Bevoegdheden van burgemeesters en voorzitters veiligheidsregio’s bij (dreigende) digitale incidenten onderzocht

16 januari 2023

Wat kunnen (en mogen) burgemeesters en voorzitters veiligheidsregio’s bij digitale incidenten van het Rijk verwachten en andersom?

Het Veiligheidsberaad heeft het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) verzocht een verkenning uit te voeren naar bestuur­lijke bevoegdheden bij (dreigende) digitale incidenten. Daarbij gaat het om juridische bevoegdheden en andere interventies van burgemeesters en/of voorzitters van veiligheidsregio’s.

Digitale ontwrichting als crisisscenario

De digitalisering van de samenleving blijft één van de grote ontwikkelingen van deze tijd. Technologische ontwikkelingen volgen elkaar in een onverminderd tempo op. Dit brengt vele kansen voor de samenleving met zich mee. Maar zorgt, vanwege onze toenemende afhankelijkheid van digitale systemen, ook voor kwetsbaarheden. De vervlechting van digitale systemen en maatschappelijke processen zorgt ervoor, dat we als samenleving rekening moeten houden met digitale ontwrichting als crisisscenario.

Wat zijn de bevoegdheden van burgemeesters en/of voorzitters veiligheidsregio’s bij (dreigende) cyberincidenten?

Burgemeesters en/of voorzitters veiligheidsregio’s hebben géén specifieke bevoegdheden waarmee zij bij cyberincidenten in kunnen grijpen. Wel staan hen, zo blijkt uit deze studie, in de ‘koude/ lauwe fase’ andere interventies ter beschikking op het gebied van cyberwaakzaamheid en cyberweerbaarheid. Denk hierbij aan interventies op het gebied van vergunningen, risicodialoog en stakeholdermobilisatie. Deze interventies bieden burgemeesters (vanuit hun rol als bestuurder, aanjager en bemiddelaar) aangrijpingspunten voor het bevorderen van cyberwaakzaamheid en -weerbaarheid. Deze interventies worden in praktijk niet of nauwelijks gebruikt.

Net zoals in de ‘koude/lauwe fase van een (dreigende) crisis’, beschikt een burgemeester en/of voorzitter veiligheidsregio’s in de ‘warme fase’ over reguliere bevoegdheden ten aanzien van openbare orde en veiligheid. Een burgemeester en/of voorzitter veiligheidsregio beschikt niet over specifieke bevoegdheden die hij/zij kan inzetten bij digitale incidenten. Net als bij andere bovenregionale crises spelen er bij digitale incidenten, waarbij meerdere regio’s betrokken zijn, wel een aantal terugkerende vragen en onduidelijkheden. Onder meer op het gebied van informatievoorziening, bestuurlijke afstemming en wederzijdse verwachtingen: wat kan (en mag) een burgemeester/voorzitter veiligheidsregio bij digitale incidenten van het Rijk (NCTV, NCSC) verwachten en andersom?

Lees ook

01-10-2026
Nieuw dashboard voor incidenten met alternatief aangedreven voertuigen gelanceerd 

Het NIPV heeft een nieuwe methode ontwikkeld om incidenten met alternatief aangedreven voertuigen geautomatiseerd in beeld te brengen middels dataverzameling. De methode maakt gebruik van gegevens uit het Geïntegreerd Meldkamer Systeem (GMS) en koppelt deze aan voertuiggegevens van de RDW.

01-10-2026
Onderzoek naar bescherming van gebouwen tegen brand en explosies

Het NIPV en de gemeente Eindhoven zijn een onderzoek gestart naar de kosten en effectiviteit van bouwkundige veiligheidsmaatregelen.

29-09-2026
Manschap 3.0 van start: vernieuwde opleiding nu beschikbaar

“De manschapopleiding is vernieuwd. Manschap 3.0 is ontwikkeld met de veiligheidsregio’s en het werkveld en het sluit beter aan bij de praktijk. De opleiding staat. Nu is het tijd om ermee aan de slag te gaan”, vertelt Kitty Veldscholten, onderwijskundig projectleider Manschap 3.0 bij het NIPV.

29-09-2026
Vakraad Incidentbestrijding pakt uitwerking Incidentbestrijder A, B en C op

De vakraad Incidentbestrijding neemt het voortouw in de verdere uitwerking van Incidentbestrijder A, B en C. Projectleider Alex van Schaik vertelt wat dit betekent en hoe het vervolg eruitziet.

29-09-2026
Nieuwe decaan Paul Monden

“Het is een rol waarin ik vanuit een ander perspectief kan bijdragen aan de verdere ontwikkeling van het brandweeronderwijs. De verbinding tussen praktijk, vakbekwaamheid en onderwijs spreekt mij daarin enorm aan.”

28-09-2026
MCPM: Weerbaarheid op het snijvlak van publiek en privaat 

Na jarenlang met zijn voeten in de klei te hebben gestaan bij de brandweer, gooit Dirk Jan Pullen begin  2027 het roer om. Dan neemt hij definitief afscheid van de brandweer om zich volledig te richten op de Koersvast Groep.

28-09-2026
LEC Industriële Veiligheid brengt industriële veiligheid naar Brandweerevent 

Tijdens het Brandweerevent op 28 en 29 oktober in Den Bosch geeft het LEC Industriële Veiligheid (LEC IV) acte de présence met een informatiestand op het Inspiratieplein en een deelsessie op het raakvlak van risicobeheersing en repressie.

28-09-2026
Tweede traineeship uit de startblokken 

Op woensdag 9 september zijn twintig trainees risicobeheersing met een driedaags introductieprogramma begonnen aan hun traineeship bij de veiligheidsregio’s.

28-09-2026
Handreiking mobiele en stationaire blussystemen herzien 

Afgelopen zomer is de Handreiking mobiele en stationaire blussystemen gepubliceerd op de website van het LEC Industriële Veiligheid (LEC IV). De handreiking is een volledig herziene versie, en vervangt het Handboek mobiele en stationaire installaties uit 2009.