hebt, kom je tot veel betere en gedragen verhalen vanuit verschillende invalshoeken.”
AI als hulpmiddel voor verhalende scenario’s
Een opvallende innovatie is het gebruik van kunstmatige intelligentie. Kloppenburg voert alle beschikbare informatie, van oude risicoprofielen tot rijksbrede risicoafwegingen, stapsgewijs in een AI-tool. Die produceert een eerste concept dat vervolgens in sessies van twee uur met de werkgroep wordt besproken en aangescherpt. “Het is een interactief proces”, legt hij uit. “Soms is het met wat opmerkingen klaar, soms heeft het meer nodig. Maar het geeft wel extra veel inzicht, zeker omdat je experts bij haalt op onderwerpen waar je zelf weinig verstand van hebt.” Het resultaat is geen technisch document meer, maar een verhaal dat bestuurders kunnen begrijpen. “Een technisch verhaal over van alles wat fout kan gaan, dat neemt niemand tot zich. Nu ontstaat er een narratief dat mensen kunnen begrijpen.”
Van container naar concrete incidenttypen
De scenario’s worden ook concreter. Natuurbranden is bijvoorbeeld geen containerbegrip meer, maar wordt uitgesplitst in specifieke incidenttypen: snel uitbreidende bos- en heidebranden in recreatief gebied, langdurige veenbranden, of natuurbranden met vitale industriële cascade-effecten.
“Dat is één van de grote inzichten”, zegt Kloppenburg. “Je gaat van een globaal containerbegrip direct de diepte in. Als we natuurbranden hebben, dan zijn dit de verschillende dingen die je voorbij ziet komen en waar je verschillende acties op kunt ondernemen.”
Van de zestig geïdentificeerde scenario’s zijn er acht gerelateerd aan weer en klimaat. Drie daarvan zijn al uitgewerkt: extreme droogte, natuurbranden en extreme hitte. “Die hebben we naar voren gehaald omdat ze actueel en urgent waren”, legt Kloppenburg uit. “Natuurbranden was sowieso een hele belangrijke voor ons.”
Sneller aan de slag
De investering van anderhalf jaar lijkt lang, maar Kloppenburg verwacht dat themahouders straks veel sneller aan de slag kunnen. “Vroeger kostte het heel veel tijd en energie om überhaupt een beetje in beeld te krijgen wat het scenario is. Nu is de weg al voorbereid, heb je handvatten in plaats van een half A4’tje met een scenariobeschrijving én is er een netwerk van partners ontstaan die hebben meegepraat over de scenario’s. Dat netwerk is een grote winst op zich.”
“Het idee is dat dit een continu proces blijft”, besluit Kloppenburg. “Niet iets wat we een keer in vier jaar doen, zoals voorheen. De scenario’s vormen zo een levende onderlegger voor risicogericht werken.”
Bekijk ook
Samen voorbereid op klimaatrisico’s: vier bovenregionale scenario’s ontwikkeld
10 november 2026
Hoe bereid je je samen voor op klimaatgerelateerde crises die meerdere veiligheidsregio’s kunnen raken? Het NIPV ontwikkelde in opdracht van het Programma Klimaatveiligheid visuele scenario’s voor hitte, droogte, wateroverlast en overstromingen. Dit gebeurde samen met experts uit veiligheidsregio’s, kennisinstituten, waterschappen, het KNMI, ministeries en andere crisispartners. De scenario’s bieden een praktisch hulpmiddel om mogelijke gevolgen te verkennen en het gesprek over bovenregionale samenwerking aan te gaan.

Praktisch hulpmiddel voor gezamenlijke voorbereiding
Klimaatrisico’s houden zich niet aan regiogrenzen en vragen om samenwerking tussen veiligheidsregio’s en crisispartners. Toch blijkt uit onderzoeken en evaluaties dat de bovenregionale samenwerking nog verdere ontwikkeling vraagt. Om deze samenwerking te versterken, zijn praktische hulpmiddelen nodig om mogelijke situaties en bijbehorende vraagstukken gezamenlijk te verkennen.
Daarom zijn voor vier klimaatrisico’s, hitte, droogte, wateroverlast en overstroming, vier aannemelijke scenario’s uitgewerkt. Elk risico heeft een eigen bundel met de bijbehorende scenario’s.
