Incidentbestrijding lithium-ion thuisbatterijen

Samenvatting

In de komende jaren wordt een toename van het aantal lithium-ion (li-ion) thuisbatterijen in Nederlandse woningen verwacht. Deze ontwikkeling brengt nieuwe risico’s en knelpunten met zich mee voor de brandveiligheid en incidentbestrijding. Een incident kan zich snel ontwikkelen, de batterijen kunnen zich overal in de woning bevinden en batterijbranden zijn lastig te bestrijden. Er is onderzocht hoe incidenten met thuisbatterijen kunnen verlopen en hoe de brandweer hierop kan reageren. Op basis van de verkregen inzichten zijn aanbevelingen opgesteld voor een handelingsperspectief voor de brandweer, verdeeld over de verschillende incidentfasen.

Inzichten uit literatuur en casuïstiek

Uit de literatuurstudie blijkt dat er internationaal steeds meer kennis beschikbaar is over het brandgedrag en de risico’s van lithium-ion batterijen, maar dat concrete en praktisch toepasbare richtlijnen voor de incidentbestrijding van thuisbatterijen nog beperkt zijn.
De analyse van acht binnen- en buitenlandse incidenten met thuisbatterijen laat zien dat incidenten meestal gebeuren in garages of andere inpandige ruimten en vrijwel altijd gepaard gaan met rook en brand. In een kleiner maar relevant aantal gevallen traden ook explosieve verschijnselen en herontsteking op. In de meeste casussen werd de batterij na initiële brandbeheersing naar buiten verplaatst, vaak met behulp van ad-hoc-middelen die ter plaatse beschikbaar waren. De brandweer kon tijdens inzetten slechts beperkt een beroep doen op elektrotechnische expertise, terwijl deze kennis juist cruciaal is voor een veilige afhandeling.

Operationele uitdagingen voor de brandweer

Expertsessies met brandweerprofessionals bevestigen dat woningbranden met thuisbatterijen sneller en intensiever kunnen verlopen dan reguliere woningbranden. Het onvoorspelbare karakter van een thermal runaway en onzekerheid over de interne toestand beperken de interventiemogelijkheden. Het uitschakelen van de elektrische installatie via de meterkast biedt geen garantie dat de batterij spanningsloos is, waardoor elektrocutiegevaar aanwezig blijft. In de praktijk richt de inzet zich op koelen, monitoren en het voorkomen van escalatie. Warmtebeeldcamera’s en explosiegevaarmeters spelen hierbij een belangrijke rol. Ventilatie kan helpen, maar brengt ook risico’s met zich mee, zoals dampwolkexplosies.

Behoefte aan samenwerking en handelingsperspectief

Uit zowel de casuïstiek als de expertsessies blijkt dat een veilige interventie vraagt om een combinatie van brandweerkundige en elektrotechnische expertise. In veel gevallen is actieve demontage of verplaatsing in de instabiele fase niet veilig. En kan gecontroleerd uitbranden een verantwoorde optie zijn onder strikte voorwaarden. Het onderzoek maakt duidelijk dat de verantwoordelijkheid voor een veilige incidentafhandeling niet alleen bij de brandweer ligt. De thuisbatterijbranche moet zorgen voor beschikbare elektrotechnische expertise tijdens incidenten.