Bevoegdheden van burgemeesters en voorzitters veiligheidsregio’s bij (dreigende) digitale incidenten onderzocht

16 januari 2023

Wat kunnen (en mogen) burgemeesters en voorzitters veiligheidsregio’s bij digitale incidenten van het Rijk verwachten en andersom?

Het Veiligheidsberaad heeft het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) verzocht een verkenning uit te voeren naar bestuur­lijke bevoegdheden bij (dreigende) digitale incidenten. Daarbij gaat het om juridische bevoegdheden en andere interventies van burgemeesters en/of voorzitters van veiligheidsregio’s.

Digitale ontwrichting als crisisscenario

De digitalisering van de samenleving blijft één van de grote ontwikkelingen van deze tijd. Technologische ontwikkelingen volgen elkaar in een onverminderd tempo op. Dit brengt vele kansen voor de samenleving met zich mee. Maar zorgt, vanwege onze toenemende afhankelijkheid van digitale systemen, ook voor kwetsbaarheden. De vervlechting van digitale systemen en maatschappelijke processen zorgt ervoor, dat we als samenleving rekening moeten houden met digitale ontwrichting als crisisscenario.

Wat zijn de bevoegdheden van burgemeesters en/of voorzitters veiligheidsregio’s bij (dreigende) cyberincidenten?

Burgemeesters en/of voorzitters veiligheidsregio’s hebben géén specifieke bevoegdheden waarmee zij bij cyberincidenten in kunnen grijpen. Wel staan hen, zo blijkt uit deze studie, in de ‘koude/ lauwe fase’ andere interventies ter beschikking op het gebied van cyberwaakzaamheid en cyberweerbaarheid. Denk hierbij aan interventies op het gebied van vergunningen, risicodialoog en stakeholdermobilisatie. Deze interventies bieden burgemeesters (vanuit hun rol als bestuurder, aanjager en bemiddelaar) aangrijpingspunten voor het bevorderen van cyberwaakzaamheid en -weerbaarheid. Deze interventies worden in praktijk niet of nauwelijks gebruikt.

Net zoals in de ‘koude/lauwe fase van een (dreigende) crisis’, beschikt een burgemeester en/of voorzitter veiligheidsregio’s in de ‘warme fase’ over reguliere bevoegdheden ten aanzien van openbare orde en veiligheid. Een burgemeester en/of voorzitter veiligheidsregio beschikt niet over specifieke bevoegdheden die hij/zij kan inzetten bij digitale incidenten. Net als bij andere bovenregionale crises spelen er bij digitale incidenten, waarbij meerdere regio’s betrokken zijn, wel een aantal terugkerende vragen en onduidelijkheden. Onder meer op het gebied van informatievoorziening, bestuurlijke afstemming en wederzijdse verwachtingen: wat kan (en mag) een burgemeester/voorzitter veiligheidsregio bij digitale incidenten van het Rijk (NCTV, NCSC) verwachten en andersom?

Lees ook

29-04-2026
“Klimaatveiligheid betekent voor mij dat we voorbereid zijn op de effecten van klimaatverandering, zowel in onze bedrijfsvoering als in het politiewerk zelf”

Ingelou Sybrandij is programmamanager Duurzaamheid en Milieuveiligheid bij de Politie. Vanuit haar rol werkt zij, naast duurzaamheid & milieuveiligheid, aan de vraag hoe de politie weerbaar blijft in een veranderend klimaat. Van hitte en overstromingen tot nieuwe vormen van criminaliteit die samenhangen met de energietransitie.

29-04-2026
“Voor mij raakt klimaatveiligheid direct aan waarom ik ooit met hulpverlening ben begonnen”

“Dagelijks zie ik hoe de effecten van klimaatverandering steeds concreter worden voor het veiligheidsdomein. We proberen er voldoende aandacht aan te geven, maar het blijft best moeilijk om de urgentie vast te houden, zegt Marcel Huijbrechs, beleidsadviseur Brandweerzorg en crisisbeheersing bij de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuiden.

23-04-2026
Jaarverslag LEC Industriële Veiligheid 2025: productief jaar

Het LEC Industriële Veiligheid (LEC IV) heeft een productief jaar achter de rug. Niet eerder zijn zoveel activiteiten op het gebied van kennismanagement uitgevoerd als in 2025, zo blijkt uit het binnenkort te verschijnen jaarverslag.

23-04-2026
Meer aandacht nodig voor kwetsbare groepen in weerbaarheidsbeleid

De onderzoekers roepen overheden en partners op kwetsbare groepen structureel mee te nemen in beleid, communicatie en maatregelen en nauwer samen te werken met maatschappelijke organisaties.

22-04-2026
Onderzoek naar toekomstige bluscapaciteit voor incidentbestrijdings vaartuigen in Rotterdamse haven

Het NIPV is gevraagd te onderzoeken welke blus- en koelcapaciteit toekomstige incidentbestrijdingsvaartuigen nodig hebben bij watergerelateerde incidenten.

21-04-2026
Wanneer vraagt een complex incident om het landelijk Specialisme technische hulpverlening (STH)?

In een nieuwe animatievideo is te zien wanneer en hoe STH lokale eenheden ondersteunt bij complexe hulpverleningsincidenten.

20-04-2026
Toekomstbestendige brandweerzorg: focus op bovenregionale samenwerking

De komende jaren krijgt de structuur voor grootschalige incidentbestrijding en bovenregionale samenwerking een stevige upgrade.

16-04-2026
Blog: Brandt het EOS uren of dagen? Hoe testresultaten de brandweer kunnen helpen keuzes te maken

Branden in energieopslagsystemen, kortweg EOS’en, zijn voor de brandweer complexe incidenten.

15-04-2026
Eenentwintig studenten van 54e voltijdopleiding Brandweerofficier ontvangen diploma

Anderhalf jaar geleden begonnen zij aan deze intensieve en veelzijdige opleiding. Ze staan nu aan het begin van een volgende fase in hun loopbaan, waarin zij zich verder kunnen ontwikkelen binnen de brandweer.