Werking en toepassing van alternatieve blusmiddelen onderzocht

3 november 2022

Om brandweerkorpsen en -opleidingen meer inzicht te geven in de werking en toepassing van alternatieve blusmiddelen voerde het lectoraat Brandweerkunde van NIPV een literatuuronderzoek uit.

Er komen steeds meer alternatieve blusmiddelen op de markt waarvan (deels) onduidelijk is hoe ze werken en waarvoor ze gebruikt kunnen worden. Meestal onderbouwen fabrikanten de werking van deze middelen met testresultaten. Maar zijn deze testresultaten ook te vertalen naar de praktijk? Om brandweerkorpsen en -opleidingen meer inzicht te geven in de werking en toepassing van alternatieve blusmiddelen voerde het lectoraat Brandweerkunde van NIPV een literatuuronderzoek uit.

In het literatuuronderzoek zijn de volgende vragen beantwoord:

  • Welke soorten alternatieve blusmiddelen zijn er?
  • Welke relevante kennis, kaders en handelingsperspectieven zijn er in de literatuur te vinden over deze alternatieve blusmiddelen?
  • Wat is de bluswerking van deze middelen?
  • Hoe werken de blusmiddelen binnen standaard en specifieke incidentscenario’s?

Effect op de zijden van de branddriehoek

De alternatieve blusmiddelen zijn ingedeeld in twee groepen: watergedragen additieven en aerosolen. De onderzoekers hebben de blusprincipes van beide groepen blusmiddelen verklaard vanuit hun effect op een of meer zijden van de branddriehoek: de zuurstof verdringen, de brandstof wegnemen, de temperatuur verlagen, of een combinatie hiervan. Ook is gekeken naar de fysische en chemische eigenschappen van de middelen die de bluswerking kunnen verklaren. Op basis hiervan is bepaald in welke incidentscenario’s een blusmiddel kan worden gebruikt.

Reikwijdte onderzoek

In het literatuuronderzoek is gekeken naar blusmiddelen waarvan nog niet of niet geheel duidelijk is hoe ze werken en in welke incidentscenario’s ze kunnen worden toegepast. Hierbij is de focus gelegd op blusmiddelen die nog niet algemeen in gebruik zijn bij Nederlandse brandweerkorpsen, bijvoorbeeld omdat ze pas korte tijd op de markt zijn. Daarnaast zijn er, mede door de energietransitie, een aantal nieuwe incidentscenario’s ontstaan, waarbij de vraag is of een alternatief blusmiddel een toegevoegde waarde heeft.

Lees het rapport

Download hier het document.

Lees ook

17-09-2026
Publiek-civiele samenwerking belangrijk voor noodsteunpunten tijdens crises 

Hoe kunnen overheden, maatschappelijke organisaties en inwoners elkaar versterken bij de inrichting en inzet van noodsteunpunten? In de derde snelle kennismobilisatie binnen het ‘Landelijk project noodsteunpunten’ onderzocht het NIPV welke factoren publiek-civiele samenwerking vóór en tijdens crises bevorderen of belemmeren.

17-09-2026
Goed leiderschap bij de brandweer: verbinden, begrenzen en situationeel handelen

Het NIPV heeft onderzocht wat goed beheersmatig leiderschap bij de brandweer inhoudt en hoe dit vorm krijgt in de praktijk.

15-09-2026
Opening onderwijsjaar 2026-2027: co-creatie wordt steeds urgenter

“Steeds vaker zien we dat onderwijs, onderzoek en praktijk elkaar weten te vinden. Dat is essentieel. De uitdagingen van het veld zijn immers ook onze uitdagingen”, vertelde Coby Flier, directeur Onderzoek en Onderwijs.

10-09-2026
Europees project versterkt grensoverschrijdende samenwerking bij rampenbestrijding 

Hoe kunnen hulpdiensten in grensregio’s beter samenwerken bij een ramp of grootschalig incident? Het Europese project Civil Protection – Liaison Network Concept onderzocht hoe landsgrensoverschrijdende liaison officers worden ingezet, opgeleid en georganiseerd.

09-09-2026
Eerste interregionale inzet Specialistische IBGS-eenheid bij incident in Eindhoven  

Eind augustus kwamen bij een metaalbedrijf in Eindhoven gevaarlijke stoffen vrij, vermoedelijk doordat een verkeerd type staal in een bak met salpeterzuur terechtkwam.

09-09-2026
Blog: Veiligheidsbeleving en de keten van vertrouwen

Onderzoeker Margreet Spoelstra blogt over hoe burgers risico’s van gevaarlijke stoffen ervaren en welke rol vertrouwen daarbij speelt.

08-09-2026
Inspectierapport JenV over leergang Hoofdofficier van dienst gepubliceerd

De leergang Hoofdofficier van Dienst (HOvD) van het NIPV voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen en bereidt deelnemers goed voor op hun functie. Dat concludeert de Inspectie Justitie en Veiligheid (JenV) na onderzoek naar de kwaliteit van de leergang.

08-09-2026
“De MCPM heeft mijn manier van denken zichtbaar veranderd”

“Al van jongs af aan wist ik wat ik wilde worden. Als kind droomde ik ervan om militair, politieagent én brandweerman te zijn. Het bijzondere is dat die dromen uiteindelijk allemaal werkelijkheid zijn geworden.”

04-09-2026
Zestien studenten gestart met 55e voltijdopleiding Brandweerofficier  

“Met twee nieuwe studenten aan de voltijdopleiding Brandweerofficier blijven we bouwen aan een toekomstbestendige brandweer”, vertelt teamleider brandweerkunde Annette Klitsie van Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland over de opleiding die is gestart.