Werking en toepassing van alternatieve blusmiddelen onderzocht

3 november 2022

Om brandweerkorpsen en -opleidingen meer inzicht te geven in de werking en toepassing van alternatieve blusmiddelen voerde het lectoraat Brandweerkunde van NIPV een literatuuronderzoek uit.

Er komen steeds meer alternatieve blusmiddelen op de markt waarvan (deels) onduidelijk is hoe ze werken en waarvoor ze gebruikt kunnen worden. Meestal onderbouwen fabrikanten de werking van deze middelen met testresultaten. Maar zijn deze testresultaten ook te vertalen naar de praktijk? Om brandweerkorpsen en -opleidingen meer inzicht te geven in de werking en toepassing van alternatieve blusmiddelen voerde het lectoraat Brandweerkunde van NIPV een literatuuronderzoek uit.

In het literatuuronderzoek zijn de volgende vragen beantwoord:

  • Welke soorten alternatieve blusmiddelen zijn er?
  • Welke relevante kennis, kaders en handelingsperspectieven zijn er in de literatuur te vinden over deze alternatieve blusmiddelen?
  • Wat is de bluswerking van deze middelen?
  • Hoe werken de blusmiddelen binnen standaard en specifieke incidentscenario’s?

Effect op de zijden van de branddriehoek

De alternatieve blusmiddelen zijn ingedeeld in twee groepen: watergedragen additieven en aerosolen. De onderzoekers hebben de blusprincipes van beide groepen blusmiddelen verklaard vanuit hun effect op een of meer zijden van de branddriehoek: de zuurstof verdringen, de brandstof wegnemen, de temperatuur verlagen, of een combinatie hiervan. Ook is gekeken naar de fysische en chemische eigenschappen van de middelen die de bluswerking kunnen verklaren. Op basis hiervan is bepaald in welke incidentscenario’s een blusmiddel kan worden gebruikt.

Reikwijdte onderzoek

In het literatuuronderzoek is gekeken naar blusmiddelen waarvan nog niet of niet geheel duidelijk is hoe ze werken en in welke incidentscenario’s ze kunnen worden toegepast. Hierbij is de focus gelegd op blusmiddelen die nog niet algemeen in gebruik zijn bij Nederlandse brandweerkorpsen, bijvoorbeeld omdat ze pas korte tijd op de markt zijn. Daarnaast zijn er, mede door de energietransitie, een aantal nieuwe incidentscenario’s ontstaan, waarbij de vraag is of een alternatief blusmiddel een toegevoegde waarde heeft.

Lees het rapport

Download hier het document.

Lees ook

19-02-2026
Tiende versie van het Handboek C2000 Brandweer verschenen

De nieuwe editie van het Handboek C2000 Brandweer is een jubileumuitgave. Het NIPV beheert en actualiseert het handboek jaarlijks, samen met een redactiecommissie uit het brandweerveld.

18-02-2026
Stapeling van klimaatdreigingen vraagt om integrale voorbereiding en respons

Een onderzoek naar klimaatdreigingen, bijbehorende cascade-effecten en gevolgen voor crisisrespons.

18-02-2026
Stapeling van klimaatdreigingen vraagt om integrale voorbereiding en respons

Een onderzoek naar klimaatdreigingen, bijbehorende cascade-effecten en gevolgen voor crisisrespons.

18-02-2026
Complex incident met gevaarlijke stoffen? Zo werkt landelijke opschaling

Bekijk de uitlegvideo over hoe het landelijk brandweerspecialisme Incidentbestrijding Gevaarlijke Stoffen (IBGS) werkt.

16-02-2026
Zorgplicht in de nafase: lessen voor gemeenten

Wat vraagt de nafase van gemeenten en hoe geven zij hier in de praktijk invulling? Dat heeft het NIPV onderzocht.

16-02-2026
Update uit het netwerk: hoe ik een duurzaamheidsvisie uit de jaren ’80 nu kon voelen

Na de Kerst vertrok ik voor een prachtige reis door Costa Rica, waar ik iets heb ervaren dat me diep heeft geraakt en dat ik graag met jullie wil delen.

16-02-2026
Nieuwe praatplaat over het meerlaagveiligheidsmodel

Met deze publicatie is een overzicht ontstaan van de verschillende rollen en maatregelen bij veiligheidsregio’s, partners, kennisinstituten en nationale programma’s.

16-02-2026
Samenwerken aan veiligheid: de waarde van het meerlaagsveiligheidsmodel

Veiligheidsvraagstukken worden steeds complexer en vragen om nauwe samenwerking tussen verschillende organisaties en sectoren.

12-02-2026
Update vanuit het Programma Klimaatveiligheid

Het is nog maar februari en toch ziet 2026 er al heel anders uit dan 2025.