Blog: Zowel één landelijk als lokale steunpunten gewenst!*

14 maart 2022

Voorkom dat mensen van het kastje naar de muur worden gestuurd.

Jan Mans – burgemeester van Enschede ten tijde van de vuurwerkramp – werd in 2000 overvallen toen opeens een legertje ambtenaren van VWS op de stoep stond in het gemeentehuis van Enschede en hem aangaf dat een informatie- en adviescentrum zou worden opgestart.

Dit onverwachte activisme vanuit het ministerie was een rechtstreeks gevolg van de parlementaire enquêtecommissie Bijlmerramp (rapport verscheen in 1999) die vaststelde dat indertijd in 1992 een goede gecoördineerde informatievoorziening ontbrak. De toenmalige minister (mevrouw Borst) moest bijna aftreden en had in 2000 haar lesje geleerd.

De kern van een IAC is dat het uitgaat van de één loketfunctie. Een slachtoffer van een calamiteit of andere directe betrokkene dient niet steeds van het kastje naar de muur te worden gestuurd. Er wordt fysiek dan wel virtueel één plaats gecreëerd waar deze persoon terecht kan. Achter dat ene loket zijn dat verschillende hulp- en ondersteuningsfuncties (over onderdak en wonen, over werk en uitkering, over medische en psychosociale zorg, e.v.) verenigd. Het zal duidelijk zijn dat bij een ’klassieke’ ramp die zich op één plaats voltrekt, het organiseren van een IAC nog betrekkelijk eenvoudig is. De nabestaanden van MH-17 woonden door het gehele land en toen is dan er ook voor gekozen een digitaal centrum in te richten.

Bij de coronacrisis zagen wij wel vele plekken waar mensen informatie konden verkrijgen (Infoportalen) maar lang niet iedereen was op de hoogte van al deze – veelal gescheiden – informatie- en adviespunten.

In deze Oekraïne-situatie is het zeker ook ingewikkeld hoe je dat het beste kan organiseren; we zien al vele initiatieven en coördinatiepunten. Op landelijk niveau lijkt met het Knooppunt Coördinatie en Informatie Oekraïne (KCIO) een centrale actor in de maak die zowel de professionals als de burgers kan ondersteunen. Daarvoor is het nodig dat dit punt (of een ander) wel het landelijk aangewezen centrale punt wordt met een duidelijk budget, mandaat en bevoegdheden.

Al zal dit de duidelijkheid en communicatie landelijk aanmerkelijk kunnen bevorderen, hiermee zijn we er zeker nog niet. In een fors aantal steden (naar schatting zo’n 50-75, maar ook denkbaar is dat alle gemeenten een apart herkenbaar loket inrichten) zal ook een fysiek IAC ingericht moeten worden. Een plek waar Oekraïners (en mogelijk straks ook Russen) maar ook de eigen inwoners in de regio terecht kunnen voor informatie en advies.

Menno van Duin, lector Crisisbeheersing



* Michel Duckers, Marleen Kraaij, IJle Stelstra, Maaike van Dam en Vina Wijkhuijs dank voor het meelezen

Lees ook

05-12-2022
Brandveiligheidsvoorschriften Bouwbesluit en Bbl met elkaar vergeleken

Wat zijn de verschillen op brandveiligheidsgebied tussen het Bouwbesluit en het Bbl? En wat betekent dit voor de praktijk, voor het brandveiligheidsniveau in gebouwen? Dat wordt uitgelegd in een nieuwe publicatie.

28-11-2022
Brandweerkerndata 2021

In opdracht van het Veiligheidsberaad verzamelt NIPV sinds 2018 gegevens van brandweerkazernes en -posten, repressief personeel, opkomststijden en PPMO-keuringen.

16-11-2022
Rookverspreiding in woongebouwen: het handelingsperspectief uitgelegd

Hoe moet er in de praktijk gehandeld worden bij een brand met veel rookverspreiding in een woongebouw? In een instructievideo wordt het handelingsperspectief voor dit type branden uitgelegd.

16-11-2022
Investeer in ‘het grote midden’ van de bevolking

Burgemeester Miranda de Vries spreekt in podcastreeks ‘De Crisis van de Toekomst’ over de vluchtelingencrisis.

16-11-2022
Uitreiking scriptieprijs Jan Gmelich Meijling Thesis Award

De scriptieprijs is ter bevordering van actueel en relevant onderzoek in het belang van de publieke veiligheid.

15-11-2022
Ongeveer 750 natuurbranden afgelopen ‘natuurbrandseizoen’

Tijdens afgelopen voorjaar en zomer kregen we in Nederland te maken met ongeveer 750 natuurbranden. Anton Slofstra van Brandweer Nederland pleit voor een structureel deltaplan voor natuurbranden.

07-11-2022
Hoe krijgen we regie op de crisis van de toekomst?

Het project Toekomstverkenning Crisisbeheersing bespreekt de aankomende veranderingen voor crisisbeheersing

03-11-2022
Blog: Zero emissie vrachtwagens: volop beleid, nog weinig (brand)veiligheid

Lector Energie en Transportveiligheid Nils Rosmuller maakt zich zorgen over de veiligheid van zero emissie vrachtwagen.

02-11-2022
Werking en toepassing van alternatieve blusmiddelen onderzocht

Om brandweerkorpsen en -opleidingen meer inzicht te geven in de werking en toepassing van alternatieve blusmiddelen voerde NIPV een literatuuronderzoek uit.