Vier scenario’s per klimaatrisico
Elke risicobundel bestaat uit drie onderdelen:
- Een assenstelsel: hierin zijn de vier ontwikkelde scenario’s in samenhang weergegeven.
- Een impactoverzicht: dit laat zien welke gevolgen elk scenario kan hebben voor verschillende sectoren.
- Een verhaallijn: per scenario beschrijft een verhaal hoe de situatie zich kan ontwikkelen..
Samen geven deze onderdelen inzicht in mogelijke ontwikkelingen en de uiteenlopende gevolgen van een klimaatrisico.
Gesprekshulp voor voorbereiding en samenwerking
De scenario’s zijn niet bedoeld om te voorspellen wat er precies gaat gebeuren. Ze helpen juist om het voorstellingsvermogen te vergroten en gesprekken op gang te brengen. Veiligheidsregio’s en crisispartners kunnen de scenariobundels gebruiken tijdens bijeenkomsten, bij beleidsontwikkeling en in gesprekken over bovenregionale samenwerking.
Door samen naar dezelfde scenario’s te kijken, kunnen organisaties verkennen wat een mogelijke situatie voor hen betekent. Welke partners zijn betrokken? Wat zijn de gevolgen voor verschillende sectoren? En welke vraagstukken en uitdagingen kunnen ontstaan? Daarnaast vormen ze de basis voor het project Landelijke uitgangspunten crisisbeheersing, dat momenteel binnen het Programma Klimaatveiligheid wordt uitgevoerd.
Bekijk de scenario’s
-
Praatplaat Bovenregionaal scenario Hitte
pdf | 630 KB | 05-11-2026 -
Praatplaat Bovenregionaal scenario Droogte
pdf | 1 MB | 05-11-2026 -
Praatplaat Bovenregionaal scenario Wateroverlast
pdf | 589 KB | 05-11-2026 -
Praatplaat Bovenregionaal scenario Overstroming
pdf | 622 KB | 05-11-2026 -
Verantwoordingsrapport Bovenregionale scenario’s klimaatgerelateerde risico’s
pdf | 764 KB | 03-11-2026
Bekijk ook
Netwerkbijeenkomst Bevolkingszorgfunctionarissen: leren van de stadsbrand in Arnhem
6 november 2026
Op 5 november organiseerde het NIPV in Utrecht de netwerkbijeenkomst voor Bevolkingszorgfunctionarissen. De stadsbrand in Arnhem vormde het uitgangspunt voor de bijeenkomst. Betrokken Bevolkingszorgfunctionarissen, het Rode Kruis, Stichting Salvage en ARQ deelden hun ervaringen en inzichten. Wat vraagt een dergelijke brand van de betrokken organisaties en wat kunnen andere gemeenten en veiligheidsregio’s daarvan leren?

Leren van de stadsbrand in Arnhem
Rob Lamers, Officier van Dienst Bevolkingszorg, en Daniël Renjaan, Overlast- en crisiscoördinator bij de gemeente Arnhem, blikten terug op de stadsbrand. Vanuit hun eigen rol deelden zij ervaringen met de aanpak, de uitdagingen en de impact van het incident. Want naast de brandbestrijding vraagt een stadsbrand om directe aandacht voor bewoners die hun huis moeten verlaten, opvang, informatievoorziening en de gevolgen voor ondernemers en de omgeving.
Twee belangrijke lessen kwamen naar voren:
- De interne crisisorganisatie vraagt om goede afstemming met andere gemeentelijke afdelingen, zodat ook zij snel in actie kunnen komen.
- De continuïteit van de gemeente en de nafase bleek kwetsbaar door de afhankelijkheid van individuele medewerkers, hun kennis en contacten.
Ook het Rode Kruis en Stichting Salvage vertelden over hun bijdrage aan de ondersteuning van getroffenen. Pieter Duifhuizen en Hanneke de Goeje lichtten toe hoe het Rode Kruis hulp biedt bij noodhulp, opvang en ondersteuning. Bertran Hallink vertelde over de inzet van Stichting Salvage, die namens de Nederlandse brandverzekeraars optreedt en mensen helpt bij schade aan hun woning of bezittingen. Ook ging hij in op de samenwerking met andere crisispartners.
Ook na de brand blijven de gevolgen merkbaar
De gevolgen van een stadsbrand houden niet op als het vuur is geblust. Bewoners kunnen hun huis en vertrouwde omgeving verliezen en te maken krijgen met onzekerheid en verlies van persoonlijke bezittingen.
