Literatuuronderzoek naar rookgaskoeling en straalpijptechnieken

26 oktober 2022

Bij het uitvoeren van een offensieve binneninzet in een kleine ruimte kan de brandweer met verschillende technieken rookgassen koelen. Wat is er in de internationale literatuur te vinden over de toepassing van die verschillende rookgaskoelingstechnieken en welke risico’s zitten hieraan vast? Dat onderzocht het lectoraat Brandweerkunde van het NIPV.

De onderzoekers concluderen dat er in de literatuur vrij weinig experimenteel onderzoek is te vinden over het toepassen van rookgaskoelingstechnieken. In de discussies en in de experimenten lopen verschillende technieken en omstandigheden door elkaar heen, zodat er geen harde conclusie is te trekken. De belangrijkste bevindingen zijn:

  • Stoomvorming lijkt het grootste risico te zijn, hoewel niet helder is hoe groot dat probleem daadwerkelijk is. Er is namelijk geen praktijkonderzoek naar gedaan.
  • Aangezien er bij het raken van hete oppervlakken met veel water veel stoom wordt gevormd, is het het veiligste om ook voor een uitstroom te zorgen en om als brandweer uit de uitstroom te blijven. Maar bij welke hoeveelheid stoom er sprake is van overdruk en van uitstroom is niet helder. Ook de mate waarin de rookgaslaag krimpt of juist uitzet, is niet duidelijk.
  • Er is geen indicatie te vinden in de literatuur dat het toepassen van de boogmethode een risico oplevert. Er lijkt wel consensus te bestaan over het belang van het debiet voor rookgaskoeling. Het toepassen van optimale debieten lijkt belangrijker te zijn dan de straalpijptechniek.

Aanleiding voor dit literatuuronderzoek

Wereldwijd is er veel discussie over straalpijptechnieken, debieten en met name wat de veiligste en eenvoudigste manier is om rookgassen te koelen. Een belangrijke vraag is of er niet een eenvoudig uitvoerbare techniek is die altijd werkt. Omdat de deskundigen nogal van mening verschillen, heeft de Brandweeracademie vorig jaar praktijkonderzoek gedaan naar het effect van verschillende rookgaskoelingstechnieken. De conclusie van dat onderzoek was dat de ‘boogmethode’ het best aan de voorwaarden van uitvoerbaarheid en effectiviteit voldoet. Vervolgens ontstond er direct een discussie over de vraag of deze methode wel onder alle omstandigheden veilig is vanwege (vermeende) stoomvorming. Daarom is besloten om deze literatuurscan te doen.

Bekijk ook

Meer informatie over onze onderzoeken naar rookgaskoeling vindt u op de onderzoekspagina Rookgaskoeling.

Lees ook

04-02-2026
NIPV werkt aan verbetering crowd-simulaties met 3D-data voor veiliger evenementen

Voor grootschalige evenementen zoals SAIL Amsterdam, de Nijmeegse Vierdaagse en de huldiging van Ajax is het essentieel om voetgangerstromen goed te kunnen managen. Dat vraagt om meer dan alleen een stratenplan.

04-02-2026
Ben je direct of indirect betrokken bij NL-Alert? Vul de vragenlijst in!

Het NIPV biedt, in samenwerking met het programma NL-Alert en het Ministerie van Justitie en Veiligheid, onderwijs en leermiddelen aan voor crisisbeheersingsfuncties en brandweerprofessionals rondom de inzet van NL-Alert.

03-02-2026
Scripties over brandveiligheid gezocht voor NIPV-VVBA-scriptieprijs 2026 

Ben jij in 2025 of 2026 afgestudeerd? En heeft jouw scriptieonderwerp te maken met brandveiligheid in de breedste zin van het woord? Stuur dan je scriptie in en maak kans op de FSE-scriptieprijs van € 1.200! 

02-02-2026
Eerste lichting herziene leerroute Brandonderzoek ontvangt diploma 

Zestien kandidaten hebben met succes de leerroute Brandonderzoek afgerond.

02-02-2026
Verkenning centraal getroffenenregistratiesysteem

Hoe zorgen we dat getroffenen van rampen en crises beter en sneller in beeld zijn, zodat ze de juiste zorg en ondersteuning krijgen?

30-01-2026
Landelijke PTSS-regeling van start

De landelijke PTSS-regeling voor medewerkers en vrijwilligers van alle 25 veiligheidsregio’s is vanaf 1 februari een feit. Daarmee is er nu één uniforme aanpak en één werkwijze voor het behandelen van aanvragen.

30-01-2026
Terugkoppeling kennisbijeenkomst Grootschalige stroomuitval: lessen uit Spanje en Portugal 2025

Zonder stroom valt de samenleving stil: wat kan Nederland leren van Spanje en Portugal? Deze vraag stond centraal tijdens de kennisbijeenkomst ‘Grootschalige stroomuitval: lessen uit Spanje en Portugal 2025’ op 22 januari.

29-01-2026
Onderzoek naar de reanimatietaak van de brandweer in Veiligheidsregio Haaglanden

Het NIPV onderzocht de aanleiding, werkwijze, impact en leerpunten van de First Responder (FR)-taak (reanimatietaak) in de regio..

29-01-2026
Nieuwe landelijke eenheden ondersteunen bij gevaarlijke stoffen

Specialistische ondersteuning bij complexe en langdurige incidenten met gevaarlijke stoffen vanuit het landelijk specialisme Incidentbestrijding gevaarlijke stoffen (IBGS).