Literatuuronderzoek naar rookgaskoeling en straalpijptechnieken

26 oktober 2022

Bij het uitvoeren van een offensieve binneninzet in een kleine ruimte kan de brandweer met verschillende technieken rookgassen koelen. Wat is er in de internationale literatuur te vinden over de toepassing van die verschillende rookgaskoelingstechnieken en welke risico’s zitten hieraan vast? Dat onderzocht het lectoraat Brandweerkunde van het NIPV.

De onderzoekers concluderen dat er in de literatuur vrij weinig experimenteel onderzoek is te vinden over het toepassen van rookgaskoelingstechnieken. In de discussies en in de experimenten lopen verschillende technieken en omstandigheden door elkaar heen, zodat er geen harde conclusie is te trekken. De belangrijkste bevindingen zijn:

  • Stoomvorming lijkt het grootste risico te zijn, hoewel niet helder is hoe groot dat probleem daadwerkelijk is. Er is namelijk geen praktijkonderzoek naar gedaan.
  • Aangezien er bij het raken van hete oppervlakken met veel water veel stoom wordt gevormd, is het het veiligste om ook voor een uitstroom te zorgen en om als brandweer uit de uitstroom te blijven. Maar bij welke hoeveelheid stoom er sprake is van overdruk en van uitstroom is niet helder. Ook de mate waarin de rookgaslaag krimpt of juist uitzet, is niet duidelijk.
  • Er is geen indicatie te vinden in de literatuur dat het toepassen van de boogmethode een risico oplevert. Er lijkt wel consensus te bestaan over het belang van het debiet voor rookgaskoeling. Het toepassen van optimale debieten lijkt belangrijker te zijn dan de straalpijptechniek.

Aanleiding voor dit literatuuronderzoek

Wereldwijd is er veel discussie over straalpijptechnieken, debieten en met name wat de veiligste en eenvoudigste manier is om rookgassen te koelen. Een belangrijke vraag is of er niet een eenvoudig uitvoerbare techniek is die altijd werkt. Omdat de deskundigen nogal van mening verschillen, heeft de Brandweeracademie vorig jaar praktijkonderzoek gedaan naar het effect van verschillende rookgaskoelingstechnieken. De conclusie van dat onderzoek was dat de ‘boogmethode’ het best aan de voorwaarden van uitvoerbaarheid en effectiviteit voldoet. Vervolgens ontstond er direct een discussie over de vraag of deze methode wel onder alle omstandigheden veilig is vanwege (vermeende) stoomvorming. Daarom is besloten om deze literatuurscan te doen.

Bekijk ook

Meer informatie over onze onderzoeken naar rookgaskoeling vindt u op de onderzoekspagina Rookgaskoeling.

Lees ook

30-04-2026
Traineeship Risicobeheersing: “Over twee jaar ben je opgeleid en mag je jezelf specialist noemen.”

Ben je recent afgestudeerd en zoekend naar een functie waarin je kunt bijdragen aan een duurzame en veilige samenleving?

29-04-2026
“We kunnen klimaatverandering niet stoppen, maar we kunnen wel zorgen dat we beter voorbereid zijn”

Alfons Hofman is beleidsadviseur binnen Brandweerzorg bij Veiligheidsregio Groningen. Vanuit zijn rol werkt hij onder andere aan het inzichtelijk maken van risico’s en het versterken van de voorbereiding op crises. Waaronder de mogelijke gevolgen van klimaatverandering.

29-04-2026
“Als je niet weet wat de risico’s straks zijn, kun je mensen er ook niet op voorbereiden”

Lone Mokkenstorm (KNMI) werkt als klimaatadviseur op het snijvlak van onderzoek, operatie en praktijk. Vanuit die rol helpt zij organisaties om klimaatdata en meteorologische kennis te vertalen naar toepasbare inzichten. Daarmee draagt zij bij aan het centrale doel van het KNMI: Nederland veilig houden – nu en in de toekomst.

29-04-2026
“Klimaatveiligheid betekent voor mij dat we voorbereid zijn op de effecten van klimaatverandering, zowel in onze bedrijfsvoering als in het politiewerk zelf”

Ingelou Sybrandij is programmamanager Duurzaamheid en Milieuveiligheid bij de Politie. Vanuit haar rol werkt zij, naast duurzaamheid & milieuveiligheid, aan de vraag hoe de politie weerbaar blijft in een veranderend klimaat. Van hitte en overstromingen tot nieuwe vormen van criminaliteit die samenhangen met de energietransitie.

29-04-2026
“Voor mij raakt klimaatveiligheid direct aan waarom ik ooit met hulpverlening ben begonnen”

“Dagelijks zie ik hoe de effecten van klimaatverandering steeds concreter worden voor het veiligheidsdomein. We proberen er voldoende aandacht aan te geven, maar het blijft best moeilijk om de urgentie vast te houden, zegt Marcel Huijbrechs, beleidsadviseur Brandweerzorg en crisisbeheersing bij de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuiden.

23-04-2026
Jaarverslag LEC Industriële Veiligheid 2025: productief jaar

Het LEC Industriële Veiligheid (LEC IV) heeft een productief jaar achter de rug. Niet eerder zijn zoveel activiteiten op het gebied van kennismanagement uitgevoerd als in 2025, zo blijkt uit het binnenkort te verschijnen jaarverslag.

23-04-2026
Meer aandacht nodig voor kwetsbare groepen in weerbaarheidsbeleid

De onderzoekers van het NIPV roepen overheden en partners op kwetsbare groepen structureel mee te nemen in beleid, communicatie en maatregelen en nauwer samen te werken met maatschappelijke organisaties.

22-04-2026
Onderzoek naar toekomstige bluscapaciteit voor incidentbestrijdingsvaartuigen in Rotterdamse haven

Het NIPV is gevraagd te onderzoeken welke blus- en koelcapaciteit toekomstige incidentbestrijdingsvaartuigen nodig hebben bij watergerelateerde incidenten.

21-04-2026
Wanneer vraagt een complex incident om het landelijk Specialisme technische hulpverlening (STH)?

In een nieuwe animatievideo is te zien wanneer STH en hoe lokale eenheden ondersteunen bij complexe hulpverleningsincidenten.