Experts uit Nederland en Duitsland delen lessen over de maatschappelijke impact van grootschalige, langdurige stroomuitval
11 juni 2026
Tijdens de NIPV-masterclass ‘Langdurige stroomuitval… en dan?’ op 10 juni stonden de mogelijke gevolgen van een grootschalige, langdurige stroomuitval centraal. Onderzoekers, crisisprofessionals en bestuurders kregen inzicht in de lessen uit recente gevallen van stroomuitval in Europa en de uitdagingen waarvoor Nederland zich gesteld ziet.
Tijdens de masterclass presenteerde onderzoeker Marte Luesink de resultaten van een recent onderzoek van het NIPV en Veiligheidsregio Kennemerland naar de mogelijke gevolgen van grootschalige, langdurige stroomuitval in Nederland en hoe (crisis)organisaties zich hierop voorbereiden.
Ervaringen uit Berlijn
Een bijzonder onderdeel van de masterclass waren de bijdragen van burgemeester Marianne Schuurmans van de gemeente Haarlemmermeer en van hoofdcommissaris Ben Müller en eerste hoofdinspecteur Paul Fröhlich van de Berlijnse politie.
Burgemeester Schuurmans vertelde over het belang van lokale weerbaarheid en sociale netwerken, onder andere tijdens een stroomuitval: “In Haarlemmermeer heb ik het afgelopen jaar bijeenkomsten bezocht in dorpshuizen en wijkgebouwen waarin ik het gesprek ben aangegaan met bewoners. Centraal daarbij stond de vraag wat de bewoners zelf konden organiseren als de stroom 72 uur uitvalt. Daarbij heb ik ook uitdrukkelijk aangegeven dat zij dan even niet op de gemeente en hulpdiensten konden leunen. Je komt dan tot verrassende inzichten en oplossingen. Binnenkort zitten wij ook met ondernemers. Ook zij moeten zich voorbereiden en hebben een belangrijke taak in de keten.”
De praktijkervaringen uit Berlijn gaven waardevolle inzichten in de ervaringen van zowel hulpdiensten als inwoners tijdens een langdurige stroomuitval. De lange duur van de stroomuitval (4,5 dagen) zorgde voor een stapeling van problemen. De informatiehonger van inwoners bleef gedurende deze dagen groot.
De ervaringen en lessen uit Berlijn zijn waardevol voor de Nederlandse crisisbeheersing. Ze geven inzicht in wat een langdurige stroomuitval teweegbrengt in de samenleving en wat dit vraagt van hulpdiensten als de politie.
Integrale aanpak vereist
Een belangrijke boodschap tijdens de masterclass was dat voorbereiding op langdurige stroomuitval om een integrale aanpak vraagt. Crisisorganisaties worden zelf ook geraakt tijdens een stroomuitval. Redundantie in middelen en systemen is daarom van belangrijk om bedrijfscontinuïteit te borgen.
Daarnaast is het belangrijk om de respons te laten aansluiten op datgeen wat mensen daadwerkelijk doen en nodig hebben tijdens een crisis. Uit onderzoek en uit de recente gebeurtenissen in Berlijn blijkt dat sociale netwerken van grote waarde zijn tijdens een stroomuitval. De meeste mensen zijn zelfredzaam en hulpvaardig. Aandacht vanuit hulpdiensten en crisisorganisaties moet vooral worden besteed aan mensen in een kwetsbare positie. Dat vraagt om een brede benadering van crisisvoorbereiding, waarbij ook gemeenten, maatschappelijke organisaties en lokale netwerken een belangrijke rol spelen.
Belangrijkste lessen
De onderzoekers benadrukken dat voorbereiding op een grootschalige, langdurige stroomuitval een integrale aanpak vraagt van (crisis)organisaties. Het gaat om:
- investeren in het improvisatievermogen en de flexibiliteit van organisaties (we kunnen niet alle cascade-effecten overzien).
- redundantie organiseren, zoals technische fall-backsystemen.
- risico- en crisiscommunicatie aansluiten op datgeen wat mensen daadwerkelijk doen en nodig hebben.
- inzicht hebben in afhankelijkheden van partners en voorzieningen en het maken van goede afspraken daarover.
- investeren in sterke lokale netwerken en gemeenschappen die elkaar kunnen helpen wanneer dat nodig is.
Lees de factsheet
Tijdens de masterclass werd een factsheet uitgedeeld met de belangrijkste onderzoeksbevindingen en lessen voor de praktijk. Daarmee biedt het NIPV samen met Veiligheidsregio Kennemerland handvatten voor organisaties die hun voorbereiding op langdurige stroomuitval verder willen versterken.