Literatuuronderzoek naar rookgaskoeling en straalpijptechnieken

26 oktober 2022

Bij het uitvoeren van een offensieve binneninzet in een kleine ruimte kan de brandweer met verschillende technieken rookgassen koelen. Wat is er in de internationale literatuur te vinden over de toepassing van die verschillende rookgaskoelingstechnieken en welke risico’s zitten hieraan vast? Dat onderzocht het lectoraat Brandweerkunde van het NIPV.

De onderzoekers concluderen dat er in de literatuur vrij weinig experimenteel onderzoek is te vinden over het toepassen van rookgaskoelingstechnieken. In de discussies en in de experimenten lopen verschillende technieken en omstandigheden door elkaar heen, zodat er geen harde conclusie is te trekken. De belangrijkste bevindingen zijn:

  • Stoomvorming lijkt het grootste risico te zijn, hoewel niet helder is hoe groot dat probleem daadwerkelijk is. Er is namelijk geen praktijkonderzoek naar gedaan.
  • Aangezien er bij het raken van hete oppervlakken met veel water veel stoom wordt gevormd, is het het veiligste om ook voor een uitstroom te zorgen en om als brandweer uit de uitstroom te blijven. Maar bij welke hoeveelheid stoom er sprake is van overdruk en van uitstroom is niet helder. Ook de mate waarin de rookgaslaag krimpt of juist uitzet, is niet duidelijk.
  • Er is geen indicatie te vinden in de literatuur dat het toepassen van de boogmethode een risico oplevert. Er lijkt wel consensus te bestaan over het belang van het debiet voor rookgaskoeling. Het toepassen van optimale debieten lijkt belangrijker te zijn dan de straalpijptechniek.

Aanleiding voor dit literatuuronderzoek

Wereldwijd is er veel discussie over straalpijptechnieken, debieten en met name wat de veiligste en eenvoudigste manier is om rookgassen te koelen. Een belangrijke vraag is of er niet een eenvoudig uitvoerbare techniek is die altijd werkt. Omdat de deskundigen nogal van mening verschillen, heeft de Brandweeracademie vorig jaar praktijkonderzoek gedaan naar het effect van verschillende rookgaskoelingstechnieken. De conclusie van dat onderzoek was dat de ‘boogmethode’ het best aan de voorwaarden van uitvoerbaarheid en effectiviteit voldoet. Vervolgens ontstond er direct een discussie over de vraag of deze methode wel onder alle omstandigheden veilig is vanwege (vermeende) stoomvorming. Daarom is besloten om deze literatuurscan te doen.

Bekijk ook

Meer informatie over onze onderzoeken naar rookgaskoeling vindt u op de onderzoekspagina Rookgaskoeling.

Lees ook

14-07-2026
Nieuwe lichting OvD’s rondt leergang succesvol af

De afgelopen periode ontwikkelden 24 collega’s uit verschillende veiligheidsregio’s de vaardigheden die tijdens een incident het verschil maken. Zij rondden de leergang OvD met succes af.

14-07-2026
Diploma voor Amsterdamse en Rotterdamse deelnemers maatwerkopleiding vrijwillige postcommandanten 

Veiligheidsregio’s Amsterdam-Amstelland, Rotterdam-Rijnmond en het NIPV sloegen de handen ineen voor een gezamenlijk, eenjarig opleidingstraject op maat. Negen deelnemers hebben nu succesvol het traject afgerond en hun diploma ontvangen. 

13-07-2026
Voor het bestrijden en voorkomen van grootschalige natuurbranden: Het voorkomen en bestrijden van grootschalige natuurbranden 

Door een veranderend klimaat komen (grootschalige) natuurbranden steeds vaker voor en de impact van deze branden neemt toe.

09-07-2026
Verkenning crisisbeheersing bij natuurbranden

Het onderzoek geeft inzicht in de stand van zaken en in mogelijke knelpunten. Ook biedt het handvatten om de multidisciplinaire voorbereiding op en respons bij natuurbranden te versterken.

08-07-2026
Traineeship Omgevingsveiligheid afgesloten, veel animo voor tweede ronde

Op 5 juni is het eerste traineeship Omgevingsveiligheid feestelijk afgesloten. Ondertussen is de werving voor het tweede traineeship in volle gang.

07-07-2026
Een dankbare taak: NIPV ondersteunt inzet USAR.NL in Venezuela 

Op 26 juni 2026 vertrok USAR.NL met 65 teamleden, 8 speurhonden en 16 ton aan materieel naar Venezuela. Daar hielp het team met het zoeken en redden van slachtoffers van de zware aardbevingen. Op 5 juli kwam het team weer aan in Nederland.

07-07-2026
Update Ontwikkelfonds: herverdeling middelen voor Manschap 3.0

De keuze is gemaakt om dit jaar een aantal projecten binnen het Ontwikkelfonds niet uit te voeren. Hierdoor komt budget vrij dat ingezet kan worden voor de verdere implementatie van Technische hulpverlening binnen Manschap 3.0.

06-07-2026
Eerste stap naar Europees expertisenetwerk Brandweer en Seveso

Bij collega-specialisten in verschillende EU-lidstaten is er interesse voor de vorming van een Europees kennisnetwerk ‘Brandweer en Seveso’.

06-07-2026
IV-pensionado’s blikken terug op carrière: “Trots op wat we hebben bereikt”

Drie specialisten industriële veiligheid, die gezamenlijk zo’n 60 jaar praktijk in risicobeheersing vertegenwoordigen, gaan de komende maanden van hun pensioen genieten.