Veiligheid van gesmolten zoutbatterijen
17 maart 2026
In het kader van de energietransitie verschuift de energieproductie naar hernieuwbare energieopwekking. De hoeveelheid energie die kan worden opgewekt uit bijvoorbeeld zon en wind is weersafhankelijk. Om schommelingen in vraag en aanbod op te vangen, komen verschillende energieopslagtechnologieën in beeld. Eén daarvan betreft gesmolten zoutbatterijen. Deze technologie biedt nieuwe kansen voor energieopslag, maar heeft ook specifieke aandachtspunten voor een veilig gebruik.
Alternatief voor lithium-ion batterijen
Elektrochemische gesmolten zoutbatterijen bestaan al geruime tijd. Maar door de energietransitie en hun specifieke eigenschappen krijgen ze hernieuwde aandacht als alternatief voor lithium-ion batterijen. Tegelijkertijd brengen ze andersoortige veiligheidsrisico’s met zich mee.
Het NIPV heeft daarom onderzocht welke typen gesmolten zoutbatterijen beschikbaar zijn, hoe ze werken en wat ze betekenen voor de veiligheid. Uit het onderzoek blijkt dat er in Nederland momenteel twee categorieën commercieel beschikbaar zijn:
- Elektrochemische gesmolten zoutbatterijen
Deze worden ingezet voor elektriciteitsopslag. Ze werken bij hoge temperaturen, waarbij de elektrolyt uit gesmolten zout bestaat.
- Warmtebatterijen op basis van gesmolten zout
Dit zijn thermische opslagsystemen waarbij gesmolten zout wordt gebruikt als warmteopslagmedium. De opgeslagen warmte kan later weer worden benut voor industriële processen of energievoorziening.
Thermal runaway niet van toepassing, maar wél andere risico’s
Een belangrijk verschil met lithium-ion batterijen is dat het bekende faalmechanisme, thermal runaway, bij gesmolten zoutbatterijen niet van toepassing is. Een interne kortsluiting leidt namelijk niet tot een zichzelf versterkend reactieproces. Bij incidenten met gesmolten zoutbatterijen wordt géén grootschalige (toxische) rook- of gasvorming verwacht, in tegenstelling tot scenario’s met lithium-ion batterijen.
Dat betekent echter niet dat deze systemen geheel zonder risico zijn. De belangrijkste risico’s zijn:
- Lekkage van zeer heet gesmolten zout door thermische spanningen of corrosie.
- Contact tussen heet zout en (koel)water kan leiden tot een thermische schok. Het zout kan plotseling stollen en enkele meters opspatten, terwijl het nog zeer heet is.
- Zeer heet gesmolten zout kan voor branden in de omgeving zorgen
- Letsel door aanraking, met name brandwonden
Herkenning en interpretatie tijdens een incident
Het onderzoek richtte zich op het verkrijgen van inzicht in de technologie en de bijbehorende veiligheidsaspecten. We hebben relevante aandachtspunten in het onderzoek benoemd die van belang zijn voor de incidentbestrijding:
- Hoge warmtebeeldwaarden zijn bij dit type systeem vaak ‘normaal’ tijdens het reguliere gebruik en vormen, anders dan bij lithium-ion, geen directe indicatie van een gevaarlijke situatie of thermal runaway.
- Voorkom contact tussen water en heet gesmolten zout.
- Houd rekening met mogelijke lekkage van uiterst heet gesmolten zout en secundaire branden in de omgeving.
- Aanraking met gesmolten zout of hete onderdelen kan brandwonden veroorzaken.
- De bestrijding richt zich primair op uitschakelen van het systeem (door of onder regie van de operator), zodat het zout gecontroleerd kan afkoelen en stollen.