Literatuuronderzoek naar rookgaskoeling en straalpijptechnieken

26 oktober 2022

Bij het uitvoeren van een offensieve binneninzet in een kleine ruimte kan de brandweer met verschillende technieken rookgassen koelen. Wat is er in de internationale literatuur te vinden over de toepassing van die verschillende rookgaskoelingstechnieken en welke risico’s zitten hieraan vast? Dat onderzocht het lectoraat Brandweerkunde van het NIPV.

De onderzoekers concluderen dat er in de literatuur vrij weinig experimenteel onderzoek is te vinden over het toepassen van rookgaskoelingstechnieken. In de discussies en in de experimenten lopen verschillende technieken en omstandigheden door elkaar heen, zodat er geen harde conclusie is te trekken. De belangrijkste bevindingen zijn:

  • Stoomvorming lijkt het grootste risico te zijn, hoewel niet helder is hoe groot dat probleem daadwerkelijk is. Er is namelijk geen praktijkonderzoek naar gedaan.
  • Aangezien er bij het raken van hete oppervlakken met veel water veel stoom wordt gevormd, is het het veiligste om ook voor een uitstroom te zorgen en om als brandweer uit de uitstroom te blijven. Maar bij welke hoeveelheid stoom er sprake is van overdruk en van uitstroom is niet helder. Ook de mate waarin de rookgaslaag krimpt of juist uitzet, is niet duidelijk.
  • Er is geen indicatie te vinden in de literatuur dat het toepassen van de boogmethode een risico oplevert. Er lijkt wel consensus te bestaan over het belang van het debiet voor rookgaskoeling. Het toepassen van optimale debieten lijkt belangrijker te zijn dan de straalpijptechniek.

Aanleiding voor dit literatuuronderzoek

Wereldwijd is er veel discussie over straalpijptechnieken, debieten en met name wat de veiligste en eenvoudigste manier is om rookgassen te koelen. Een belangrijke vraag is of er niet een eenvoudig uitvoerbare techniek is die altijd werkt. Omdat de deskundigen nogal van mening verschillen, heeft de Brandweeracademie vorig jaar praktijkonderzoek gedaan naar het effect van verschillende rookgaskoelingstechnieken. De conclusie van dat onderzoek was dat de ‘boogmethode’ het best aan de voorwaarden van uitvoerbaarheid en effectiviteit voldoet. Vervolgens ontstond er direct een discussie over de vraag of deze methode wel onder alle omstandigheden veilig is vanwege (vermeende) stoomvorming. Daarom is besloten om deze literatuurscan te doen.

Bekijk ook

Meer informatie over onze onderzoeken naar rookgaskoeling vindt u op de onderzoekspagina Rookgaskoeling.

Lees ook

29-09-2026
Manschap 3.0 van start: vernieuwde opleiding nu beschikbaar

“De manschapopleiding is vernieuwd. Manschap 3.0 is ontwikkeld met de veiligheidsregio’s en het werkveld en het sluit beter aan bij de praktijk. De opleiding staat. Nu is het tijd om ermee aan de slag te gaan”, vertelt Kitty Veldscholten, onderwijskundig projectleider Manschap 3.0 bij het NIPV.

29-09-2026
Vakraad Incidentbestrijding pakt uitwerking Incidentbestrijder A, B en C op

De vakraad Incidentbestrijding neemt het voortouw in de verdere uitwerking van Incidentbestrijder A, B en C. Projectleider Alex van Schaik vertelt wat dit betekent en hoe het vervolg eruitziet.

29-09-2026
Nieuwe decaan Paul Monden

“Het is een rol waarin ik vanuit een ander perspectief kan bijdragen aan de verdere ontwikkeling van het brandweeronderwijs. De verbinding tussen praktijk, vakbekwaamheid en onderwijs spreekt mij daarin enorm aan.”

28-09-2026
MCPM: Weerbaarheid op het snijvlak van publiek en privaat 

Na jarenlang met zijn voeten in de klei te hebben gestaan bij de brandweer, gooit Dirk Jan Pullen begin  2027 het roer om. Dan neemt hij definitief afscheid van de brandweer om zich volledig te richten op de Koersvast Groep.

28-09-2026
LEC Industriële Veiligheid brengt industriële veiligheid naar Brandweerevent 

Tijdens het Brandweerevent op 28 en 29 oktober in Den Bosch geeft het LEC Industriële Veiligheid (LEC IV) acte de présence met een informatiestand op het Inspiratieplein en een deelsessie op het raakvlak van risicobeheersing en repressie.

28-09-2026
Tweede traineeship uit de startblokken 

Op woensdag 9 september zijn twintig trainees risicobeheersing met een driedaags introductieprogramma begonnen aan hun traineeship bij de veiligheidsregio’s.

28-09-2026
Handreiking mobiele en stationaire blussystemen herzien 

Afgelopen zomer is de Handreiking mobiele en stationaire blussystemen gepubliceerd op de website van het LEC Industriële Veiligheid (LEC IV). De handreiking is een volledig herziene versie, en vervangt het Handboek mobiele en stationaire installaties uit 2009. 

25-09-2026
Onderzoek naar gezondheidsrisico’s bij batterijbranden van start

Wat betekenen branden in lithium-ion batterijen voor de gezondheid van brandweermensen? Die vraag staat centraal in een nieuw onderzoeksproject.

21-09-2026
Leergang Officier van dienst versterkt brandweer op zes Caribische eilanden

Hoe bereid je brandweermensen op zes Caribische eilanden voor op hun rol als offficier van dienst (OvD)? Jip Nauta, trainer-adviseur bij het NIPV en docent van de leergang OvD, vertelt over de leergang , de verschillen met Nederland en wat zij leert van de deelnemers.