Literatuuronderzoek naar rookgaskoeling en straalpijptechnieken

26 oktober 2022

Bij het uitvoeren van een offensieve binneninzet in een kleine ruimte kan de brandweer met verschillende technieken rookgassen koelen. Wat is er in de internationale literatuur te vinden over de toepassing van die verschillende rookgaskoelingstechnieken en welke risico’s zitten hieraan vast? Dat onderzocht het lectoraat Brandweerkunde van het NIPV.

De onderzoekers concluderen dat er in de literatuur vrij weinig experimenteel onderzoek is te vinden over het toepassen van rookgaskoelingstechnieken. In de discussies en in de experimenten lopen verschillende technieken en omstandigheden door elkaar heen, zodat er geen harde conclusie is te trekken. De belangrijkste bevindingen zijn:

  • Stoomvorming lijkt het grootste risico te zijn, hoewel niet helder is hoe groot dat probleem daadwerkelijk is. Er is namelijk geen praktijkonderzoek naar gedaan.
  • Aangezien er bij het raken van hete oppervlakken met veel water veel stoom wordt gevormd, is het het veiligste om ook voor een uitstroom te zorgen en om als brandweer uit de uitstroom te blijven. Maar bij welke hoeveelheid stoom er sprake is van overdruk en van uitstroom is niet helder. Ook de mate waarin de rookgaslaag krimpt of juist uitzet, is niet duidelijk.
  • Er is geen indicatie te vinden in de literatuur dat het toepassen van de boogmethode een risico oplevert. Er lijkt wel consensus te bestaan over het belang van het debiet voor rookgaskoeling. Het toepassen van optimale debieten lijkt belangrijker te zijn dan de straalpijptechniek.

Aanleiding voor dit literatuuronderzoek

Wereldwijd is er veel discussie over straalpijptechnieken, debieten en met name wat de veiligste en eenvoudigste manier is om rookgassen te koelen. Een belangrijke vraag is of er niet een eenvoudig uitvoerbare techniek is die altijd werkt. Omdat de deskundigen nogal van mening verschillen, heeft de Brandweeracademie vorig jaar praktijkonderzoek gedaan naar het effect van verschillende rookgaskoelingstechnieken. De conclusie van dat onderzoek was dat de ‘boogmethode’ het best aan de voorwaarden van uitvoerbaarheid en effectiviteit voldoet. Vervolgens ontstond er direct een discussie over de vraag of deze methode wel onder alle omstandigheden veilig is vanwege (vermeende) stoomvorming. Daarom is besloten om deze literatuurscan te doen.

Bekijk ook

Meer informatie over onze onderzoeken naar rookgaskoeling vindt u op de onderzoekspagina Rookgaskoeling.

Lees ook

24-06-2026
Release LCMS 2026 Q3-30.5 – Oefenomgeving

Volg de voortgang van de release op de Oefenomgeving op 30 juni via het liveblog.

24-06-2026
Blus- en koelwater bij batterijbranden vaak verontreinigd  

Blus- en koelwater dat vrijkomt bij bestrijding van branden met lithium-ion batterijen en elektrische voertuigen bevat vaak schadelijke stoffen en moet worden beschouwd als verontreinigd afvalwater.

23-06-2026
Resultaten Belevingsonderzoek repressief brandweerpersoneel 2025

Hoe beleven beroeps en vrijwillige repressieve brandweermensen hun vak? Hoe kijken ze naar ontwikkelingen in hun werk en in de brandweerorganisatie? Het rapport met de landelijke resultaten is nu beschikbaar.

22-06-2026
Jaarverslag 2025: werken aan actuele maatschappelijke veiligheidsvraagstukken

Tijdens de halfjaarlijkse bijeenkomst van het Algemeen Bestuur van het NIPV is onder meer het jaarverslag 2025 vastgesteld.

22-06-2026
Update van het programma

Samen met experts zetten we de eerste stappen naar landelijke uitgangspunten voor crisisbeheersing bij klimaatdreigingen. Daarnaast bereikte onze campagne ruim 90.000 professionals en leidde deze tot bijna 1.000 gestarte klimaatquizzen.

18-06-2026
Weerkamer, meldkamer en crisisorganisatie versterken samenwerking bij extreem weer

Weersextremen vragen om goede samenwerking tussen weerkamer, meldkamer en crisisorganisatie. Tijdens een gezamenlijke bijeenkomst deelden experts van het KNMI, veiligheidsregio’s en meldkamers kennis, ervaringen en lessen uit de praktijk.

12-06-2026
“De ramp na de ramp krijgt nog veel te weinig aandacht”

Vijf jaar na de overstromingen in Valkenburg zijn de gevolgen nog altijd voelbaar. Burgemeester Daan Prevoo pleit voor meer aandacht voor de nafase van crises: een periode die vaak langer duurt en complexer is dan de crisis zelf.

12-06-2026
Update uit het netwerk

Natuurbranden, hitte, het dashboard dijkdoorbraak en overstromingen en de Omgevingswet: tijdens de netwerkbijeenkomst stonden weer actuele vraagstukken rond klimaatveiligheid centraal.

12-06-2026
Blog: Vooruitkijken in een tijd die sneller verandert dan onze ogen kunnen bijhouden

Klimaatdreigingen komen steeds vaker samen voor en versterken elkaar. Volgens Annemieke Nijhof vraagt dat om een integrale aanpak van klimaatadaptatie, crisisbeheersing en ruimtelijke inrichting.