Wera van Hoof en Noortje Jansen, onderzoekers en beleidsadviseurs bij ARQ Kenniscentrum Impact van Rampen en Crises, gingen in op de psychosociale impact van rampen en de ondersteuning van getroffenen. Ook de rol van GGD’en kwam aan bod. Goede psychosociale hulp vraagt aandacht in alle fasen: van voorbereiding en acute inzet tot herstel. Daarbij is het belangrijk om ook oog te houden voor de behoeften van bewoners op langere termijn.
Elkaars taal leren spreken
De ervaringen uit Arnhem tonen aan dat Bevolkingszorg niet op zichzelf staat. De opvang van bewoners, de hulpverlening, schadeafhandeling, informatievoorziening en psychosociale ondersteuning vragen om afstemming tussen verschillende organisaties en disciplines. Iedere partner heeft een eigen rol en verantwoordelijkheid, maar voor getroffenen moet de ondersteuning als één geheel voelen.
Carian Cools, decaan bij het NIPV: ‘Bij een grote crisis komt veel samen. Juist dan is het belangrijk dat professionals en organisaties elkaar weten te vinden, elkaars rol begrijpen en de juiste informatie met elkaar delen. Dat vraagt ook dat je elkaars taal leert spreken en begrijpt wat de verschillende kolommen, rood, wit, blauw, groen en oranje, nodig hebben om hun werk goed te kunnen doen. Dat is iets waar we bij het NIPV in onze opleidingen nadrukkelijk aan werken: professionals leren over de grenzen van hun eigen kolom heen te kijken en effectief met elkaar samen te werken.’
Bekijk ook
5 november 2026
Op dinsdag 10 november wordt de release LCMS 2026 Q4 – 30.6 uitgerold op de Oefenomgeving van het LCMS. In het liveblog onderaan dit bericht houden we je tijdens de uitrol op de hoogte van de voortgang.
Planning release
Er is sprake van downtime. Houd daarom rekening met het volgende:
- Beide omgevingen, zowel Oefen als Operationeel, zijn vanaf 09.00 uur niet beschikbaar.
- De Operationele omgeving is naar verwachting vanaf 13.00 uur weer beschikbaar.
- De Oefenomgeving is naar verwachting vanaf 16.00 uur weer beschikbaar.
- Tussen 13.00 en 16.00 uur kun je voor een geplande oefening gebruikmaken van de Operationele omgeving. Vermeld daarbij duidelijk ‘Oefening’ in de naam van de activiteit.
Vragen?
Heb je vragen naar aanleiding van dit bericht? Neem dan contact op met de beheerder van jouw organisatie.
Release LCMS 2026 Q4 – 30.6
Via dit liveblog volg je de voortgang van de release LCMS 2026 Q4 – 30.6 op de Oefenomgeving
Dit liveblog is gesloten.
Ook Oefenomgeving weer beschikbaar
De uitrol op de Oefenomgeving is succesvol afgerond. Dit betekent dat beide omgevingen weer beschikbaar zijn.
Heb je vragen over deze release? Neem dan contact op met de beheerder van jouw eigen organisatie. De organisatiebeheerder heeft de contactgegevens van het NIPV en kan contact met ons opnemen.
De release verloopt volgens planning. Naar verwachting is de uitrol van de release binnen een halfuur afgerond.
De Operationele omgeving is weer beschikbaar
Heb je een oefening gepland? Plaats deze dan tijdelijk op de Operationele omgeving.
Zet hierbij duidelijk ‘Oefening’ in de naam van de activiteit.
De Oefenomgeving is naar verwachting rond 16.00 uur weer beschikbaar.
Start
We zijn gestart met de uitrol van de Release LCMS 2026 Q4 – 30.6 op de Oefenomgeving.
De planning van de release is als volgt:
- Er is sprake van downtime.
- Beide omgevingen, zowel Oefen als Operationeel, zijn momenteel niet beschikbaar.
- De Operationele omgeving is naar verwachting vanaf 13.00 uur weer beschikbaar.
- De Oefenomgeving is naar verwachting vanaf 16.00 uur weer beschikbaar.
