Opening onderwijsjaar 2026-2027: co-creatie wordt steeds urgenter
15 september 2026
“Steeds vaker zien we dat onderwijs, onderzoek en praktijk elkaar weten te vinden. Dat is essentieel. De uitdagingen van het veld zijn immers ook onze uitdagingen”, vertelde Coby Flier, directeur Onderzoek en Onderwijs, tijdens de opening van het onderwijsjaar 2026-2027. Co-creatie was het thema van deze editie.
Natuurbranden is goed voorbeeld
“We zien allemaal dat het thema co-creatie steeds urgenter wordt. Kijk bijvoorbeeld naar het onderwerp natuurbranden. Door toegepast onderzoek, intensieve samenwerking met het werkveld en de oplevering volgend jaar van het basishandboek natuurbranden, leveren wij een concrete bijdrage aan een vraagstuk dat de komende jaren alleen maar belangrijker wordt. Dat doen we natuurlijk met als doel om professionals en organisaties beter toe te rusten op de uitdagingen van vandaag en morgen”, aldus Flier.
Elkaar naar het hoogste niveau optillen
Minister van Justitie en Veiligheid David van Weel onderstreepte ook het belang van co-creatie en samenwerking. “Tijdens en na de grote natuurbranden van dit jaar ben ik bij de betrokken brandweermensen langsgegaan. Ik hoorde daar intense verhalen over wat zij die dagen en weken allemaal hadden meegemaakt. Maar zij vertelden ook dat zij altijd konden terugvallen op hun training en opleiding. Die basis kan alleen bestaan dankzij gedegen onderzoek en kennisdeling. Daarom is co-creatie ook zo belangrijk. Want er gaat steeds meer worden gevraagd van hulpdiensten in een crisissituatie. Niet alleen in jullie eigen werk, maar ook in de samenwerking.”
“Het is belangrijk dat de mensen die altijd als eerste ter plekke zijn, over de meest recente kennis beschikken en het beste handelingsperspectief. Dat is voor mij de essentie van co-creatie. Elkaar naar het hoogste niveau optillen.”
Minister van Justitie en Veiligheid David van Weel. Foto: NIPV.
Van denken naar doen, van samenwerking naar samenhang
Martin Wijnen, Directeur-Generaal bij Rijkswaterstaat ga de aanwezig en mee: “Complexe en maatschappelijke opgaven vragen steeds om de vraag: wat heeft de situatie nu eigenlijk van ons nodig? Als je die vraag stelt, heb je de kern te pakken van co-creatie. Het betekent voor mij dat we verschillende kennis, verantwoordelijkheden en perspectieven bij elkaar brengen. Om samen te bepalen wat nodig is en vervolgens ook de stap durven te zetten: van denken naar doen, van samenwerking naar samenhang.”
Schaarste stimuleert co-creatie
Nils Rosmuller, lector Energie-en transportveiligheid en bijzonder hoogleraar aan de Universiteit Twente, verzorgde de Publieke veiligheidsrede 2026-2027. “De veiligheidsregio’s staan steeds meer onder druk. Er is sprake van een listige cocktail aan schaarste in het veiligheidsdomein. Maar deze schaarste biedt ook kansen. De schaarste omarmen helpt om co-creatie tot stand te brengen. En daarmee onze maatschappij veiliger te maken in de huidige turbulente tijd.”
Co-creatie én co-productie
Volgens programmadirecteur Onderwijs Onderweg en Toekomstbestendige Brandweerzorg Dennis van Zanten gaat het niet alleen om co-creatie, maar ook om co-productie. “Om het onderwijs toekomstbestendig te houden moet ook samen de verantwoordelijkheid worden genomen voor de uitvoering, dus co-productie. Dat vraagt niet alleen ander gedrag, maar ook een stelsel dat samenwerking, besluitvorming, financiering en eigenaarschap daadwerkelijk ondersteunt.”