Home Gedrag en publieke veiligheid

Gedrag en publieke veiligheid

Het menselijk gedrag vormt een essentieel onderdeel van de veiligheid binnen onze samenleving. Daarbij spelen verschillende gedragsfactoren een rol. Door beter te begrijpen welke factoren gedrag bepalen, kunnen interventies, maatregelen en communicatie effectiever worden ingericht.

Terug naar kennisoverzicht
Algemene informatie
NIPV-onderzoeken en -kennisdocumenten
Kennisteam gedrag en publieke veiligheid
Gerelateerde kennis en onderzoek

Uitgelicht

Nieuws 9 december 2025 Verkennend onderzoek naar laadgedrag van telefoon en fietsaccu
Nieuws 2 december 2025 Communicatie over natuurbrandrisico’s leidt niet aantoonbaar tot meer brandstichting
Nieuws 17 juni 2025 Lage risicoperceptie, maar wel informatiebehoefte: burgers willen anders geïnformeerd worden over klimaatrisico’s

Algemene informatie

Gedrag speelt een cruciale rol in de veiligheid van onze samenleving. Hoe mensen zich voorbereiden op risicovolle situaties, hoe zij reageren tijdens incidenten en hoe communicatie het gedrag van burgers beïnvloedt: het zijn allemaal factoren die bepalen hoe effectief we incidenten kunnen voorkomen en bestrijden. Binnen het NIPV doen we onderzoek naar deze menselijke kant van publieke veiligheid. We verzamelen inzichten, ontwikkelen kennisproducten en ondersteunen professionals bij het toepassen van gedragswetenschappelijke principes in de praktijk.

Op deze pagina staat meer informatie over onze onderzoeken die gaan over de invloed van gedrag op de publieke veiligheid.

NIPV-onderzoeken en -kennisdocumenten

Hieronder staan de meest recente onderzoeken en kennisdocumenten van het NIPV.

Veilig laden. Een verkennend onderzoek naar (on)veilig laadgedrag en gedragsfactoren (2025)

Wanneer en met welke type oplader laden mensen hun mobiele telefoon en de accu van hun elektrische fiets op? Welke gedragsfactoren spelen hierbij een rol? Uit een verkennend onderzoek blijkt dat de meeste mensen in ons land veilig laden. Er is nog wat winst te behalen als het gaat om het gebruik van een originele telefoonoplader.

Kennisdocument Natuurbrand-risicocommunicatie (2025)

Communicatie over natuurbrandrisico’s zorgt níet voor meer natuurbranden. Dat blijkt uit een inventarisatie van het NIPV. Hoewel het spanningsveld tussen risicocommunicatie en mogelijke brandstichting internationaal wordt herkend, is er geen bewijs gevonden dat informatievoorziening mensen aanzet tot het opzettelijk veroorzaken van natuurbranden.

Risicocommunicatie over klimaatrisico’s: het perspectief van burgers (2025)

Veel Nederlanders onderschatten de risico’s van klimaatverandering, terwijl ze wel behoefte hebben aan meer informatie – en dat het liefst op een andere manier dan nu gebeurt. Dat blijkt uit recent onderzoek van het NIPV naar de manier waarop burgers risicocommunicatie over klimaatrisico’s ervaren. Het onderzoek richtte zich op vijf specifieke risico’s: droogte, extreem weer, hitte, natuurbranden en overstromingen.

Nooit te oud om te leren. Een brandveiligheidsinterventie voor senioren ontwikkelen met behulp van Intervention Mapping (2024)

Met de vergrijzing van de samenleving en het langer zelfstandig wonen van senioren in Nederland neemt de brandonveiligheid toe in de doelgroep senioren die zelfstandig woont. Dit promotieonderzoek van onderzoeker Margo Karemaker richt zich op een systematische ontwikkeling van een gedragsinterventie voor zelfstandig wonende senioren. Dit met als doel het brandveiligheidsbewustzijn en preventief gedrag van zelfstandig wonende senioren zo effectief mogelijk te verbeteren.

Kijk voor het proefschrift, de publieksversie en de gepubliceerde artikelen op de webpagina Gedragsinterventies senioren.

Overige NIPV-onderzoeken en -kennisdocumenten

Hieronder vindt u een overzicht van overige onderzoeken naar dit onderwerp.

Kennisteam Gedrag en publieke veiligheid

Het kennisteam Gedrag en Publieke Veiligheid van het NIPV richt zich op één centrale vraag: waarom gedragen mensen zich zoals ze doen? Het team van 7 onderzoekers, met diverse achtergronden, zet gedragskennis in om risico’s te verkleinen en de publieke veiligheid te versterken, zowel vóór als tijdens crises.
Door beter te begrijpen welke factoren gedrag bepalen, kunnen interventies, maatregelen en communicatie effectiever worden ingericht en beter aansluiten bij de doelgroep.

Waarvoor inschakelen?

  • Onderbouwde keuzes maken: we adviseren bij het selecteren van passende, wetenschappelijk onderbouwde interventies.
  • Inzicht in drijfveren: wij onderzoeken welke motieven en drempels leiden tot gewenst of ongewenst gedrag.
  • Praktische handvatten: actuele wetenschappelijke inzichten vertalen we naar direct toepasbare methoden en technieken in de dagelijkse praktijk.
  • Ontwikkelen met de doelgroep: wij begeleiden cocreatietrajecten waarbij interventies samen met de doelgroep worden ontworpen.
  • Effectmeting: we meten of campagnes, interventies of communicatie daadwerkelijk bijdragen aan het gewenste gedrag.

Meer weten?

Wilt u weten wat het kennisteam voor uw organisatie kan betekenen? Neem contact op met Margo Karemaker.

Contact

onderzoeker Margo Karemaker

Gerelateerde kennis en onderzoek

B

C

D

V

W

Heeft u een vraag over dit onderwerp?

Neem contact met ons op via dit formulier. Uw gegevens worden alleen gebruikt voor correspondentiedoeleinden.

Velden gemarkeerd met * zijn verplicht

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.
Toestemming