Literatuuronderzoek naar rookgaskoeling en straalpijptechnieken

26 oktober 2022

Bij het uitvoeren van een offensieve binneninzet in een kleine ruimte kan de brandweer met verschillende technieken rookgassen koelen. Wat is er in de internationale literatuur te vinden over de toepassing van die verschillende rookgaskoelingstechnieken en welke risico’s zitten hieraan vast? Dat onderzocht het lectoraat Brandweerkunde van het NIPV.

De onderzoekers concluderen dat er in de literatuur vrij weinig experimenteel onderzoek is te vinden over het toepassen van rookgaskoelingstechnieken. In de discussies en in de experimenten lopen verschillende technieken en omstandigheden door elkaar heen, zodat er geen harde conclusie is te trekken. De belangrijkste bevindingen zijn:

  • Stoomvorming lijkt het grootste risico te zijn, hoewel niet helder is hoe groot dat probleem daadwerkelijk is. Er is namelijk geen praktijkonderzoek naar gedaan.
  • Aangezien er bij het raken van hete oppervlakken met veel water veel stoom wordt gevormd, is het het veiligste om ook voor een uitstroom te zorgen en om als brandweer uit de uitstroom te blijven. Maar bij welke hoeveelheid stoom er sprake is van overdruk en van uitstroom is niet helder. Ook de mate waarin de rookgaslaag krimpt of juist uitzet, is niet duidelijk.
  • Er is geen indicatie te vinden in de literatuur dat het toepassen van de boogmethode een risico oplevert. Er lijkt wel consensus te bestaan over het belang van het debiet voor rookgaskoeling. Het toepassen van optimale debieten lijkt belangrijker te zijn dan de straalpijptechniek.

Aanleiding voor dit literatuuronderzoek

Wereldwijd is er veel discussie over straalpijptechnieken, debieten en met name wat de veiligste en eenvoudigste manier is om rookgassen te koelen. Een belangrijke vraag is of er niet een eenvoudig uitvoerbare techniek is die altijd werkt. Omdat de deskundigen nogal van mening verschillen, heeft de Brandweeracademie vorig jaar praktijkonderzoek gedaan naar het effect van verschillende rookgaskoelingstechnieken. De conclusie van dat onderzoek was dat de ‘boogmethode’ het best aan de voorwaarden van uitvoerbaarheid en effectiviteit voldoet. Vervolgens ontstond er direct een discussie over de vraag of deze methode wel onder alle omstandigheden veilig is vanwege (vermeende) stoomvorming. Daarom is besloten om deze literatuurscan te doen.

Bekijk ook

Meer informatie over onze onderzoeken naar rookgaskoeling vindt u op de onderzoekspagina Rookgaskoeling.

Lees ook

18-02-2026
Complex incident met gevaarlijke stoffen? Zo werkt landelijke opschaling

Bekijk de uitlegvideo over hoe het landelijk brandweerspecialisme Incidentbestrijding Gevaarlijke Stoffen (IBGS) werkt.

16-02-2026
Zorgplicht in de nafase: lessen voor gemeenten

Wat vraagt de nafase van gemeenten en hoe geven zij hier in de praktijk invulling? Dat heeft het NIPV onderzocht.

16-02-2026
Update uit het netwerk: hoe ik een duurzaamheidsvisie uit de jaren ’80 nu kon voelen

Na de Kerst vertrok ik voor een prachtige reis door Costa Rica, waar ik iets heb ervaren dat me diep heeft geraakt en dat ik graag met jullie wil delen.

16-02-2026
Nieuwe praatplaat over het meerlaagveiligheidsmodel

Met deze publicatie is een overzicht ontstaan van de verschillende rollen en maatregelen bij veiligheidsregio’s, partners, kennisinstituten en nationale programma’s.

16-02-2026
Samenwerken aan veiligheid: de waarde van het meerlaagsveiligheidsmodel

Veiligheidsvraagstukken worden steeds complexer en vragen om nauwe samenwerking tussen verschillende organisaties en sectoren.

12-02-2026
Update vanuit het Programma Klimaatveiligheid

Het is nog maar februari en toch ziet 2026 er al heel anders uit dan 2025.

12-02-2026
Lessen uit de bovenregionale stresstest wateroverlast bij Veiligheidsregio’s Amsterdam-Amstelland en Utrecht 

Lessen uit de bovenregionale stresstest wateroverlast bij Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland en Veiligheidsregio Utrecht 

12-02-2026
Paraatheid van vrijwillige brandweerposten onderzocht

Er is geen eenduidig knelpunt in de paraatheid van vrijwillige brandweerposten. En geen one-size-fits-all-oplossing, blijkt uit onderzoek van het NIPV.

12-02-2026
Hergebruik van stalen aardgasleidingen voor waterstof vraagt zorgvuldige beoordeling

Het NIPV onderzocht op verzoek van enkele veiligheidsregio’s welke maatregelen nodig zijn om waterstof veilig te kunnen transporteren via bestaande hogedruk aardgastransportleidingen.