Nieuwe handleiding regionale risico-inventarisatie en -analyse vastgesteld
7 april 2026
Op 27 februari 2026 heeft de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio’s de nieuwe Handleiding regionale risico-inventarisatie en -analyse vastgesteld. Aanleiding was de groeiende behoefte aan meer samenhang en afstemming tussen lokale, regionale en nationale niveaus en een aanpak die beter aansluit bij de toenemende complexiteit en onzekerheid in de samenleving.
De nieuwe handleiding biedt veiligheidsregio’s een eenduidige en integrale methodiek om risico’s beter in kaart te brengen, te analyseren en te verbinden aan beleid. De methodiek is ontwikkeld in samenwerking met alle 25 veiligheidsregio’s, vertegenwoordigd in de Werkgroep Risico-inventarisatie en -analyse, in opdracht van de vakraden Risico- en Crisisbeheersing en Brandveiligheid. Ook partners zoals het Analistennetwerk Nationale Veiligheid (ANV), verantwoordelijk voor het opstellen van de Rijksbrede Risicoanalyse , het Programma Risicogerichtheid en diverse crisis- en kennisorganisaties hebben bijgedragen aan de ontwikkeling.
Inzicht via fenomeenanalyse
Een belangrijk onderdeel van de nieuwe methodiek is de zogeheten fenomeenanalyse. Hiermee worden risico’s integraal en systemisch geanalyseerd, waarbij niet alleen naar actuele kenmerken wordt gekeken, maar ook naar toekomstige ontwikkelingen.
Met deze manier van analyseren wordt een risico niet teruggebracht tot één of enkele scenario’s, maar juist breed en in samenhang onderzocht.
Concreet betekent dit dat:
- Verschillende factoren zoals capaciteiten, kwetsbaarheden, geografische en demografische kenmerken expliciet in beeld worden gebracht;
- Niet alleen naar losse risico’s wordt gekeken, maar juist naar de onderlinge samenhang en beïnvloeding;
- Ook verschillende perspectieven en percepties worden meegenomen, bijvoorbeeld van betrokken organisaties of de samenleving;
- Aandacht is voor zowel huidige kenmerken als toekomstige ontwikkelingen.
De fenomeenanalyse is daarmee een kwalitatieve, beschrijvende analyse die helpt om ook complexere en minder zichtbare risico’s beter te doorgronden.
Handleiding als ‘levend document’
De handleiding is opgezet als een ‘levend document’. Nieuwe inzichten en ontwikkelingen kunnen doorlopend worden verwerkt. Veiligheidsregio’s worden nadrukkelijk opgeroepen om ervaringen en leerpunten te delen, zodat de methodiek gezamenlijk kan worden doorontwikkeld.
De modulaire opbouw van de handleiding maakt het mogelijk om onderdelen afzonderlijk te actualiseren. Netwerken zoals het Netwerk Risicogericht Werken en de Werkgroep Risico-inventarisatie en -analyse spelen hierbij een belangrijke rol omdat zij de verbinding vormen tussen de praktijk en de doorontwikkeling van de methodiek.
Na vaststelling is de handleiding in beheer genomen door het NIPV. Daarmee vervangt deze de eerdere Handreiking Regionaal Risicoprofiel, die sinds 2009 werd gebruikt.