Jaarwisseling 2025-2026: Kerncijfers Nieuwjaarsincidenten

1 januari 2026

In opdracht van Brandweer Nederland publiceert het NIPV jaarlijks het dashboard Kerncijfers Nieuwjaarsincidenten.

Dit dashboard geeft een landelijk beeld van gemelde brandweerincidenten die tijdens de jaarwisseling in Nederland hebben plaatsgevonden en geregistreerd zijn tussen 31 december 00.00 uur en 1 januari 08.00 uur (24+8=32 uur).

De onderliggende data is afkomstig uit het Geïntegreerd Meldkamer Systeem (GMS) van de brandweer. Brandweer Nederland presenteert op 1 januari de incidenten waarbij de brandweer tijdens oud en nieuw is ingezet met daaraan toegevoegd een algemeen sfeerbeeld.

Belangrijke stappen naar sterker samenspel in het onderwijs

22 december 2025

De Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV) en het MT NIPV hebben weer ingestemd met een aantal belangrijke besluiten binnen het programma Onderwijs Onderweg. Met deze besluiten wordt het onderwijs voor brandweer- en crisisprofessionals beter georganiseerd en klaargemaakt voor de toekomst. De besluiten zorgen voor meer duidelijkheid over rollen en verantwoordelijkheden, betere samenwerking tussen regio’s en opleidingsinstituten en een stevigere borging van specialistische taken.

‘Klaar voor sterk samenspel’ als basis voor nieuwe regelgeving

Er is ingestemd met de notitie ‘Klaar voor sterk samenspel’. Deze notitie beschrijft hoe het onderwijsstelsel van de veiligheidsregio’s beter kan functioneren door heldere afspraken over wie wat doet. De notitie wordt gebruikt als fundament voor de ministeriële regeling ‘Onderwijsstelsel veiligheidsregio’s’. Dat betekent dat de afspraken over rollen, taken en samenwerking niet vrijblijvend zijn, maar formeel worden vastgelegd. Zo ontstaat een stabiel en eenduidig onderwijsstelsel voor alle veiligheidsregio’s.

In de praktijk betekent dit:

• Meer duidelijkheid over verantwoordelijkheden
• Betere aansluiting tussen onderwijs en de beroepspraktijk
• Sneller kunnen inspelen op veranderingen in het vak.

Meer informatie

Het programma Onderwijs Onderweg staat ook bekend als Grote Werk 2 en werkt aan een goed werkend onderwijsstelsel met praktijkgericht, flexibel en actueel onderwijs voor alle brandweer- en crisisprofessionals van de veiligheidsregio’s. Meer informatie over wat er bereikt is in de afgelopen periode is te lezen in het online magazine. Op het platform Onderwijs Onderweg is meer te vinden over het programma en de vervolgstappen. 

• Benieuwd wat het programma de afgelopen periode heeft gedaan? Lees dan het derde ‘Swipezine’ (online magazine) dat deze week is verschenen.
• Meer informatie over het programma en de vervolgstappen is te vinden op het platform van Onderwijs Onderweg.

“De DPG-opleiding geeft je een gevulde rugzak voor als het erop aankomt”

19 december 2025

Saskia Vonk is manager Veilig Thuis bij GGD Gelderland-Zuid en lid van het MT bij de GGD. Toen de bezetting voor de back-upfunctie Directeur publieke gezondheid (DPG) krap werd, besloot ze de DPG-opleiding voor de GHOR-taken bij het NIPV te gaan doen.

Onder stoom en kokend water ingestroomd

“De directe aanleiding was eigenlijk heel simpel: iemand vertrok. We hadden nog maar twee mensen in het DPG-piket en die draaiden week op, week af. Dat is te veel. Er moest iemand bij, en ik was de logische keuze.”

Vonk had al ervaring binnen het crisisdomein. Ze had eerder de HIN-opleiding (Hoofd informatie geneeskundige zorg) gevolgd, kende het GHOR-veld goed en ze bracht haar ziekenhuisachtergrond mee. Wat binnen de witte kolom meteen van waarde is.

“Dus ja, ik ben best snel ingestapt. Maar omdat de HIN-opleiding zes dagen plus examen was, had ik een deel eigenlijk al gehad,” vertelt ze lachend. “Het viel me enorm mee. Drie lesdagen, goed in te plannen, en een prettig programma. Die setting bij het NIPV, met de oefenmogelijkheden die er zijn, maakt het echt leuk.”

