‘Foam School’ voor Brzo-inspecteurs Oost-5

Nieuws van het LEC Industriële Veiligheid, juni 2023

De komende jaren moet al het fluorhoudend blusschuim dat brandweerkorpsen gebruiken worden vervangen door alternatieve fluorvrije schuimsoorten. Maar wat houdt die blusschuimtransitie in de praktijk nu precies in? Wat zijn de kenmerken van fluorvrij schuimconcentraat? Wat zijn de technische, organisatorische en logistieke consequenties van de vervanging voor de brandweer? En wat is de rol van specialisten industriële veiligheid bij de transitie in het kader van hun advies- en toezichttaken? Om daar meer grip op te krijgen, volgden de Brzo-inspecteurs van de vijf oostelijke veiligheidsregio’s (Oost-5) van 13 tot 17 maart 2023 een internationale geaccrediteerde schuimtraining in het Franse Vernon.

De schuimtraining, verzorgd door opleidingsinstituut H2K en schuimfabrikant Dr. Sthamer, vond plaats op het terrein van een voormalige raffinaderij, die is omgebouwd tot praktijktrainingscentrum voor brandweerkorpsen. Een unieke locatie waar alle denkbare (industriële) brandscenario’s van klein tot zeer groot in een realistische setting kunnen worden beoefend.

Op de eerste trainingsdag startten de Brzo-inspecteurs met het opfrissen van hun kennis over blusschuim. De drie dagen daarna werd een trainingsprogramma afgewerkt, waarbij de theorie uit het ochtenddeel ’s middags werd vertaald naar diverse praktijkoefeningen. In de theoriesessies lag de focus eerst op de chemie van koolwaterstofbranden en de interactie tussen schuim en vuur. Daarna werd dieper ingegaan op schuimconcentraten, bijmengsystemen, applicatiesnelheden, inzettactieken en ‘Making it Work’. Ook werden de juridische achtergronden van het verbod op PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen) toegelicht en werd besproken hoe installaties die fluorhoudend schuim bevatten dienen te worden gereinigd. Daarnaast werden diverse casussen uitgewerkt in kleine groepjes. Dat werd als zeer waardevol ervaren, omdat internationaal de procedures en tactieken voor schuimblussing vaak verschillen.

Middagprogramma

In de middagprogramma’s waren er diverse demonstraties met fluorvrij schuim (F3), CAF (Compressed Air Foam) en de fenomenen ‘slop-over’ en ‘boil-over.’ De inspecteurs mochten ook zelf aan de bak met fluorvrij (F3) schuim. Er werden blusacties uitgevoerd op verschillende koolwaterstofbrandscenario’s, zoals drukbranden, tankbranden en plasbranden tot 200 m2. De inzettactieken (gentle application, rain-down en roll-on) konden hierbij uitgebreid worden getest. Ook leerden de deelnemers hoe schuim kan worden ‘gelezen’ en hoe voorspelbaar is waar, na afdekking van de brand met schuim, herontsteking mogelijk is.

De inspecteurs van Oost-5 ontdekten tot hun verrassing en verbazing dat, vergeleken met eerdere oefeningen en ervaringen in 2019, inmiddels veel vooruitgang is geboekt in de ontwikkeling en de toepassing van fluorvrij schuim. Er zijn goede fluorvrije schuimen op de markt en het blijkt mogelijk op met 0,5 procent bijmenging een koolwaterstofbrand uit te krijgen. Een belangrijke ervaring is dat fluorvrije schuimen non-forgiving zijn. Aan de voorkant moet dus goed worden getest of een (koolwater)stof met het gekozen schuim kan worden geblust, want ‘het doet het wel of het doet het niet!’ Daarnaast kunnen de benodigde application rates enorm verschillen per type brandstof. Dit is met name voor (chemische) bedrijven met verschillende stoffen relevant.

Daarnaast was de warmtestraling een echte eyeopener. De inspecteurs doorstonden tijdens de training stralingswarmte tot 15 kW/m2 zonder ‘om te vallen’. Voor alle collega’s van risicobeheersing zou het waardevol zijn om hier ook eens praktische ervaring mee op te doen.

