Blog: Dilemma’s rond de USAR-teams

9 februari 2023

De waarde van het hulpteam ter plaatse is aanmerkelijk groter dan alleen het redden van slachtoffers, blogt lector Crisisbeheersing Menno van Duin.

Hulpverleners bij aardbeving Turkije

Na iedere aardbeving of andere situatie met instortingen komen vanuit de gehele wereld USAR-teams naar de plaats des onheils om reddingswerkzaamheden te verrichten. Als het aantal uitzendingen van deze teams wordt afgezet tegen het aantal succesvolle reddingen zou hier beter gestopt kunnen worden. Het aantal reddingen is vrijwel altijd zeer gering en veelvuldig wordt er niemand levend uit het puin gehaald.

Cru gezegd zou dat geld dus beter uitgegeven kunnen worden door het totaal van alle kosten gewoon over te maken naar het betreffende land c.q. betrokken NGO’s. Daarbij moet niet vergeten worden dat (sommige van) deze teams ter plaatse ook weer gebruik maken van schaarse middelen (bijvoorbeeld auto’s en voedsel).

Toch is deze redenering veel te eenzijdig en zijn er zeker diverse redenen te noemen waarom het sturen van deze – veel aandachttrekkende – hulpteams ook nuttig kan zijn. Het is soms een waardevol politiek gebaar dat ook weer kan aanzetten de banden met het betreffende land te versterken. Het helpt soms mee om het thuisland van dat team bewust te maken van de ernst van de situatie (hetgeen de giften soms doet toenemen).

Verder is de waarde van de teams ter plaatse altijd beduidend groter dan alleen het redden van personen. Ook het onder het puin vandaan halen van overledenen heeft voor de nabestaanden grote waarde. Duidelijkheid is over het algemeen beter dan lange onzekerheid. Daarnaast brengen deze teams vaak enige structuur ter plaatse in de hulpverlening en de reddingswerkzaamheden. Bij elkaar wordt over het algemeen de inzet van deze teams ter plaatse zeer gewaardeerd en ook dat is het nodige waard.

Dat er deze keer daadwerkelijk mensen (al zo’n 10) zijn gered is zeer uitzonderlijk en geeft ook aan dat dit keer men ook echt snel ter plaatse was. In het verleden ging er soms erg veel tijd overheen alvorens toestemming e.d. was verleend om naar het gebied te vertrekken en werd bij aankomst ook nog veel tijd verloren.

Ten slotte is ons Nederlandse USAR-team inmiddels zo ervaren en getraind dat het ook in eigen land prima inzetbaar is – ook voor andere klussen dan de primaire werkzaamheden. Ook hiervoor zijn soms nog net te veel drempels.

Menno van Duin
lector Crisisbeheersing

Lees ook

13-11-2026
Release LCMS 2026 Q4 30.6 – Operationele omgeving

Volg de voortgang van de release op de Operationele omgeving op 17 november via het liveblog.

13-11-2026
Microsoft-storing: NIPV telefonisch bereikbaar

Er is momenteel sprake van een storing bij Microsoft. Ook binnen het NIPV ondervinden we hiervan hinder. Zo zijn Outlook, Teams en de online omgeving van Office 365 beperkt of niet goed bereikbaar.

12-11-2026
Meer inzicht in incidenten dankzij data-analyse en AI: vier onderzoeken laten de mogelijkheden zien

Veiligheidsregio’s krijgen te maken met steeds complexere incidenten en crises. Data delen en benutten wordt daarom steeds belangrijker voor informatiegestuurd werken en bovenregionale samenwerking.

10-11-2026
Korte verstoring LCMS Plot: workaround opgesteld

Op dinsdagavond 10 november was korte tijd sprake van een verstoring in LCMS Plot.

10-11-2026
Project Bovenregionale scenario ontwikkeling klimaatgerelateerde risico’s

In opdracht van het Programma Klimaatveiligheid ontwikkelde het Lectoraat Crisisbeheersing in samenwerking met diverse partners vier klimaatgerelateerde risico’s visuele scenario’s die veiligheidsregio’s en crisispartners kunnen gebruiken als gesprekshulp.

10-11-2026
Een jaar van uitersten: terugblik op 2026 – it’s (almost) a wrap

Wat een jaar! We zeggen het elk jaar, omdat het werk van het netwerk, het programma en iedereen in de regio’s ieder jaar nog beter in topvorm komt.

10-11-2026
Beter samenwerken bij hoogwater: Rijk en regio’s starten gezamenlijk traject

Renee Linck is projectleider van het Hoogwatertraject Regio-Rijk waarin rijksoverheid, waterschappen en veiligheidsregio’s samen opleiden, trainen en oefenen voor hoogwater en overstromingen.

10-11-2026
“Veiligheidsheidsregio’s moeten tijdig betrokken worden”

Ze werkte zelf bij een veiligheidsregio en had nooit zo door dat er in Den Haag iemand zat die ‘haar’ dossier in de gaten hield. Nu is Xanthe Rekkers zelf die persoon.

10-11-2026
Natuurbranden: ‘De winst zit aan de voorkant’

Edwin Kok is Landelijk Coördinator Natuurbrandbestrijding. In een gesprek blikt hij terug op een recordjaar en schetst hij de uitdagingen voor de toekomst.