Lees ook “Van 0 naar 100 in twee seconden: zo leer je als CaCo overzicht houden”

Leren van ervaringen, geen blauwdrukken

Wat Vonk het meest waardeerde, is de nadruk op het delen van praktijkervaring. “Geen enkele crisis is hetzelfde. Er bestaat geen blauwdruk voor hoe je een crisis moet managen. Daardoor waren juist de verhalen uit de praktijk zo waardevol. Je krijgt een gevulde rugzak mee. En uiteindelijk moet je op het moment suprême altijd je gezonde verstand gebruiken, maar je hebt dan wel extra bagage om op terug te vallen.”

Ook de diversiteit binnen de groep vond ze inspirerend. “Je zit met mensen vanuit totaal verschillende rollen en organisaties. Iedereen kijkt vanuit een andere invalshoek, iedereen vervult de piketfunctie anders. Dat maakt het complex, maar ook heel leerzaam. Je hoort veel van elkaar. Dat open delen, dat vond ik echt een kracht.”

Docenten met praktijk en afwisseling in werkvormen

De opleiding werd voor een groot deel begeleid door Jolande Quint, die volgens Vonk “een stabiele factor met veel praktijkervaring” was. De afwisseling in sprekers en werkvormen droeg bij aan het leerplezier.

“We hadden een divers programma. Niet alleen luisteren, maar ook interactie, kleine groepen, sparren met elkaar, en daarna weer plenair delen. Het liep lekker. Het enige wat ik jammer vond, is dat de geplande burgemeester niet kon komen. Zo iemand van wie je weet dat hij met de poten in de klei heeft gestaan. Dat is altijd extra inspirerend. Maar ondanks dat was de opleiding inhoudelijk heel sterk.”

De rol vraagt senioriteit

Hoewel Vonk de opleiding zeer waardevol vond, benadrukt ze dat de functie van DPG binnen de GHOR-taken niet voor iedereen passend is: “Je moet dit niet doen omdat het ambitieus klinkt. Je moet echt vlieguren hebben. De verantwoordelijkheid is groot: je staat een week lang paraat, en je hebt geen idee uit welke hoek het komt als je wél wordt opgeroepen. Je moet snel overzicht houden, rustig blijven en de juiste beslissingen nemen. Senioriteit helpt daarbij enorm.”

Een positieve ervaring, maar het echte leren gebeurt in de praktijk

Vonk heeft in haar piketperiode geen daadwerkelijke inzet gehad. “Wij zijn het derde piket; er zitten nog twee lagen voor ons. Dus ik heb mijn kennis nog niet hoeven toepassen in een echte crisis. Maar dat maakt die rugzak niet minder waardevol.”

Over de opleiding zelf is ze helder: “Het was overzichtelijk, interessant, behulpzaam. En uiteindelijk moet je het zelf doen zodra het zover is. De opleiding geeft het fundament, de praktijk maakt het echt.”

Meer informatie

Nieuwe kennisbundel over veiligheid van ammoniak in de energietransitie

18 december 2025

Ammoniak speelt een steeds belangrijkere rol in de energietransitie. Als drager van waterstof maakt ammoniak grootschalige opslag en transport van waterstof mogelijk. De toenemende aandacht voor ammoniak was voor het NIPV de aanleiding om een nieuwe kennisbundel te publiceren.

Volledige ammoniakketen

De kennisbundel biedt een overzicht van de volledige ammoniakketen: van productie en opslag tot transport en het kraken van ammoniak naar waterstof. Daarnaast beschrijft de publicatie de fysische eigenschappen van ammoniak en de bijbehorende veiligheidsrisico’s.

De uitgave bevat actuele informatie over wet- en regelgeving, vergunningverlening en maatregelen voor risicobeheersing. Er is specifiek aandacht voor veiligheidsmaatregelen en de rol van betrokken partijen bij toezicht en handhaving. Tevens geeft de kennisbundel inzicht in mogelijke inzettactieken bij incidentbestrijding. Hiermee kunnen organisaties, zoals veiligheidsregio’s, hun incidentbestrijding afstemmen op verschillende scenario’s.

Lees ook Verwachte toename van opslag en transport van ammoniak vereist nieuwe inzetstrategieën en -technieken brandweer

Veilig ammoniak toepassen

Incidenten met ammoniak kunnen leiden tot giftige wolken met grote effectafstanden. Voor organisaties die betrokken zijn bij vergunningverlening, toezicht en handhaving is het belangrijk om zich goed voor te bereiden op zowel de ontwikkelingen rond de opkomst van ammoniak in de energietransitie als mogelijke incidenten. Met deze kennisbundel ondersteunt het NIPV organisaties bij het veilig toepassen van ammoniak.

