Literatuuronderzoek naar rookgaskoeling en straalpijptechnieken

26 oktober 2022

Bij het uitvoeren van een offensieve binneninzet in een kleine ruimte kan de brandweer met verschillende technieken rookgassen koelen. Wat is er in de internationale literatuur te vinden over de toepassing van die verschillende rookgaskoelingstechnieken en welke risico’s zitten hieraan vast? Dat onderzocht het lectoraat Brandweerkunde van het NIPV.

De onderzoekers concluderen dat er in de literatuur vrij weinig experimenteel onderzoek is te vinden over het toepassen van rookgaskoelingstechnieken. In de discussies en in de experimenten lopen verschillende technieken en omstandigheden door elkaar heen, zodat er geen harde conclusie is te trekken. De belangrijkste bevindingen zijn:

  • Stoomvorming lijkt het grootste risico te zijn, hoewel niet helder is hoe groot dat probleem daadwerkelijk is. Er is namelijk geen praktijkonderzoek naar gedaan.
  • Aangezien er bij het raken van hete oppervlakken met veel water veel stoom wordt gevormd, is het het veiligste om ook voor een uitstroom te zorgen en om als brandweer uit de uitstroom te blijven. Maar bij welke hoeveelheid stoom er sprake is van overdruk en van uitstroom is niet helder. Ook de mate waarin de rookgaslaag krimpt of juist uitzet, is niet duidelijk.
  • Er is geen indicatie te vinden in de literatuur dat het toepassen van de boogmethode een risico oplevert. Er lijkt wel consensus te bestaan over het belang van het debiet voor rookgaskoeling. Het toepassen van optimale debieten lijkt belangrijker te zijn dan de straalpijptechniek.

Aanleiding voor dit literatuuronderzoek

Wereldwijd is er veel discussie over straalpijptechnieken, debieten en met name wat de veiligste en eenvoudigste manier is om rookgassen te koelen. Een belangrijke vraag is of er niet een eenvoudig uitvoerbare techniek is die altijd werkt. Omdat de deskundigen nogal van mening verschillen, heeft de Brandweeracademie vorig jaar praktijkonderzoek gedaan naar het effect van verschillende rookgaskoelingstechnieken. De conclusie van dat onderzoek was dat de ‘boogmethode’ het best aan de voorwaarden van uitvoerbaarheid en effectiviteit voldoet. Vervolgens ontstond er direct een discussie over de vraag of deze methode wel onder alle omstandigheden veilig is vanwege (vermeende) stoomvorming. Daarom is besloten om deze literatuurscan te doen.

Bekijk ook

Meer informatie over onze onderzoeken naar rookgaskoeling vindt u op de onderzoekspagina Rookgaskoeling.

Lees ook

28-10-2026
Nieuwe werkwijze THV: slachtoffer zo snel mogelijk uit auto 

Bij een verkeersongeval staat voor de brandweer één vraag centraal: wat heeft het slachtoffer nu nodig? De inzichten daarover zijn in de afgelopen jaren veranderd.

27-10-2026
Pilots noodsteunpunten: hoe houd je ze ook in de toekomst draaiende?

Noodsteunpunten moeten inwoners tijdens een crisis ondersteuning bieden. Maar hoe zorg je ervoor dat ze niet alleen bij de start, maar ook bij een langdurige inzet blijven functioneren?

27-10-2026
Onderzoek brengt factoren in beeld die samenhangen met woningbranden

Oudere woningen, lagere inkomens en huishoudens met kinderen hangen onder andere samen met een grotere kans op een woningbrandmelding.

22-10-2026
LCMS niet geraakt door PHP-kwetsbaarheid 

De LCMS-applicatie werd niet geraakt door de kwetsbaarheid in PHP.

15-10-2026
Regels en verantwoordelijkheden rondom brandweerliften 

De brandweer gebruikt bij brand in hogere gebouwen een brandweerlift om materieel en brandweermensen te vervoeren. Het NIPV onderzocht welke regels gelden voor brandweerliften en hoe deze regels met elkaar samenhangen.

12-10-2026
Jori Kalkman nieuwe lector Crisisbeheersing bij het NIPV

Jori Kalkman wordt per 1 januari 2027 de nieuwe lector Crisisbeheersing van het NIPV. Met zijn brede ervaring in onderzoek, onderwijs en de praktijk brengt hij nieuwe inzichten op crisisbeheersing naar het NIPV.

08-10-2026
London Fire Brigade en NIPV zoeken samenwerking op  

Met de ondertekening van een Memorandum van overeenstemming (MoU) zetten beide partijen een stap naar meer kennisdeling en samenwerking.

06-10-2026
Grootschalige incidenten: unieke scenario’s met vergelijkbare patronen 

Het NIPV heeft een literatuuronderzoek gedaan naar de benodigde gezamenlijke slagkracht van de brandweer bij grootschalige incidenten. Het onderzoek dient als input voor een landelijk referentiekader voor gezamenlijke slagkracht.

02-10-2026
Menno van Duin neemt afscheid als lector Crisisbeheersing

Na een loopbaan van ruim veertig jaar heeft Menno van Duin op 2 oktober afscheid genomen als lector Crisisbeheersing van het NIPV. Daarmee komt een einde aan een indrukwekkende carrière waarin hij zich heeft ingezet voor de ontwikkeling van het vakgebied crisisbeheersing en rampenbestrijding in Nederland. Zijn werk heeft invloed gehad op zowel de wetenschap als de praktijk van crisismanagement. Hij blijft als adviseur (emeritus lector) nog wel verbonden aan het NIPV.