Leerzame week

Al met al was het een leerzame week, die goed aansloot bij eerdere trainingen die de inspecteurs volgden op trainingscentra in Dordrecht en op de Maasvlakte. De opgedane kennis willen zij graag breder delen met collega’s in het land. Wie vragen heeft over de Foam schoolweek, kan contact opnemen met: risicobeheersing@vrijsselland.nl.

Het Landelijk Expertisecentrum industriële veiligheid (LEC IV) heeft een ‘Management of change handreiking blusschuimtransitie’ gemaakt. Deze handreiking biedt houvast bij het zorgvuldig doorlopen van alle stappen in het ingrijpende veranderingsproces van PFAS-houdend blusschuim naar een fluorvrije variant.

Logo LEC-IV Landelijk Expertise Centrum Industriële Veiligheid

Lees ook

21-11-2023
Netwerkdag LEC Industriële Veiligheid: risicobeheersing in een veranderende wereld

Energie- en grondstoffentransitie, klimaatverandering, toenemende ketencomplexiteit; de hele maatschappij is in transitie. Ook de industrie en de transportketen krijgen met nieuwe risico’s te maken, met uitdagingen voor risico- en crisisbeheersingsspecialisten van de veiligheidsregio’s.

21-11-2023
Cursus NFPA voor de Nederlandse praktijk

Het NIPV en het LEC IV bieden in 2024 een tweetal cursussen NFPA (National Fire Protection Association) aan. De Amerikaanse NFPA veiligheidsstandaarden worden ook in veel andere landen, waaronder Nederland, toegepast.

21-11-2023
LEC IV ‘netwerkt’ op Brandweerevent

Het LEC IV was dit jaar prominent aanwezig op het Brandweer Event in het Autotron in Rosmalen. Het jaarlijkse tweedaagse event, georganiseerd door Brandweer Nederland en het NIPV, was voor het LEC en het Netwerk IV een gelegenheid bij uitstek om te netwerken en de bekendheid met het vakgebied industriële veiligheid bij de veiligheidsregio’s te vergroten.

21-11-2023
Landelijke harmonisatie veiligheid spoorwegemplacementen in zicht

Al tien jaar lang werken gemeenten, omgevingsdiensten, veiligheidsregio’s, ProRail en het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat aan het harmoniseren van het beoordelingskader en veiligheidsmaatregelen rond spoorwegemplacementen.

21-11-2023
IV-Alert flensverbindingen

Tijdens inspecties blijkt dat flensverbindingen aan leidingen, installaties en opslagtanks voor gevaarlijke stoffen niet altijd aan de gestelde eisen voldoen, waardoor die verbindingen kunnen falen.

21-11-2023
‘In de startblokken voor 1 januari 2024, bent u klaar voor de OW?’

Nog ruim een maand te gaan en dan is het zo ver: de langverwachte invoering van de Omgevingswet. De invoeringsdatum 1 januari 2024 is bij Koninklijk besluit, dat is voorgelegd aan de aan de Eerste en Tweede Kamer, vastgelegd.

21-11-2023
Actualisering PGS 12: Richtlijn voor veilig opslaan en verladen ammoniak

In de industriële energievoorziening is ammoniak de komende jaren belangrijk als drager voor waterstof en mogelijk ook als brandstof. De industrie sorteert daar al op voor, met plannen voor uitbreiding van bestaande ammoniakopslagterminals en aanvragen voor zowel ombouw van cryogene tanks als nieuwe opslagtanks.

12-10-2023
De SIV’er in de praktijk: Peter Meijer (Veiligheidsregio Noord-Holland Noord)

Passie voor de brandweer zit bij Peter Meijer in het bloed. Hij begon 32 jaar geleden als aspirant-brandwacht bij de toenmalige Regionale Brandweer Noord-Kennemerland en werkte zich in de loop der jaren uiteindelijk op tot Hoofdofficier van Dienst.

12-10-2023
Externe noodplannen Seveso III bijna overal up-to-date

De externe noodplannen in het kader van de Seveso III-richtlijn, beter bekend als ‘rampbestrijdingsplannen voor Brzo-bedrijven’ zijn bijna overal up to date.