Loftrompet voor het Rode Kruis

22 maart 2022

Van nuffig imago naar professionele organisatie: Rode Kruis speelt na jaren weer een rol van betekenis.

Ik zit nu al ruim 35 jaar in het vak van de rampenbestrijding en crisisbeheersing. In die jaren heb ik regelmatig direct of indirect te maken gehad met het Rode Kruis (RK). En… de eerste dertig jaar was dat vaak niet alleen maar positief. Vele jaren lang had het Rode Kruis in het kader van de Nederlandse rampenbestrijding een nuffig imago. Overwegend oude mannen waren vooral bezig met het behartigen van het Rode Kruis belang maar feitelijk was het Rode Kruis van bijzonder weinig waarde voor die rampenbestrijding.

Men kon geneeskundige colonnes ophoesten en speelde een rol bij een eventuele opvang van slachtoffers (dat dan weer met oude breidende dames) maar in de praktijk had je daar weinig aan gedurende de eerste uren. Kortom – de lezer begrijpt het – ik kleur het wat extra in, maar feitelijk speelde het Rode Kruis bij rampen en crisis in het eigen land (let op: over de rol van het Rode Kruis ver weg gaat dit stukje niet!) geen enkele rol van betekenis. Regio’s waren ook steeds minder bereid een cent aan die rol van het Rode Kruis uit te geven.

Hoe anders is dat de laatste jaren. Waarschijnlijk hebben nieuw binnengekomen directieleden en andere jonge enthousiaste medewerkers een ‘boost’ gegeven aan de organisatie. Daarbij zal zeker de komst en het initiatief van Ready2Help en recente crises een fors vliegwieleffect hebben gesorteerd.

Een aantal jaren geleden startte het RK met het idee (onder andere geïnspireerd door het Oostenrijkse RK) om een nieuw type vrijwilligers te werven – burgerhulpverleners –  en die bij rampen en crisis dan flexibel in te kunnen zetten, op oproepbasis, zonder verplichte tijdsinvestering of trainingen. Zelf betwijfelde ik of het zou gaan werken in een land dat gelukkig zo schaars rampspoed kende. Snel waren er enkele duizenden Ready2Helpers en tijdens de vluchtelingencrisis van 2015-2016 steeg dat naar enkele tienduizenden. In de jaren daarna was er minder te doen, op enkele initiatieven na, zoals bijvoorbeeld de samenwerking met de politie om te ondersteunen bij het zoeken naar urgent vermiste personen en het ondersteunen van waterschappen met het leggen van zandzakken. 

De echte vlucht naar voren kwam natuurlijk met de coronacrisis. Bij deze crisis bleek het systeem van Ready2Help van grote waarde en nam het aantal Ready2Helpers ook toe van 43.000 naar ruim 90.000. Op veel manieren verleenden deze vrijwilligers van het RK hand en spandiensten, zoals het inpakken en uitdelen van voedselpakketten, begeleiden van patiënten in zorginstellingen, ondersteuning in test- en vaccinatiestraten van de GGD, inrichten van opvanglocaties voor dak- en thuisloze personen en het doen van boodschappen voor kwetsbare mensen in thuisisolatie.

Inmiddels zijn er bijna 100.000 vrijwilligers bij Ready2Help en is het Rode Kruis soepel van de coronacrisis overgestapt naar de Oekraïnecrisis en speelt het inmiddels al een cruciale rol bij de opvang. Daarbij is het RK niet alleen een organisatie met een groot leger aan vrijwilligers maar ook inmiddels met een goede professionele organisatie geworden die heel goed weet dat ze met vele andere partners – en een stevig netwerk –  een betekenisvolle rol kan spelen. Hulde dus.

Menno van Duin, lector Crisisbeheersing

Lees ook

05-12-2022
Brandveiligheidsvoorschriften Bouwbesluit en Bbl met elkaar vergeleken

Wat zijn de verschillen op brandveiligheidsgebied tussen het Bouwbesluit en het Bbl? En wat betekent dit voor de praktijk, voor het brandveiligheidsniveau in gebouwen? Dat wordt uitgelegd in een nieuwe publicatie.

28-11-2022
Brandweerkerndata 2021

In opdracht van het Veiligheidsberaad verzamelt NIPV sinds 2018 gegevens van brandweerkazernes en -posten, repressief personeel, opkomststijden en PPMO-keuringen.

16-11-2022
Rookverspreiding in woongebouwen: het handelingsperspectief uitgelegd

Hoe moet er in de praktijk gehandeld worden bij een brand met veel rookverspreiding in een woongebouw? In een instructievideo wordt het handelingsperspectief voor dit type branden uitgelegd.

16-11-2022
Investeer in ‘het grote midden’ van de bevolking

Burgemeester Miranda de Vries spreekt in podcastreeks ‘De Crisis van de Toekomst’ over de vluchtelingencrisis.

16-11-2022
Uitreiking scriptieprijs Jan Gmelich Meijling Thesis Award

De scriptieprijs is ter bevordering van actueel en relevant onderzoek in het belang van de publieke veiligheid.

15-11-2022
Ongeveer 750 natuurbranden afgelopen ‘natuurbrandseizoen’

Tijdens afgelopen voorjaar en zomer kregen we in Nederland te maken met ongeveer 750 natuurbranden. Anton Slofstra van Brandweer Nederland pleit voor een structureel deltaplan voor natuurbranden.

07-11-2022
Hoe krijgen we regie op de crisis van de toekomst?

Het project Toekomstverkenning Crisisbeheersing bespreekt de aankomende veranderingen voor crisisbeheersing

03-11-2022
Blog: Zero emissie vrachtwagens: volop beleid, nog weinig (brand)veiligheid

Lector Energie en Transportveiligheid Nils Rosmuller maakt zich zorgen over de veiligheid van zero emissie vrachtwagen.

02-11-2022
Werking en toepassing van alternatieve blusmiddelen onderzocht

Om brandweerkorpsen en -opleidingen meer inzicht te geven in de werking en toepassing van alternatieve blusmiddelen voerde NIPV een literatuuronderzoek uit.