Bevoegdheden van burgemeesters en voorzitters veiligheidsregio’s bij (dreigende) digitale incidenten onderzocht

16 januari 2023

Wat kunnen (en mogen) burgemeesters en voorzitters veiligheidsregio’s bij digitale incidenten van het Rijk verwachten en andersom?

Het Veiligheidsberaad heeft het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) verzocht een verkenning uit te voeren naar bestuur­lijke bevoegdheden bij (dreigende) digitale incidenten. Daarbij gaat het om juridische bevoegdheden en andere interventies van burgemeesters en/of voorzitters van veiligheidsregio’s.

Digitale ontwrichting als crisisscenario

De digitalisering van de samenleving blijft één van de grote ontwikkelingen van deze tijd. Technologische ontwikkelingen volgen elkaar in een onverminderd tempo op. Dit brengt vele kansen voor de samenleving met zich mee. Maar zorgt, vanwege onze toenemende afhankelijkheid van digitale systemen, ook voor kwetsbaarheden. De vervlechting van digitale systemen en maatschappelijke processen zorgt ervoor, dat we als samenleving rekening moeten houden met digitale ontwrichting als crisisscenario.

Wat zijn de bevoegdheden van burgemeesters en/of voorzitters veiligheidsregio’s bij (dreigende) cyberincidenten?

Burgemeesters en/of voorzitters veiligheidsregio’s hebben géén specifieke bevoegdheden waarmee zij bij cyberincidenten in kunnen grijpen. Wel staan hen, zo blijkt uit deze studie, in de ‘koude/ lauwe fase’ andere interventies ter beschikking op het gebied van cyberwaakzaamheid en cyberweerbaarheid. Denk hierbij aan interventies op het gebied van vergunningen, risicodialoog en stakeholdermobilisatie. Deze interventies bieden burgemeesters (vanuit hun rol als bestuurder, aanjager en bemiddelaar) aangrijpingspunten voor het bevorderen van cyberwaakzaamheid en -weerbaarheid. Deze interventies worden in praktijk niet of nauwelijks gebruikt.

Net zoals in de ‘koude/lauwe fase van een (dreigende) crisis’, beschikt een burgemeester en/of voorzitter veiligheidsregio’s in de ‘warme fase’ over reguliere bevoegdheden ten aanzien van openbare orde en veiligheid. Een burgemeester en/of voorzitter veiligheidsregio beschikt niet over specifieke bevoegdheden die hij/zij kan inzetten bij digitale incidenten. Net als bij andere bovenregionale crises spelen er bij digitale incidenten, waarbij meerdere regio’s betrokken zijn, wel een aantal terugkerende vragen en onduidelijkheden. Onder meer op het gebied van informatievoorziening, bestuurlijke afstemming en wederzijdse verwachtingen: wat kan (en mag) een burgemeester/voorzitter veiligheidsregio bij digitale incidenten van het Rijk (NCTV, NCSC) verwachten en andersom?

Lees ook

18-02-2026
Complex incident met gevaarlijke stoffen? Zo werkt landelijke opschaling

Bekijk de uitlegvideo over hoe het landelijk brandweerspecialisme Incidentbestrijding Gevaarlijke Stoffen (IBGS) werkt.

16-02-2026
Zorgplicht in de nafase: lessen voor gemeenten

Wat vraagt de nafase van gemeenten en hoe geven zij hier in de praktijk invulling? Dat heeft het NIPV onderzocht.

16-02-2026
Update uit het netwerk: hoe ik een duurzaamheidsvisie uit de jaren ’80 nu kon voelen

Na de Kerst vertrok ik voor een prachtige reis door Costa Rica, waar ik iets heb ervaren dat me diep heeft geraakt en dat ik graag met jullie wil delen.

16-02-2026
Nieuwe praatplaat over het meerlaagveiligheidsmodel

Met deze publicatie is een overzicht ontstaan van de verschillende rollen en maatregelen bij veiligheidsregio’s, partners, kennisinstituten en nationale programma’s.

16-02-2026
Samenwerken aan veiligheid: de waarde van het meerlaagsveiligheidsmodel

Veiligheidsvraagstukken worden steeds complexer en vragen om nauwe samenwerking tussen verschillende organisaties en sectoren.

12-02-2026
Update vanuit het Programma Klimaatveiligheid

Het is nog maar februari en toch ziet 2026 er al heel anders uit dan 2025.

12-02-2026
Lessen uit de bovenregionale stresstest wateroverlast bij Veiligheidsregio’s Amsterdam-Amstelland en Utrecht 

Lessen uit de bovenregionale stresstest wateroverlast bij Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland en Veiligheidsregio Utrecht 

12-02-2026
Paraatheid van vrijwillige brandweerposten onderzocht

Er is geen eenduidig knelpunt in de paraatheid van vrijwillige brandweerposten. En geen one-size-fits-all-oplossing, blijkt uit onderzoek van het NIPV.

12-02-2026
Hergebruik van stalen aardgasleidingen voor waterstof vraagt zorgvuldige beoordeling

Het NIPV onderzocht op verzoek van enkele veiligheidsregio’s welke maatregelen nodig zijn om waterstof veilig te kunnen transporteren via bestaande hogedruk aardgastransportleidingen.