Handleiding Regionale Risico-inventarisatie en -analyse

Deze handleiding beschrijft stapsgewijs de methodiek voor een eenduidig en integraal proces van risico-inventarisatie en -analyse op regionaal niveau.

Publicatiedatum: 16 februari 2026

Samenvatting

De toegenomen complexiteit en verwevenheid van risico’s en de daardoor toenemende onzekerheid vragen om een procesmatige benadering voor het in beeld brengen van de risico’s met samenhang tussen de drie (abstractie)niveaus en tussen lokaal, regionaal en nationaal niveau én een koppeling tussen de risicoanalyse en de beleidsontwikkeling.

Inzicht via fenomeenanalyse

Een belangrijk onderdeel van de nieuwe methodiek is de zogeheten fenomeenanalyse. Hiermee worden risico’s integraal en systemisch geanalyseerd, waarbij niet alleen naar actuele kenmerken wordt gekeken, maar ook naar toekomstige ontwikkelingen. Met deze manier van analyseren wordt een risico niet teruggebracht tot één of enkele scenario’s, maar juist breed en in samenhang onderzocht.

Concreet betekent dit dat:

  1. Verschillende factoren zoals capaciteiten, kwetsbaarheden, geografische en demografische kenmerken expliciet in beeld worden gebracht;
  2. Niet alleen naar losse risico’s wordt gekeken, maar juist naar de onderlinge samenhang en beïnvloeding;
  3. Ook verschillende perspectieven en percepties worden meegenomen, bijvoorbeeld van betrokken organisaties of de samenleving;
  4. Er aandacht is voor zowel huidige kenmerken als toekomstige ontwikkelingen.

De fenomeenanalyse is daarmee een kwalitatieve, beschrijvende analyse die helpt om ook complexere en minder zichtbare risico’s beter te doorgronden.

Handleiding als ‘levend document’

De handleiding is opgezet als een ‘levend document’. Nieuwe inzichten en ontwikkelingen kunnen doorlopend worden verwerkt. Veiligheidsregio’s worden nadrukkelijk opgeroepen om ervaringen en leerpunten te delen, zodat de methodiek gezamenlijk kan worden doorontwikkeld.

De modulaire opbouw van de handleiding maakt het mogelijk om onderdelen afzonderlijk te actualiseren. Netwerken zoals het Netwerk Risicogericht Werken en de Werkgroep Risico-inventarisatie en -analyse spelen hierbij een belangrijke rol, omdat zij de verbinding vormen tussen de praktijk en de doorontwikkeling van de methodiek.

Na vaststelling is de handleiding in beheer genomen door het NIPV. Daarmee vervangt deze de eerdere Handreiking Regionaal Risicoprofiel, die sinds 2009 werd gebruikt.


Heeft u een vraag over dit onderzoek?

Neem contact met ons op via dit formulier. Uw gegevens worden alleen gebruikt voor correspondentiedoeleinden.

Velden gemarkeerd met * zijn verplicht

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.