Werking en toepassing van alternatieve blusmiddelen onderzocht

3 november 2022

Om brandweerkorpsen en -opleidingen meer inzicht te geven in de werking en toepassing van alternatieve blusmiddelen voerde het lectoraat Brandweerkunde van NIPV een literatuuronderzoek uit.

Er komen steeds meer alternatieve blusmiddelen op de markt waarvan (deels) onduidelijk is hoe ze werken en waarvoor ze gebruikt kunnen worden. Meestal onderbouwen fabrikanten de werking van deze middelen met testresultaten. Maar zijn deze testresultaten ook te vertalen naar de praktijk? Om brandweerkorpsen en -opleidingen meer inzicht te geven in de werking en toepassing van alternatieve blusmiddelen voerde het lectoraat Brandweerkunde van NIPV een literatuuronderzoek uit.

In het literatuuronderzoek zijn de volgende vragen beantwoord:

  • Welke soorten alternatieve blusmiddelen zijn er?
  • Welke relevante kennis, kaders en handelingsperspectieven zijn er in de literatuur te vinden over deze alternatieve blusmiddelen?
  • Wat is de bluswerking van deze middelen?
  • Hoe werken de blusmiddelen binnen standaard en specifieke incidentscenario’s?

Effect op de zijden van de branddriehoek

De alternatieve blusmiddelen zijn ingedeeld in twee groepen: watergedragen additieven en aerosolen. De onderzoekers hebben de blusprincipes van beide groepen blusmiddelen verklaard vanuit hun effect op een of meer zijden van de branddriehoek: de zuurstof verdringen, de brandstof wegnemen, de temperatuur verlagen, of een combinatie hiervan. Ook is gekeken naar de fysische en chemische eigenschappen van de middelen die de bluswerking kunnen verklaren. Op basis hiervan is bepaald in welke incidentscenario’s een blusmiddel kan worden gebruikt.

Reikwijdte onderzoek

In het literatuuronderzoek is gekeken naar blusmiddelen waarvan nog niet of niet geheel duidelijk is hoe ze werken en in welke incidentscenario’s ze kunnen worden toegepast. Hierbij is de focus gelegd op blusmiddelen die nog niet algemeen in gebruik zijn bij Nederlandse brandweerkorpsen, bijvoorbeeld omdat ze pas korte tijd op de markt zijn. Daarnaast zijn er, mede door de energietransitie, een aantal nieuwe incidentscenario’s ontstaan, waarbij de vraag is of een alternatief blusmiddel een toegevoegde waarde heeft.

Lees het rapport

Download hier het document.

Lees ook

28-09-2026
MCPM: Weerbaarheid op het snijvlak van publiek en privaat 

Na jarenlang met zijn voeten in de klei te hebben gestaan bij de brandweer, gooit Dirk Jan Pullen begin  2027 het roer om. Dan neemt hij definitief afscheid van de brandweer om zich volledig te richten op de Koersvast Groep.

28-09-2026
LEC Industriële Veiligheid brengt industriële veiligheid naar Brandweerevent 

Tijdens het Brandweerevent op 28 en 29 oktober in Den Bosch geeft het LEC Industriële Veiligheid (LEC IV) acte de présence met een informatiestand op het Inspiratieplein en een deelsessie op het raakvlak van risicobeheersing en repressie.

28-09-2026
Tweede traineeship uit de startblokken 

Op woensdag 9 september zijn twintig trainees risicobeheersing met een driedaags introductieprogramma begonnen aan hun traineeship bij de veiligheidsregio’s.

28-09-2026
Handreiking mobiele en stationaire blussystemen herzien 

Afgelopen zomer is de Handreiking mobiele en stationaire blussystemen gepubliceerd op de website van het LEC Industriële Veiligheid (LEC IV). De handreiking is een volledig herziene versie, en vervangt het Handboek mobiele en stationaire installaties uit 2009. 

25-09-2026
Onderzoek naar gezondheidsrisico’s bij batterijbranden van start

Wat betekenen branden in lithium-ion batterijen voor de gezondheid van brandweermensen? Die vraag staat centraal in een nieuw onderzoeksproject.

21-09-2026
Leergang Officier van dienst versterkt brandweer op zes Caribische eilanden

Hoe bereid je brandweermensen op zes Caribische eilanden voor op hun rol als offficier van dienst (OvD)? Jip Nauta, trainer-adviseur bij het NIPV en docent van de leergang OvD, vertelt over de leergang , de verschillen met Nederland en wat zij leert van de deelnemers.

17-09-2026
Publiek-civiele samenwerking belangrijk voor noodsteunpunten tijdens crises 

Hoe kunnen overheden, maatschappelijke organisaties en inwoners elkaar versterken bij de inrichting en inzet van noodsteunpunten? In de derde snelle kennismobilisatie binnen het ‘Landelijk project noodsteunpunten’ onderzocht het NIPV welke factoren publiek-civiele samenwerking vóór en tijdens crises bevorderen of belemmeren.

17-09-2026
Goed leiderschap bij de brandweer: verbinden, begrenzen en situationeel handelen

Het NIPV heeft onderzocht wat goed beheersmatig leiderschap bij de brandweer inhoudt en hoe dit vorm krijgt in de praktijk.

15-09-2026
Opening onderwijsjaar 2026-2027: co-creatie wordt steeds urgenter

“Steeds vaker zien we dat onderwijs, onderzoek en praktijk elkaar weten te vinden. Dat is essentieel. De uitdagingen van het veld zijn immers ook onze uitdagingen”, vertelde Coby Flier, directeur Onderzoek en Onderwijs.