Literatuuronderzoek naar rookgaskoeling en straalpijptechnieken

26 oktober 2022

Bij het uitvoeren van een offensieve binneninzet in een kleine ruimte kan de brandweer met verschillende technieken rookgassen koelen. Wat is er in de internationale literatuur te vinden over de toepassing van die verschillende rookgaskoelingstechnieken en welke risico’s zitten hieraan vast? Dat onderzocht het lectoraat Brandweerkunde van het NIPV.

De onderzoekers concluderen dat er in de literatuur vrij weinig experimenteel onderzoek is te vinden over het toepassen van rookgaskoelingstechnieken. In de discussies en in de experimenten lopen verschillende technieken en omstandigheden door elkaar heen, zodat er geen harde conclusie is te trekken. De belangrijkste bevindingen zijn:

  • Stoomvorming lijkt het grootste risico te zijn, hoewel niet helder is hoe groot dat probleem daadwerkelijk is. Er is namelijk geen praktijkonderzoek naar gedaan.
  • Aangezien er bij het raken van hete oppervlakken met veel water veel stoom wordt gevormd, is het het veiligste om ook voor een uitstroom te zorgen en om als brandweer uit de uitstroom te blijven. Maar bij welke hoeveelheid stoom er sprake is van overdruk en van uitstroom is niet helder. Ook de mate waarin de rookgaslaag krimpt of juist uitzet, is niet duidelijk.
  • Er is geen indicatie te vinden in de literatuur dat het toepassen van de boogmethode een risico oplevert. Er lijkt wel consensus te bestaan over het belang van het debiet voor rookgaskoeling. Het toepassen van optimale debieten lijkt belangrijker te zijn dan de straalpijptechniek.

Aanleiding voor dit literatuuronderzoek

Wereldwijd is er veel discussie over straalpijptechnieken, debieten en met name wat de veiligste en eenvoudigste manier is om rookgassen te koelen. Een belangrijke vraag is of er niet een eenvoudig uitvoerbare techniek is die altijd werkt. Omdat de deskundigen nogal van mening verschillen, heeft de Brandweeracademie vorig jaar praktijkonderzoek gedaan naar het effect van verschillende rookgaskoelingstechnieken. De conclusie van dat onderzoek was dat de ‘boogmethode’ het best aan de voorwaarden van uitvoerbaarheid en effectiviteit voldoet. Vervolgens ontstond er direct een discussie over de vraag of deze methode wel onder alle omstandigheden veilig is vanwege (vermeende) stoomvorming. Daarom is besloten om deze literatuurscan te doen.

Bekijk ook

Meer informatie over onze onderzoeken naar rookgaskoeling vindt u op de onderzoekspagina Rookgaskoeling.

Lees ook

04-08-2026
Eerste landelijke kwantitatieve vergelijking toont grotere impact bovenregionale risico’s aan

Voor het eerst zijn de regionale risicoprofielen van alle Nederlandse veiligheidsregio’s kwantitatief met elkaar vergeleken.

04-08-2026
“Crisisbeheersing is een teamsport” 

Omneja Wessels werkte voorheen als adviseur crisisbeheersing en veiligheid bij de gemeente Heusden en is eind juli gestart als adviseur openbare orde en veiligheid bij de gemeente Goirle. Vanuit haar dagelijkse praktijk ziet zij hoe belangrijk samenwerking is om crises effectief aan te pakken.

30-07-2026
Extreme hitte vraagt om bredere crisisaanpak

De extreme hittegolf van eind juni 2026 had grote gevolgen voor de samenleving. In het rapport ‘Extreme hitte in Nederland’ brengt het NIPV de impact van de hitteperiode van 18 tot en met 29 juni 2026 in kaart en beschrijft het hoe organisaties hierop hebben gereageerd.

24-07-2026
Vakbekwaam worden én blijven met NL-Alert

Voor professionals binnen veiligheidsregio of meldkamer is er een uitgebreid onderwijsaanbod om vakbekwaam te worden én te blijven met NL-Alert.

16-07-2026
Hoe noodsteunpunten kunnen aansluiten bij de informatiebehoeften van inwoners

De snelle kennismobilisatie biedt bruikbare inzichten voor de landelijke pilots noodsteunpunten die in 2026 in alle 25 veiligheidsregio’s van start gaan.

14-07-2026
Nieuwe lichting OvD’s rondt leergang succesvol af

De afgelopen periode ontwikkelden 24 collega’s uit verschillende veiligheidsregio’s de vaardigheden die tijdens een incident het verschil maken. Zij rondden de leergang OvD met succes af.

14-07-2026
Diploma voor Amsterdamse en Rotterdamse deelnemers maatwerkopleiding vrijwillige postcommandanten 

Veiligheidsregio’s Amsterdam-Amstelland, Rotterdam-Rijnmond en het NIPV sloegen de handen ineen voor een gezamenlijk, eenjarig opleidingstraject op maat. Negen deelnemers hebben nu succesvol het traject afgerond en hun diploma ontvangen. 

13-07-2026
Voor het bestrijden en voorkomen van grootschalige natuurbranden: het landelijk specialisme Natuurbrandbeheersing 

Door een veranderend klimaat komen (grootschalige) natuurbranden steeds vaker voor en de impact van deze branden neemt toe.

09-07-2026
Verkenning crisisbeheersing bij natuurbranden

Het onderzoek geeft inzicht in de stand van zaken en in mogelijke knelpunten. Ook biedt het handvatten om de multidisciplinaire voorbereiding op en respons bij natuurbranden te versterken.