Kennis over brandveiligheid van parkeergarages met elektrische voertuigen geactualiseerd
2 november 2026
De publicatie ‘Brandveiligheid van parkeergarages met elektrisch aangedreven voertuigen’ bevat veiligheidsmaatregelen voor verschillende typen parkeergarages. Aan de uitgave uit 2021 is een addendum toegevoegd. Dit addendum geeft de stand van zaken van de elf geïdentificeerde kennishiaten in de oorspronkelijke publicatie uit 2021.

Veiligheidsinfo over het parkeren en opladen van elektrische voertuigen
Elektrische voertuigen zijn niet meer weg te denken uit ons straatbeeld. Deze voertuigen worden ook geparkeerd en opgeladen, onder andere in parkeergarages. Dit brengt een aantal specifieke veiligheidsaspecten met zich mee. Het NIPV doet hier al jaren onderzoek naar.
In de publicatie ‘Brandveiligheid van parkeergarages met elektrische voertuigen’ staan bouwkundige, installatietechnische, organisatorische en repressieve veiligheidsmaatregelen. De uitgave helpt bij het maken van keuzes over brandveiligheid en incidentbestrijding in parkeergarages. De publicatie is bedoeld voor veiligheidsregio’s (brandweren), gemeenten en eigenaren/beheerders van parkeergarages.
Stand van zaken van elf kennishiaten
Door nieuwe kennis en inzichten was het nodig om de uitgave uit 2021 te actualiseren. Dit is gedaan door middel van een addendum. Dit addendum vormt een aanvulling op het rapport uit 2021 en is dus geen volledige actualisatie daarvan.
Het addendum beschrijft de stand van zaken van elf kennishiaten op basis van internationaal en eigen onderzoek. Zes kennishiaten zijn inmiddels opgelost. Drie zijn gedeeltelijk opgelost en twee kennishiaten vragen nog om verder onderzoek: de effectiviteit van detectiemiddelen en de effectiviteit en toepasbaarheid van robots.
Lees de publicatie en de bijbehorende infographic
In de infographic staan aandachtspunten en maatregelen voor verenigingen van eigenaren en exploitanten van parkeergarages.
Bekijk ook
Voldoende ontruimers: wat vraagt artikel 6.20 van het Besluit bouwwerken leefomgeving?
2 november 2026
Wanneer zijn er voldoende ontruimers aanwezig om een gebouw veilig te ontruimen? Over die vraag bestaat discussie. Want wat is voldoende? “Er spelen veel variabelen mee en het wetsartikel geeft geen concrete invulling, waardoor het complex is. Daarom is het voor veiligheidsregio’s lastig om het aantal ontruimers in de praktijk vast te stellen”, vertelt Ruud van Liempd, onderzoeker bij het NIPV.

Eis is pas na ingebruikname van toepassing
“Gebruikers van een gebouw moeten over voldoende ontruimers beschikken om mensen bij brand in veiligheid te brengen. Dit staat in artikel 6.20 van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en geldt alleen voor gebouwen die in gebruik zijn genomen. In de ontwerpfase mag een vergunning hierop niet worden getoetst, omdat de eis pas na ingebruikname van toepassing is. Daardoor blijkt pas in de gebruiksfase hoeveel ontruimers er daadwerkelijk nodig zijn, terwijl het gebouw en de brandveiligheidsmaatregelen mede bepalen hoeveel ontruimers er nodig zijn”, aldus Van Liempd.
Ziekenhuizen, woonzorggebouwen en verpleeghuizen
“Dit probleem speelt vooral bij ziekenhuizen, woon-zorggebouwen en verpleeghuizen. Allereerst zijn er door bezuinigingen en personeelstekorten minder medewerkers beschikbaar, terwijl de zorgvraag door vergrijzing juist toeneemt. Daarnaast maakt het in een ziekenhuis een verschil of iemand in een verpleegbed ligt, in een couveuse verblijft of op de intensive care ligt. Soms kost het al een kwartier om een IC-patiënt voor ontruiming klaar te maken. Ook het gedrag van mensen tijdens een evacuatie speelt een rol. Verder moet ervan uitgegaan kunnen worden dat ontruimers opgeleid en geoefend zijn. Met al deze factoren moet rekening worden gehouden, maar het Bbl biedt hiervoor geen concrete handvatten.”
Meer informatie tijdens Kennis- en Netwerkdag Risicobeheersing
Wil je meer weten en meer duidelijkheid krijgen over de uitvoering van artikel 6.20 van het Bbl? Kom op 3 december 2026 naar de Kennis- en Netwerkdag Risicobeheersing.
