Het Catalaanse natuurbrandbeheersingssysteem als inspiratiebron voor Nederland

Kennisdocument over de Catalaanse aanpak van natuurbrandbeheersing en de lessen die Nederland hieruit kan trekken. De uitkomsten kunnen Nederland helpen bij de verdere ontwikkeling van ‘slimme repressie’.

Publicatiedatum 23 september 2025

Samenvatting

De Spaanse regio Catalonië loopt voorop als het gaat om natuurbrandbeheersing. Dit is in Catalonië zeer professioneel georganiseerd en op wetenschappelijke leest geschoeid. Om die reden liep onderzoeker Brian Verhoeven een tijd mee met de Catalaanse brandweer.

De Catalaanse brandweer, de Bombers, beschikt met de Grup de Recolzament d’Actuacions Forestals (GRAF) over een eenheid die zich specifiek richt op natuurbranden. De eenheid onderscheidt zich door haar strategische en tactische benadering: teams worden intensief getraind op natuurbrandgedrag in relatie tot het weer, de vegetatie en het terrein.

Praktijkvoorbeelden uit Catalonië

Aan de hand van praktijkvoorbeelden wordt zichtbaar hoe de Catalaanse brandweer omgaat met natuurbranden: van bestrijdingsmethoden die focussen op het weghalen van brandstof, het gebruik van luchtsteun tot hoe natuurbrandanalyses aan de basis staan van een veilige en effectieve inzet.

Maar een effectieve inzet moet uiteraard wel mogelijk zijn. Daarom staan in het rapport voorbeelden van hoe de brandweer door middel van risicobeheersing kansen creëert in het landschap. Bijvoorbeeld door beheerbranden uit te voeren. Hierbij is het essentieel om samen te werken met belangrijke partners, zoals terreinbeheerders.

Grootschalige natuurbranden in Nederland

Ook in Nederland neemt de kans op (grootschalige) natuurbranden toe, onder andere door de klimaatverandering. We merken steeds meer dat landen zoals Nederland naar Zuid-Europa kijken om van ze te leren. Catalonië komt daarin met regelmaat terug. Door in het rapport veel praktijkvoorbeelden uit te werken, hopen we dat het kan bijdragen aan de ontwikkelingen die in ons land spelen op het gebied van natuurbrandbeheersing. Het rapport is er dus vooral om inspiratie op te doen.

Er zijn concrete vergelijkingen te maken tussen het Catalaanse systeem en de Nederlandse situatie. Bijvoorbeeld het opzetten van kleine, specialistische teams met expertise in natuurbrandbestrijding, het versterken van de samenwerking tussen partijen, het investeren in kennis van natuurbrandgedrag en het borgen van een veilige en effectieve inzet. Door deze ‘kijk in de Catalaanse keuken’ kunnen de ontwikkelingen in Nederland versnellen en hoeven we op sommige vlakken het wiel niet opnieuw uit te vinden.


Heeft u een vraag over dit onderzoek?

Neem contact met ons op via dit formulier. Uw gegevens worden alleen gebruikt voor correspondentiedoeleinden.

Velden gemarkeerd met * zijn verplicht

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.