Europees project ASSISTANCE afgerond: leerpunten voor verder gebruik virtual reality

30 september 2022

Hoe kan het omgevingsbewustzijn van hulpverleners (first responders) bij complexe incidenten worden verbeterd? Deze vraag stond centraal bij het Europese project ASSISTANCE. Het project is eind september afgesloten in een reviewmeeting met de Europese Commissie. Uit de evaluatie komen verschillende punten waarmee in de toekomst verder kan worden gewerkt aan het gebruik van virtual reality om het omgevingsbewustzijn te vergroten.

Praktijkoefening in Spanje

De naam ASSISTANCE komt voort uit Adapted Situation AwareneSS tools and taIlored training scenarios for increaSing capabiliTies and enhANcing the proteCtion of First RespondErs. In het driejarige project werkten 19 partners uit 8 landen samen. Het project had twee hoofddoelen:

  • het helpen en beschermen van verschillende soorten hulpdiensten die samenwerken bij de bestrijding van grote rampen (door de natuur of de mens veroorzaakt)
  • het vergroten van de capaciteiten en vaardigheden van de ambulance-, brandweer- en politiemedewerkers om het hoofd te kunnen bieden aan complexe situaties.

Hulpmiddelen en technologieën

Om de bescherming en de efficiëntie van first responders te verbeteren, zijn in het project hulpmiddelen en technologieën ontwikkeld. Voorbeelden hiervan zijn drones en robots uitgerust met een reeks sensoren en draagbare sensoren zoals camera’s, vitale functies en GPS. Drie virtual reality (VR)-platforms zijn ingezet om de vaardigheden en vermogens van de first responders te vergroten. Het idee achter het gebruik van de platforms was tweeledig. Ten eerste dat de drie VR-platforms door alle deelnemende landen gebruikt kunnen worden. Ten tweede dat zelfs gezamenlijke opleidingsoefeningen tussen verschillende hulpdiensten uit verschillende landen kunnen worden uitgevoerd. De ontwikkelde instrumenten, technologieën en VR-systemen zijn online en in live pilotsessies getest.

Trainingssessies VR-systemen

Medisch personeel, brandweerlieden en politieagenten uit Nederland, Polen, Spanje, Zweden en Turkije namen deel aan de trainingen van drie verschillende VR-platformen. Vanuit Nederland is gewerkt met het platform ADMS. NIPV ontwikkelde de virtuele oefenscenario’s. De virtuele trainingsoefeningen werden eerst online getest. Daarna in de praktijk. Eric Didderen, projectleider van ASSISTANCE namens NIPV vertelt hierover. “Tijdens drie praktijkoefeningen in Turkije, Nederland en Spanje konden de first responders live deelnemen aan oefeningen met verschillende VR-scenario’s. Er was een grote variatie van scenario’s zoals een incident met gevaarlijke stoffen met slachtoffers, een schietpartij in een middelbare school en een gekantelde bus op een luchthaven.” Na iedere praktijkoefening werd er geëvalueerd. “Hieruit bleek dat first responders de scenario’s interessant en de training effectief, waardevol en motiverend vonden. Als verbetermogelijkheden voor de drie systemen noemden zij o.a. meer scenario’s met toenemende moeilijkheidsgraad, meer natuurlijke interactie en andere omgevingen (bijv. bosbranden). De VR-training werd beoordeeld als tijd- en kosteneffectief en een veilige omgeving om in te oefenen. Er werd wel opgemerkt dat een vituele oefening geen vervanging moet zijn voor andere belangrijke praktijktrainingen en dat de implementatie ervan aan moet sluiten bij de behoeften”, vertelt Didderen.

Situational Awareness (SA)-platform

De gegevens van de drones, robots, sensoren en ingevoerde informatie door first responders werden via een tablet gedeeld op een SA-platform. Uit de evaluatie blijkt dat dit in de huidige vorm nog niet als bevredigend wordt ervaren. Didderen: “De first responders gaven in de pilots aan onvoldoende informatie te krijgen. Het schakelen tussen repressieve taken en de informatie op de tablet bekijken bleek lastig te zijn. Ook werd het platform niet gebruiksvriendelijk genoeg ervaren. De toegevoegde waarde van het platform wordt wel gezien. Voorwaarden hiervoor zijn wel dat de problemen worden opgelost, first responders goed worden opgeleid in het gebruik en dat de hulpverleners er tijd mee winnen tijdens hun optreden.“

Warme contacten voor de toekomst

Aan het nevendoel om de ASSISTANCE-netwerkcontacten voort te zetten en elkaar te inspireren, wordt ook gewerkt. Vertegenwoordigers van NIPV en de Gezamenlijke Brandweer/Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond gaan in oktober naar Zweden om de ervaringen uit te wisselen op het gebied van VR, gebruikte technologieën en digitale verkenning. Daarnaast heeft ASSISTANCE-partner ETRA NIPV benaderd om mee te doen in een ander Europees project.

