Belevingsonderzoek repressief brandweerpersoneel 2025

Samenvatting

Om te onderzoeken hoe repressieve brandweermensen ontwikkelingen in hun werk en in de brandweerorganisatie ervaren, is het landelijk belevingsonderzoek uitgevoerd. Het onderzoek is in 2025 uitgevoerd door het NIPV onder repressieve brandweermensen uit alle 25 veiligheidsregio’s. In 2017 en 2021 heeft het onderzoek ook plaatsgevonden op verzoek van het Veiligheidsberaad en de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV).

Doel

Het doel van het belevingsonderzoek 2025 is tweeledig. Enerzijds gaat het om het beschrijven van de beleving van repressieve brandweermensen op dit moment (2025). Anderzijds is het de bedoeling om de resultaten van de eerdere belevingsonderzoeken uit 2017 en 2021 te vergelijken met de resultaten uit 2025. En vast te stellen welke aspecten zijn toegenomen, afgenomen, of gelijk gebleven.

Vragenlijst en groepsgesprekken

Het belevingsonderzoek 2025 bestaat uit een vragenlijst en groepsgesprekken (focusgroepen) om inzichten uit de vragenlijst te verdiepen. De thema’s in de vragenlijst van 2025 zijn: 1. betrokkenheid en beleving van het brandweerwerk, 2. vrijwilligersbeleid, 3. organisatiecultuur, 4. verhouding werkvloer en leiding, 5. regelruimte, 6. vakbekwaamheid, 7. werkdruk, 8. veilig en gezond werken.

Resultaten op hoofdlijnen

Het landelijke rapport bundelt de resultaten van het onderzoek. Aanvullend op dit landelijke rapport is voor elke veiligheidsregio een regionaal tabellenboek opgesteld.

In totaal hebben 3.898 brandweermensen deelgenomen aan het belevingsonderzoek. Dit is 17 procent van het totaal aantal brandweermensen in Nederland met een repressieve functie.

Op hoofdlijnen zijn de resultaten per onderzocht thema als volgt:

1. Betrokkenheid: 90 procent van de brandweermensen is er trots op om brandweermens te zijn en gaat met plezier naar het werk. Het thema Betrokkenheid blijft over de jaren ongeveer gelijk qua beleving.
2. Vrijwilligersbeleid: 7 op de 10 vindt het werk als vrijwilliger goed te combineren met een baan buiten de brandweer en het privéleven. De stellingen behorend bij het vrijwilligersbeleid worden wisselend over de tijd beleefd, maar in grote lijnen iets positiever dan eerder.
3. Organisatiecultuur: is op te delen in de subthema’s diversiteit en werksfeer. Qua diversiteit vindt bijna de helft van de brandweermensen het belangrijk dat collega’s een afspiegeling van de maatschappij vormen. Qua werksfeer ervaart ongeveer 62 procent van de brandweermensen de cultuur binnen de brandweer als voldoende gericht op leren en verbeteren. Binnen de beide subthema’s schommelt de beleving van enkele stellingen licht, al blijft het overall beeld gelijk over de jaren.
4. Verhouding werkvloer en leiding: Relatief weinig mensen vinden dat het geld aan de juiste prioriteiten wordt besteed en ervaren beoordelingen als zorgvuldig en transparant. Over de jaren ervaren steeds meer mensen een goede dialoog met het management, waardering door het management en waardering door de ploegchef.
5. Regelruimte: 1 op de 5 ervaart ruimte om mee te denken over beleid. 75 procent heeft behoefte om betrokken te worden bij praktische zaken, zoals aanschaf van materiaal, en werving van collega’s. Het thema wordt over de jaren gelijk beleefd.
6. Vakbekwaamheid: bijna 8 op de 10 mensen vindt dat de eigen vakbekwaamheid op orde is. 1 op de 3 mensen vindt de vakbekwaamheid van sommige collega’s vanuit veiligheidsperspectief onvoldoende. De beleving van het thema blijft over de jaren gelijk.
7. Werkdruk: De meeste mensen ervaren het brandweerwerk niet als zwaar, zowel emotioneel als qua eisen die aan het werk gesteld worden. Het thema wordt over de jaren gelijk beleefd.
8. Veilig en gezond werken: Brandweermensen beoordelen de aandacht voor hun lichamelijke en geestelijke gezondheid in hun regio als ruim voldoende, met een 6,6 en 6,9. Ook de aandacht voor PTSS en agressie tegen hulpverleners wordt voldoende bevonden, met scores van 6,5 en 6,4. De hoogste waardering gaat naar steun en hulp na een incident (nazorg), 7,6. Het thema wordt over de jaren gelijk beleefd.