De vraagstukken voor de brandweer in 2030

12 oktober 2022

De wereld verandert razendsnel. Technologische en maatschappelijke ontwikkelingen volgen elkaar in hoog tempo op. Hoe ziet de Nederlandse samenleving er in 2030 uit? Wat betekent dit voor de rol en de taken van de brandweer? Dat onderzocht het lectoraat Brandweerkunde van NIPV in opdracht van de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV). Met de kennis en inzichten uit het onderzoek kan de RCDV haar strategische agenda voor de komende jaren opstellen.

Hans Hazebroek, senior onderzoeker, was de projectleider van het omvangrijke project. “De expliciete opdracht van de RCDV was om van buiten naar binnen te kijken en een gedragen toekomstverkenning op te leveren waarin de brandweer zich kan herkennen. Naast literatuuronderzoek hebben we daarom twee grote events georganiseerd volgens de methode van de Future Search en zijn de vakraden aangesloten. Verder hebben we mensen van binnen en buiten de brandweer geïnterviewd. Vervolgens hebben we alle opgehaalde inzichten geanalyseerd, geprioriteerd en geclusterd. Zo zijn we uitgekomen op 7 perspectieven, in het rapport ‘samenlevingen’ genoemd, en op 5 overkoepelende strategische vraagstukken voor de brandweer.”

Herkenbaar rapport

“Ik ben buitengewoon trots op het rapport dat er nu ligt”, vertelt Petra de Kam, voorzitter van de Stuurgroep Toekomstverkenning brandweer namens Brandweer Nederland. “Ondanks de coronabeperkingen is het ons gelukt om meerdere malen met grote groepen mensen van binnen én buiten de brandweer naar de toekomst te kijken. Dat is belangrijk omdat – zoals het rapport laat zien – een toekomstverkenning geen wiskundig proces is waar een bepaalde concrete uitkomst uit rolt. Alle deelnemers hebben de ruimte en vrijheid gekregen om elkaar aan te vullen en de toekomstvisie van de brandweer te verrijken. Op deze manier hebben we een rapport gekregen waarin iedereen zich kan herkennen. Het is echt een rapport van ons samen geworden.”

Strategische agenda

Lector Brandweerkunde Ricardo Weewer: “Ik ben blij dat we dit onderzoek voor de RCDV hebben mogen doen. Het was een heel interessante exercitie om opnieuw naar de toekomst van de brandweer te kijken en daaraan strategische thema’s te verbinden. Dit onderzoek is niet alleen het uitgangspunt voor de RCDV voor het opstellen van haar strategische agenda. Voor ons vormt het de basis voor de strategische onderzoeksagenda voor de komende jaren.”


Vijf strategische vraagstukken

De 5 strategische vraagstukken voor de brandweer zijn:

  • Moet de maatschappelijke opgave van de brandweer worden verbreed naar 1) grootschaliger incidenten en 2) het inzetten van daadkracht, netwerk en middelen bij crises met behoud van lokale inbedding?
  • In welke netwerken en op welk niveau is samenwerking gewenst en hoe kan dit het beste flexibel worden georganiseerd?
  • Hoe organiseer je flexibiliteit, wendbaarheid en veerkracht binnen de brandweer? Let wel: organisatie én mens! Wil de brandweer een rol spelen in het organiseren van flexibiliteit en veerkracht binnen de samenleving en zo ja hoe?
  • Hoe zorg je ervoor dat de brandweer voortdurend inhoudelijke kennis opdoet, deelt en innoveert om mee te komen met de 7 gevonden trends?
  • Hoe beweegt de brandweer qua werkgeverschap en leiderschap? Hoe breng je mens en werk in balans in de organisatie en in de ontwikkelingen die de organisatie zal doormaken?

Lees het rapport en de interactieve samenvatting

Download de documenten op de onderzoekspagina Toekomstverkenning Brandweer.


Bekijk ook: Toekomstverkenning crisisbeheersing

Behalve voor de brandweer wordt een soortgelijke toekomstverkenning voor het vakgebied crisisbeheersing uitgevoerd. Zie voor meer informatie Toekomstverkenning Crisisbeheersing.

Lees ook

03-04-2026
Release LCMS 2026 Q2 – Oefenomgeving 

Volg de voortgang van de release op de Oefenomgeving op 7 april via het liveblog.

02-04-2026
Nieuwe bijscholingen voor instructeurs over thema energietransitie 

De bijscholingen gaan over: accu’s, zonnepanelen en windturbines, technische hulpverlening bij elektrische voertuigen, LNG en andere cryogene stoffen en multi-energiestations.

31-03-2026
“Voor het eerst weten we landelijk hoe brandweermensen de aandacht en steun rondom ingrijpende incidenten ervaren”

Onderzoek naar hoe repressieve brandweermensen en hun leidinggevenden de psychosociale ondersteuning voorafgaand aan, tijdens en na ingrijpende incidenten ervaren.

26-03-2026
Groei thuisbatterijen vraagt om handelingsperspectief  

Het NIPV onderzocht hoe incidenten met thuisbatterijen zich kunnen ontwikkelen en welk handelingsperspectief daarbij past voor de brandweer.

25-03-2026
Natuurbranden bestrijden: samenwerking tussen brandweer en Defensie

Lees alles over de nieuwste oefening van brandweer en Defensie: met helikopters, drones en brandweermensen.

23-03-2026
Hoofdstuk Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie in referentiekader geactualiseerd 

In opdracht van het Veiligheidsberaad is het hoofdstuk Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie van het Referentiekader Regionaal Crisisplan (RRCP) geactualiseerd.  

20-03-2026
Nieuw: werk deze zomer aan jouw vakbekwaamheid

In de zomermaanden organiseert het NIPV een reeks verdiepende bijscholingen voor o.a. instructeurs en de functies OvD, HOvD en AGS.

19-03-2026
College van Commandanten Brandweren Luchthaventerreinen (CCBL) en NIPV versterken samenwerking 

CCBL en NIPV kiezen voor een langdurige samenwerking die gericht is op kwaliteit, innovatie en continuïteit in opleiden en examinering.

19-03-2026
Groen licht voor de brandweer

Slimme verkeerslichten maken de weg vrij voor hulpdiensten én andere weggebruikers.