Ontwikkelingen VR-toepassingen binnen Nederlandse brandweer

De afgelopen jaren zijn er binnen de Nederlandse brandweer ook veel ontwikkelingen geweest op het gebied van VR-toepassingen. Zo is er een VR-simulatie voor chauffeur-pompbediener in de ELO beschikbaar en is de VR-simulatie buurtbatterijen opgeleverd. Inmiddels is er zelfs een heel virtueel energiedorp opgezet waarin verschillenden incidenten kunnen worden geoefend. Voorbeelden van scenario’s zijn een woningbrand met zonnepanelen en een brand in een zonnepanelenpark. Op dit moment wordt gewerkt aan een scenario van een brand in thuisopslagbatterijen met een aangesloten e-voertuig. Daarnaast is het Landelijk netwerk Digitale simulaties brandweer bezig met een ontwerpplan en programma van eisen voor een VR-applicatie om de basisprincipes van brandbestrijding te oefenen. Tot slot is er een VR-applicatie voor straalpijpvoering in de maak.

Meer informatie

Bekijk voor meer informatie over het ASSISTANCE-project de filmpjes van de pilots, de ASSISTANCE-website of de pagina over het project. Neem voor meer informatie over VR-simulaties contact op via onderstaande contactgegevens.

Lees ook

01-10-2026
Nieuw dashboard voor incidenten met alternatief aangedreven voertuigen gelanceerd 

Het NIPV heeft een nieuwe methode ontwikkeld om incidenten met alternatief aangedreven voertuigen geautomatiseerd in beeld te brengen middels dataverzameling. De methode maakt gebruik van gegevens uit het Geïntegreerd Meldkamer Systeem (GMS) en koppelt deze aan voertuiggegevens van de RDW.

01-10-2026
Onderzoek naar bescherming van gebouwen tegen brand en explosies

Het NIPV en de gemeente Eindhoven zijn een onderzoek gestart naar de kosten en effectiviteit van bouwkundige veiligheidsmaatregelen.

29-09-2026
Manschap 3.0 van start: vernieuwde opleiding nu beschikbaar

“De manschapopleiding is vernieuwd. Manschap 3.0 is ontwikkeld met de veiligheidsregio’s en het werkveld en het sluit beter aan bij de praktijk. De opleiding staat. Nu is het tijd om ermee aan de slag te gaan”, vertelt Kitty Veldscholten, onderwijskundig projectleider Manschap 3.0 bij het NIPV.

29-09-2026
Vakraad Incidentbestrijding pakt uitwerking Incidentbestrijder A, B en C op

De vakraad Incidentbestrijding neemt het voortouw in de verdere uitwerking van Incidentbestrijder A, B en C. Projectleider Alex van Schaik vertelt wat dit betekent en hoe het vervolg eruitziet.

29-09-2026
Nieuwe decaan Paul Monden

“Het is een rol waarin ik vanuit een ander perspectief kan bijdragen aan de verdere ontwikkeling van het brandweeronderwijs. De verbinding tussen praktijk, vakbekwaamheid en onderwijs spreekt mij daarin enorm aan.”

28-09-2026
MCPM: Weerbaarheid op het snijvlak van publiek en privaat 

Na jarenlang met zijn voeten in de klei te hebben gestaan bij de brandweer, gooit Dirk Jan Pullen begin  2027 het roer om. Dan neemt hij definitief afscheid van de brandweer om zich volledig te richten op de Koersvast Groep.

28-09-2026
LEC Industriële Veiligheid brengt industriële veiligheid naar Brandweerevent 

Tijdens het Brandweerevent op 28 en 29 oktober in Den Bosch geeft het LEC Industriële Veiligheid (LEC IV) acte de présence met een informatiestand op het Inspiratieplein en een deelsessie op het raakvlak van risicobeheersing en repressie.

28-09-2026
Tweede traineeship uit de startblokken 

Op woensdag 9 september zijn twintig trainees risicobeheersing met een driedaags introductieprogramma begonnen aan hun traineeship bij de veiligheidsregio’s.

28-09-2026
Handreiking mobiele en stationaire blussystemen herzien 

Afgelopen zomer is de Handreiking mobiele en stationaire blussystemen gepubliceerd op de website van het LEC Industriële Veiligheid (LEC IV). De handreiking is een volledig herziene versie, en vervangt het Handboek mobiele en stationaire installaties uit 2009.