Ruud van Liempd deelt praktijkinzichten en bespreekt mogelijke manieren om dit wetsartikel toe te passen.
Bekijk ook
Nieuwe werkwijze THV: slachtoffer zo snel mogelijk uit auto
28 oktober 2026
Bij een verkeersongeval staat voor de brandweer één vraag centraal: wat heeft het slachtoffer nu nodig? De inzichten daarover zijn in de afgelopen jaren veranderd. Auto’s zijn door bijvoorbeeld elektrische aandrijvingen en moderne veiligheidskooien complexer geworden, medische kennis heeft zich ontwikkeld en hulpverleners kijken anders naar wat slachtoffers helpt. Daarom is de lesstof voor technische hulpverlening (THV) vernieuwd.

De grootste vernieuwing binnen de THV is het stabiliseren van een auto bij een verkeersongeval. Er wordt per situatie bekeken of stabilisatie van de auto nodig is. Niels Bakker van Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant: “Het halswervelkolomletsel waar we zo bang voor waren, blijkt niet verergerd te worden door brandweerwerk. Sterker nog: hoe langer het duurt voordat een slachtoffer in het ziekenhuis aankomt, hoe groter de kans op ernstige achteruitgang van de medische toestand of zelfs een overlijden. Nog steeds stellen we alle handelingen in het belang van het slachtoffer. We vragen ons nu echter af: gaat dit het slachtoffer écht helpen en beter maken of deden we dit voorheen omdat we dachten dat we daarmee het slachtoffer hielpen? De werkwijze verschuift van voorgeschreven handelingen naar doelmatige keuzes maken die passen bij de situatie.” Bakker is kerninstructeur THV en lid van de Community of Practice (CoP) THV, die betrokken is bij de actualisatie van de bevrijdingstechnieken.
Van onderzoek naar praktijk
Onderzoek van het NIPV heeft laten zien dat brandweerprotocollen beter kunnen aansluiten op die van medische professionals. Op basis van deze aanbevelingen heeft de CoP THV vernieuwde bevrijdingstechnieken bij verkeersongevallen ontwikkeld. Binnen de CoP THV werken vakmensen uit vrijwel alle veiligheidsregio’s samen met onderzoekers en onderwijsspecialisten van het NIPV. Vervolgens zijn de vernieuwde bevrijdingstechnieken door het NIPV doorontwikkeld tot nieuwe lesstof in de opleiding Manschap 3.0. Daarna is samen met het platform Vakbekwaam Blijven van Brandweer Nederland een bijscholing ontwikkeld voor het zittende personeel.
“Samen met het platform hebben we bij de achterban geïnventariseerd wat nodig is om de nieuwe bevrijdingstechnieken succesvol toe te passen in de praktijk. Dankzij deze nauwe samenwerking hebben we een passende bijscholing ontwikkeld voor instructeurs en oefenleiders”, aldus Rijk Hofman, projectleider bij het NIPV. De nieuwe bijscholing is vanaf 30 oktober beschikbaar in Canvas.
Bekijk ook
Pilots noodsteunpunten: hoe houd je ze ook in de toekomst draaiende?
27 oktober 2026
Noodsteunpunten moeten inwoners tijdens een crisis ondersteuning bieden. Maar hoe zorg je ervoor dat ze niet alleen bij de start, maar ook bij een langdurige inzet blijven functioneren? De vierde snelle kennismobilisatie brengt de belangrijkste risico’s voor de continuïteit in kaart en beschrijft mogelijke maatregelen. De inzichten helpen bij de verdere ontwikkeling van de landelijke pilots met noodsteunpunten en coördinatiepunten.

Risico’s en maatregelen
Welke maatregelen nodig zijn, hangt af van het doel en de taken van het noodsteunpunt, de duur van de inzet en de lokale omstandigheden. De continuïteit kan onder druk komen te staan door bijvoorbeeld overbelasting van medewerkers en vrijwilligers, onvoldoende training, onduidelijke verantwoordelijkheden of een gebrek aan draagvlak en financiering. Mogelijke maatregelen zijn regelmatig oefenen, heldere afspraken maken over taken en verantwoordelijkheden en investeren in samenwerking, ondersteuning en voldoende middelen.