Lees de kennisbundel

Jaarplan 2026: goede samenwerking is van doorslaggevend belang

17 december 2025

Het Algemeen Bestuur, bestaande uit de voorzitters van de veiligheidsregio’s, heeft op vrijdag 12 december ingestemd met ons jaarplan 2026. Dit jaarplan, waarin de visie, plannen en begroting voor het komende jaar beschreven, werd toegelicht door waarnemend algemeen directeur Coby Flier.

Landingsplaats voor en van de veiligheidsregio’s

Het veiligheidsdomein staat voor grote uitdagingen én kansen. Crises volgen elkaar in hoog tempo op, noodpakketten worden klaargelegd en er wordt een steeds groter beroep gedaan op onze crisisprofessionals. In deze dynamiek vervult het NIPV een cruciale, verbindende rol. Door middel van onderzoek, onderwijs, ondersteuning en een robuuste informatievoorziening brengen wij kennis samen, versterken wij de samenwerking en dragen wij bij aan de weerbaarheid van Nederland.

Goede samenwerking is daarbij van doorslaggevend belang. Als NIPV omarmen wij de ontwikkeling van de Samenwerkingsagenda Veiligheidsregio’s’. Wij volgen deze ontwikkeling op de voet en dragen waar mogelijk actief bij, met als doel dé landingsplaats te zijn voor en van de veiligheidsregio’s. Een landingsplaats ook voor samenwerking tussen veiligheidsregio’s, kennisinstellingen, het Veiligheidsberaad en gemeenten als belangrijke partners.

Lees ook Over het NIPV

Toekomstbestendige en transparante samenwerking

In 2025 is bovendien het traject ‘Herijking randvoorwaarden samenwerking veiligheidsregio’s en NIPV’ gestart. Dit traject moet leiden tot een toekomstbestendige en transparante samenwerking. Dit jaarplan en de bijbehorende begroting zijn daarmee de laatste in de huidige vorm. Vanaf volgend jaar presenteren en verantwoorden wij onze producten en diensten op basis van de uitkomsten van dit traject.

In het derde hoofdstuk van het jaarplan staan de ambities van het NIPV voor 2026 beschreven. Daarbij richten wij ons niet op lopende werkzaamheden, maar op accentverschuivingen en extra impulsen binnen onze vier pijlers van dienstverlening: onderzoek, onderwijs, ondersteuning en informatie. Iedere paragraaf in dit hoofdstuk sluit af met een overzicht van de belangrijkste activiteiten binnen deze pijlers.

Een Extreem Rapport: extreem weer in tijden van klimaatverandering

16 december 2025

Zo had het kunnen gaan. Maar zo ging het niet. Met deze zinnen starten de negen weersextremen die het KNMI publiceert in ‘Een Extreem Rapport’. Weersextremen die grote impact kunnen hebben op de maatschappij. Voor het rapport werkte het KNMI samen met diverse partners, waaronder het NIPV. Onderzoeker Brian Verhoeven schreef mee aan een casus over een natuurbrand en de impact daarvan op de brandweerinzet.

Heidebrand in Wateren

In de casus gaat het om de grote heidebrand in het Drentse Wateren, in Nationaal Park Drents-Friese Wold. De brand woedde op 7 augustus 2018 tijdens een zeer droge en warme zomer. Verhoeven: “In de casus schetsen we een beeld van wat er had kunnen gebeuren als deze brand niet op 7 augustus was ontstaan, maar op 27 juli, een dag met nog brandgevaarlijkere weersomstandigheden. Met de droger wordende zomers in Nederland is deze casus illustratief voor risico’s in ons veranderende klimaat. En de mogelijke gevolgen voor hulpdiensten en de maatschappij.”

Lees het nieuwsbericht en rapport op de website van het KNMI

Nieuwe look voor webpagina’s LEC Industriële Veiligheid

Nieuws van het LEC Industriële Veiligheid, december 2025

De webpagina’s van het LEC Industriële Veiligheid hebben sinds november een nieuwe ‘look’. Met de nieuwe indeling en lay-out willen we de vindbaarheid van thema’s en documentatie verbeteren.

Vakinhoudelijke content geclusterd per tegel

De vakinhoudelijke content is overzichtelijk gerangschikt in ‘tegels’. Zo kunnen bezoekers snel navigeren naar vijf rubrieken:

• (Model)beleid en werkwijzers
• Kennis en handreikingen
• Scenarioboek Industriële Veiligheid
• Bijeenkomsten en cursussen
• Netwerk Industriële Veiligheid.

Laatstgenoemde rubriek is nieuw en bevat een totaaloverzicht van alle relevante overleggremia en werkgroepen van het Netwerk Industriële Veiligheid, met de betrokken functionarissen; de coördinatoren IV, het Management- en Directeurenoverleg, maar ook alle actieve werkgroepen en de Sector Milieu & Industrie van Brandweer Nederland.

