Nafase crisisbeheersing

Algemene informatie

Het is situatie-afhankelijk welke nafase-activiteiten nodig zijn, welke organisaties betrokken zijn en wat de tijdsduur is van de nafase. Vaak duurt deze fase (veel) langer dan de crisis of het incident zelf. Veel verschillende thema’s kunnen een rol spelen in de nafase. Denk bijvoorbeeld aan:

• communicatie;
• de opvang van getroffenen die (tijdelijk) niet terug kunnen keren naar hun woning;
• het organiseren van psychosociale ondersteuning en zorg;
• ondersteuning bieden bij herstel van schade;
• faciliteren van rouwverwerking en herdenken;
• uitvoeren van onderzoek en afleggen van verantwoording.

Nazorg professionals

In Nederland is de werkgever wettelijk verplicht om nazorg aan de werknemer te verlenen. De verantwoordelijkheid (juridisch, economisch en moreel) voor de opvang en nazorg voor de professional is als volgt georganiseerd:

• elke veiligheidsregio heeft een regulier nazorgproces georganiseerd voor hulpverleners met onder andere een bedrijfs-opvangteam/collegiaal opvangteam (BOT/COT/TCO);
• bij de politie ligt veel verantwoordelijkheid voor de medewerker bij de leidinggevende. De opvang loopt doorgaans via collegiale opvang (TCO);
• bij het GGD-proces psychosociale hulpverlening (PSH) gaat het om de coördinatie van de psychosociale hulpverlening aan slachtoffers na ongevallen, rampen, crises en incidenten. Deze hulpverlening verloopt vaak via afspraken van de GGD met de GHOR en instellingen voor slachtofferhulp, geestelijke gezondheidszorg, maatschappelijk werk en mogelijk huisartsen.

Zie voor meer informatie de pagina Psychosociale hulp voor hulpverleners.

NIPV-onderzoeken en -kennisdocumenten

Project Richtlijn nazorg en herstel

Op 1 maart 2026 is het NIPV  gestart met het tweejarige project Richtlijn nazorg en herstel (RECOVERY-GUIDE-NL) in opdracht van het Europese Union Civil Protection Mechanism (UCPM). Doel is de nationale veerkracht structureel te versterken met een integrale richtlijn voor nazorg en herstel na rampen en crises.

Omdat de nafase binnen crisisbeheersing onderbelicht is en dreigingen complexer worden, ontwikkelt het NIPV samen met partners een toekomstbestendige richtlijn volgens de Whole-of-Society-aanpak. Overheden, veiligheidsregio’s, maatschappelijke organisaties, bedrijven, kennisinstellingen en burgers werken hierin samen.

De richtlijn richt zich op vijf kerngebieden:

1. Basisnoodhulp
2. Informatievoorziening
3. Emotionele en sociale ondersteuning
4. Praktische ondersteuning
5. Gezondheidszorg

Onderzoek, beleid en praktijkervaring worden gecombineerd tot toepasbare en effectieve handvatten. De richtlijn wordt gezamenlijk ontwikkeld en getest binnen een all-hazard-raamwerk, zodat deze inzetbaar is bij verschillende typen crises. Met dit project draagt het NIPV bij aan Europese doelstellingen voor civiele bescherming en aan beter gecoördineerd herstel in Nederland.

Meer informatie

Projectleider Imco Janssen

De gemeentelijke zorgplicht in de nafase van lokale (mini)-crises: aandachtspunten uit recente casuïstiek

Een gebeurtenis is vaak niet voorbij als hulpdiensten de locatie verlaten of de crisisorganisatie is afgeschaald. Na de acute fase worden de gevolgen en de omvang van de schade (vaak) pas echt zichtbaar. In deze zogenoemde ‘nafase’ hebben gemeenten een
zorgplicht richting hun inwoners. In dit inventariserend onderzoek is aan de hand van praktijkcasussen inzichtelijk gemaakt wat de nafase vraagt van gemeenten en hoe zij invulling hebben gegeven aan de zorgplicht richting hun inwoners.

Overige NIPV-onderzoeken en -kennisdocumenten

Hieronder vindt u een overzicht van overige onderzoeken naar dit onderwerp.