Literatuuronderzoek naar rookgaskoeling en straalpijptechnieken

26 oktober 2022

Bij het uitvoeren van een offensieve binneninzet in een kleine ruimte kan de brandweer met verschillende technieken rookgassen koelen. Wat is er in de internationale literatuur te vinden over de toepassing van die verschillende rookgaskoelingstechnieken en welke risico’s zitten hieraan vast? Dat onderzocht het lectoraat Brandweerkunde van het NIPV.

De onderzoekers concluderen dat er in de literatuur vrij weinig experimenteel onderzoek is te vinden over het toepassen van rookgaskoelingstechnieken. In de discussies en in de experimenten lopen verschillende technieken en omstandigheden door elkaar heen, zodat er geen harde conclusie is te trekken. De belangrijkste bevindingen zijn:

  • Stoomvorming lijkt het grootste risico te zijn, hoewel niet helder is hoe groot dat probleem daadwerkelijk is. Er is namelijk geen praktijkonderzoek naar gedaan.
  • Aangezien er bij het raken van hete oppervlakken met veel water veel stoom wordt gevormd, is het het veiligste om ook voor een uitstroom te zorgen en om als brandweer uit de uitstroom te blijven. Maar bij welke hoeveelheid stoom er sprake is van overdruk en van uitstroom is niet helder. Ook de mate waarin de rookgaslaag krimpt of juist uitzet, is niet duidelijk.
  • Er is geen indicatie te vinden in de literatuur dat het toepassen van de boogmethode een risico oplevert. Er lijkt wel consensus te bestaan over het belang van het debiet voor rookgaskoeling. Het toepassen van optimale debieten lijkt belangrijker te zijn dan de straalpijptechniek.

Aanleiding voor dit literatuuronderzoek

Wereldwijd is er veel discussie over straalpijptechnieken, debieten en met name wat de veiligste en eenvoudigste manier is om rookgassen te koelen. Een belangrijke vraag is of er niet een eenvoudig uitvoerbare techniek is die altijd werkt. Omdat de deskundigen nogal van mening verschillen, heeft de Brandweeracademie vorig jaar praktijkonderzoek gedaan naar het effect van verschillende rookgaskoelingstechnieken. De conclusie van dat onderzoek was dat de ‘boogmethode’ het best aan de voorwaarden van uitvoerbaarheid en effectiviteit voldoet. Vervolgens ontstond er direct een discussie over de vraag of deze methode wel onder alle omstandigheden veilig is vanwege (vermeende) stoomvorming. Daarom is besloten om deze literatuurscan te doen.

Bekijk ook

Meer informatie over onze onderzoeken naar rookgaskoeling vindt u op de onderzoekspagina Rookgaskoeling.

Lees ook

10-11-2026
Natuurbranden vragen meer van crisisbeheersing dan we denken

Natuurbranden in Nederland: we kennen de beelden uit Spanje en Frankrijk, maar door de klimatologische ontwikkelingen neemt ook in ons land het risico op een brand met grote maatschappelijke impact toe.

10-11-2026
Update uit het netwerk Klimaatveiligheid  

Voordat ik de inhoudelijke diepte induik, wil ik mezelf graag voorstellen: ik ben Cheyenne Nijboer en ik ben sinds een tijdje covoorzitter van de themagroep waterveiligheid.

10-11-2026
Update programma Klimaatveiligheid  

Momenteel zijn we binnen het programma nog volop bezig om de landelijke uitgangspunten crisisbeheersing te ontwikkelen. Dit doen we met de input vanuit de expertise die we tot nu toe hebben opgedaan binnen het programma Klimaatveiligheid en vanuit de warme fase van de crisisbeheersing binnen veiligheidsregio’s en samenwerkingspartners.

10-11-2026
#IntheSpotlight: Van een getal naar een narratief. Veiligheidsregio IJsselland werkt met nieuwe systematiek voor klimaatscenario’s

Waar veiligheidsregio’s vroeger risico’s beoordeelden op basis van een rekensommetje van kans maal effect, werkt Veiligheidsregio IJsselland nu met de nieuwe landelijke systematiek die vier lenzen hanteert.

10-11-2026
Samen voorbereid op klimaatrisico’s: vier bovenregionale scenario’s ontwikkeld 

Het NIPV ontwikkelde in opdracht van het Programma Klimaatveiligheid, samen met verschillende partners, visuele scenario’s voor hitte, droogte, wateroverlast en overstromingen.  

06-11-2026
Netwerkbijeenkomst Bevolkingszorgfunctionarissen: leren van de stadsbrand in Arnhem

Op 5 november organiseerde het NIPV in Utrecht de netwerkbijeenkomst voor Bevolkingszorgfunctionarissen. De stadsbrand in Arnhem vormde het uitgangspunt voor de bijeenkomst. Betrokken Bevolkingszorgfunctionarissen, het Rode Kruis, Stichting Salvage en ARQ deelden hun ervaringen en inzichten. Wat vraagt een dergelijke brand van de betrokken organisaties en wat kunnen andere gemeenten en veiligheidsregio’s daarvan leren?

05-11-2026
Release LCMS 2026 Q4 30.6 – Oefenomgeving

Volg de voortgang van de release op de Oefenomgeving op 10 november via het liveblog.

02-11-2026
Kennis over brandveiligheid van parkeergarages met elektrische voertuigen geactualiseerd

Aan de publicatie ‘Brandveiligheid van parkeergarages met elektrisch aangedreven voertuigen’ uit 2021 is een addendum toegevoegd.

02-11-2026
Voldoende ontruimers: wat vraagt artikel 6.20 van het Besluit bouwwerken leefomgeving? 

Wanneer zijn er voldoende ontruimers aanwezig om een gebouw veilig te ontruimen? Over die vraag bestaat discussie. Want wat is voldoende? ‘Er spelen veel variabelen mee en het wetsartikel geeft geen concrete invulling, waardoor het complex is.