Ook is er een top 5 met meest geraadpleegde kennisdocumenten. Dankzij de overzichtelijke en compacte lay-out hoeven bezoekers minder ‘door te klikken’ en te scrollen om bij de gewenste informatie of documenten uit te komen. Met de nieuwe opzet hopen we te voorzien in de behoefte van IV-functionarissen voor gemakkelijker vindbare informatie.

Een kijkje nemen?

Jaarplan LEC en Netwerk Industriële Veiligheid 2026: focus op doorontwikkeling samenwerking

Nieuws van het LEC Industriële Veiligheid, december 2025

Versterking van samenwerking is een van de speerpunten in het Jaarplan 2026 van het LEC Industriële Veiligheid (LEC IV) en het Netwerk Industriële Veiligheid (IV). Samenwerking tussen de veiligheidsregio’s en IV-samenwerkingsgebieden, maar ook met andere ketenpartners en zelfs op Europees niveau. Zo worden in 2026 de eerste stappen gezet naar het samen met andere landen opzetten van een Europees netwerk ‘Seveso en brandweer’. Verder staan voor 2026 weer diverse belangrijke kennisdocumenten op stapel. Een greep uit de highlights.

Jaar met uitdagingen

Het Jaarplan 2026 is het derde jaarplan met een nadere invulling van activiteiten en beleidsvoornemens uit het Meerjarenplan 2024-2027. Komend jaar wordt een jaar met uitdagingen, want de veiligheidsregio’s krijgen minder geld door bezuinigingen op de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BduR) van het Rijk én het gemeentefonds. Wat dit in de praktijk gaat betekenen, moeten we komende jaren zien. Vooralsnog lijkt de uitwerking van de bezuinigingen voor het IV-werkveld mee te vallen.

Intensivering samenwerking

Voor het LEC IV blijft professionalisering door samenwerking een belangrijk thema. Het LEC IV gaat samen met het Netwerk IV inventariseren hoe de samenwerking tussen de regio’s kan worden doorontwikkeld om de IV-taken en -projecten zo goed mogelijk te kunnen blijven uitvoeren. In 2026 wordt een draagkrachtmeting binnen de veiligheidsregio’s uitgevoerd en wordt uitgevraagd welke wensen er zijn ten aanzien van samenwerking en ondersteuning.

Op Europees niveau zoeken het LEC IV en het Netwerk IV samenwerking met partnerorganisaties. Met als doel kennis vanuit de lidstaten samen te brengen en meer samen te werken bij het bevorderen van de industriële veiligheid binnen Europa. In 2026 vinden eerste gesprekken plaats over de wensen voor Europese samenwerking. En moet er meer inzicht komen in welke partijen op brandweer-/veiligheidsgebied binnen de lidstaten zich bezighouden met Seveso-taken. Wellicht volgt in 2027 een Europees congres over dit thema.

2027 wordt voor het LEC IV ook een bijzonder jaar, omdat het samenwerkingsverband dan 20 jaar bestaat. Komend jaar worden activiteiten opgestart om dit jubileum te vieren. Het LEC IV is al 20 jaar relevant voor de veiligheidsregio’s als kennis- en ondersteuningsplatform voor de specialistische Seveso- en IV-taken. Die relevantie wordt ook onderstreept door de plaats die het LEC IV inneemt binnen het Nederlandse veiligheidsdomein. Ook in 2026 wordt geïnvesteerd in versterking van die positie in het netwerk, onder andere door een nog betere inbedding binnen de structuur van Brandweer Nederland. Om de herkenbaarheid en zichtbaarheid binnen het netwerk te bevorderen, zal het LEC IV aansluiten bij relevante landelijke kennisevents van ketenpartners. En uiteraard organiseert het LEC IV zelf weer twee netwerkdagen voor de achterban.

Kennisdocumenten

De publicatie van kennisdocumenten ten dienste van de veiligheidsregio’s blijft een belangrijke pijler. Voor 2026 staat onder andere een kennisdocument op de rol over de GHOR-adviestaak bij omgevingsveiligheid en industriële veiligheid. Deze extra adviestaak vanuit medisch-gezondheidskundig perspectief is benoemd in de Omgevingswet. Maar in de praktijk wordt het GHOR-advies nog niet overal structureel meegenomen in de advisering. Een gerichte handreiking moet de veiligheidsregio’s houvast geven bij het inrichten van dit GHOR-advies. Andere te actualiseren documenten zijn de Handleiding beoordeling van passieve brandveiligheid, Borging van het integrale brandveiligheidsproces en het Handboek mobiele en stationaire blusinstallaties.