Samenwerken aan continuïteit
De continuïteit van noodsteunpunten vraagt om meer dan plannen en draaiboeken. Tijdens crises ontstaan ook initiatieven vanuit de samenleving. Inwoners, vrijwilligers en maatschappelijke organisaties brengen kennis, netwerken en capaciteit mee. Door al vóór een crisis in deze contacten te investeren, kunnen noodsteunpunten hierop beter terugvallen.
Noodsteunpunten staan daarmee niet op zichzelf: hun continuïteit hangt nauw samen met de weerbaarheid van de samenleving. Blijvende aandacht voor mensen, samenwerking en organisatie is nodig om deze voorzieningen ook op de lange termijn inzetbaar te houden.
Lees het rapport
Bekijk ook
Onderzoek brengt factoren in beeld die samenhangen met woningbranden
27 oktober 2026
Oudere woningen, lagere inkomens en huishoudens met kinderen hangen onder andere samen met een grotere kans op een gemelde woningbrand. Dat blijkt uit onderzoek van het NIPV naar de kenmerken van huishoudens en woningen die verband houden met woningbrandmeldingen in Nederland. De onderzoeksresultaten bieden globale aanknopingspunten voor gerichte brandpreventie, met bijzondere aandacht voor kwetsbare groepen en woningtypen met een verhoogd risico.

Meer dan 7 miljoen huishoudens onderzocht
Voor het onderzoek zijn nationale gegevens over brandincidenten uit 2022 van het Geïntegreerd Meldkamer Systeem (GMS) gekoppeld aan microdata van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In totaal zijn meer dan 7 miljoen huishoudens onderzocht. Bij 5.622 huishoudens werd een woningbrand gemeld. Met een statistische analyse is onderzocht welke kenmerken van woningen en huishoudens samenhangen met de kans op een gemelde woningbrand. Daarbij is rekening gehouden met meerdere kenmerken tegelijkertijd.
Kenmerken van de woning
Verschillende woningkenmerken blijken samen te hangen met de kans op een gemelde woningbrand, waaronder het bouwjaar en woningtype. Bij woningen die vóór 1960 zijn gebouwd, was de kans op een melding 2,3 keer zo groot als bij woningen uit 2000 of later. Voor woningen uit de perioden 1960-1979 en 1980-1999 was deze kans respectievelijk 1,8 en 1,4 keer zo groot.
Ook het woningtype speelt een rol. In vrijstaande woningen was de kans op een woningbrandmelding 1,9 keer zo groot als in appartementen. Bij twee-onder-een-kapwoningen was deze kans 1,2 keer zo groot. Bij rijtjeswoningen was de kans juist ongeveer 16 procent kleiner dan bij appartementen.
Ook huishoudkenmerken hangen samen met brandrisico
Woningkenmerken zijn onderzocht, maar ook bijvoorbeeld de verschillende kenmerken van huishoudens. Zo bleken huishoudens met kinderen van 0 tot en met 18 jaar ongeveer 1,3 keer zoveel kans op een woningbrandmelding te hebben gehad als huishoudens zonder kinderen in die leeftijdsgroep. Bij huishoudens in de laagste inkomensgroep was deze kans 1,5 keer zo groot als bij de hoogste inkomensgroep.
Ook zorgafhankelijkheid blijkt samen te hangen met een hogere kans op een woningbrandmelding: bij huishoudens met volwassenen jonger dan 40 jaar was deze kans twee keer zo groot als bij vergelijkbare huishoudens zonder zorgafhankelijkheid. Deze samenhang nam af met de leeftijd en was vanaf 65 jaar niet meer aantoonbaar.
Andere factoren, zoals gedrag, taalbarrières of culturele verschillen, kunnen mogelijk een rol spelen, maar zijn in dit onderzoek niet onderzocht.
Wat betekenen de resultaten voor brandpreventie?
De onderzoeksresultaten bieden globale aanknopingspunten om brandpreventie gerichter in te zetten. Gemeenten, veiligheidsregio’s en brandweerorganisaties kunnen de gevonden risicofactoren betrekken bij het bepalen van preventieprioriteiten en het ontwikkelen van voorlichting voor verschillende doelgroepen.
De resultaten laten zien welke huishoudens en woningen relatief vaker met woningbranden te maken krijgen, maar geven nog geen antwoord op de vraag welke preventiemaatregelen het meest effectief zijn.