In 2026 staat weer een aantal nieuwe en herziene PGS-documenten gepland, waaraan het Netwerk IV een bijdrage levert. Op de agenda staan de PGS 35 (tanken van waterstof), 39 (vergistingsinstallaties) en 40 (waterstofproductie via elektrolyse). Het LEC IV verzorgt bijscholing via workshops en e-learning om de kennis over nieuwe of geactualiseerde documenten te bevorderen.

Tweede traineeship

Last but not least: in 2026 wordt het eerste traineeship Omgevingsveiligheid afgesloten. Een succesvol programma, dat de veiligheidsregio’s meerdere enthousiaste jonge collega’s op de specialismen industriële veiligheid en omgevingsveiligheid heeft opgeleverd. Tegelijk start komend jaar het tweede traineeship, dat wordt uitgebreid met het specialisme brandveiligheid. De werving start in februari/maart. Tot die tijd kunnen veiligheidsregio’s die trainees willen plaatsen zich aanmelden bij het LEC IV.

Programmamanager Ron Bouwman erkent dat het Jaarplan 2026 ‘vol en ambitieus’ is. “Maar er gebeurt ook veel, binnen ons eigen netwerk en binnen het veiligheidsdomein in brede zin. Zo leveren we ook komend jaar onze bijdrage aan de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s, waar die evaluatie raakt aan thema’s rond industriële veiligheid. Het voordeel van het werken met een meerjarenbeleidsplan is dat niet alles wat we in 2026 opstarten ook dat jaar gereed moet zijn.”

Bekijk het jaarplan LEC en Netwerk Industriële Veiligheid 2026

Training gedragsbeïnvloeding: steun voor effectieve advies- en inspectiepraktijk

Nieuws van het LEC Industriële Veiligheid, december 2025

Om als specialist industriële veiligheid (IV) tijdens een adviesgesprek of een Seveso-inspectie sterk in de schoenen te staan, moet je iets weten van menselijk gedrag en hoe je daarin ‘smart’ kunt sturen met enige achtergrondkennis van menselijk gedrag. Daarom biedt het LEC Industriële Veiligheid (LEC IV) een training gedragsbeïnvloeding voor specialisten IV aan. De eerste training heeft in november en december plaatsgevonden. Op 15 januari start de volgende training.

Om als specialist industriële veiligheid (IV) tijdens een adviesgesprek of een Seveso-inspectie sterk in de schoenen te staan, moet je iets weten van menselijk gedrag en hoe je daarin ‘smart’ kunt sturen met enige achtergrondkennis van menselijk gedrag. Daarom wordt via het LEC Industriële Veiligheid (LEC IV) een training gedragsbeïnvloeding voor specialisten IV aangeboden. De eerste training heeft in november en december plaatsgevonden. Op 15 januari start de volgende training.

De training gedragsbeïnvloeding voor IV-professionals neemt drie werkdagen in beslag. De deelnemers krijgen handvatten mee voor adviesgesprekken met het bevoegd gezag en inspectiebezoeken aan bedrijven. Zo leren zij hoe ze kunnen omgaan met lastige gesprekken en hoe gesprekspartners op een positieve manier zodanig zijn te beïnvloeden en te overtuigen dat het gesprek het gewenste effect heeft.

Voor deze training zijn de meest recente inzichten uit de gedragswetenschap en gedragspsychologie geraadpleegd en door onderwijskundigen vertaald naar de toepassingspraktijk van IV-specialisten. Met deze kennisbagage hebben adviseurs en inspecteurs een steviger basis om het gesprek met vertegenwoordigers van het bevoegd gezag en bedrijven aan te gaan.

De eerste reacties op de training van november/december waren zeer positief. Ook leden van het managementoverleg en de coördinatoren hebben een dag meegekeken om te ervaren welke kennis en vaardigheden hun collega’s in de uitvoering worden bijgebracht. De komende training vindt plaats op 15 januari, 29 januari en 12 februari 2026. Na afloop wordt de training geëvalueerd om te bepalen of deze in de nabije toekomst nogmaals wordt aangeboden. De verdieping van vaardigheden voor gedragsbeïnvloeding laat zien dat specialisten IV nooit ‘uitgeleerd’ zijn en dat, naast vakinhoudelijke kennis, ook kennis van menselijk gedrag belangrijk is om effectief het gesprek aan te gaan in de advies- en inspectiepraktijk.

Meer informatie

Bekijk meer informatie over programma en aanmelding voor de driedaagse training gedragsbeïnvloeding.