Blog: Dilemma’s rond de USAR-teams

9 februari 2023

De waarde van het hulpteam ter plaatse is aanmerkelijk groter dan alleen het redden van slachtoffers, blogt lector Crisisbeheersing Menno van Duin.

Hulpverleners bij aardbeving Turkije

Na iedere aardbeving of andere situatie met instortingen komen vanuit de gehele wereld USAR-teams naar de plaats des onheils om reddingswerkzaamheden te verrichten. Als het aantal uitzendingen van deze teams wordt afgezet tegen het aantal succesvolle reddingen zou hier beter gestopt kunnen worden. Het aantal reddingen is vrijwel altijd zeer gering en veelvuldig wordt er niemand levend uit het puin gehaald.

Cru gezegd zou dat geld dus beter uitgegeven kunnen worden door het totaal van alle kosten gewoon over te maken naar het betreffende land c.q. betrokken NGO’s. Daarbij moet niet vergeten worden dat (sommige van) deze teams ter plaatse ook weer gebruik maken van schaarse middelen (bijvoorbeeld auto’s en voedsel).

Toch is deze redenering veel te eenzijdig en zijn er zeker diverse redenen te noemen waarom het sturen van deze – veel aandachttrekkende – hulpteams ook nuttig kan zijn. Het is soms een waardevol politiek gebaar dat ook weer kan aanzetten de banden met het betreffende land te versterken. Het helpt soms mee om het thuisland van dat team bewust te maken van de ernst van de situatie (hetgeen de giften soms doet toenemen).

Verder is de waarde van de teams ter plaatse altijd beduidend groter dan alleen het redden van personen. Ook het onder het puin vandaan halen van overledenen heeft voor de nabestaanden grote waarde. Duidelijkheid is over het algemeen beter dan lange onzekerheid. Daarnaast brengen deze teams vaak enige structuur ter plaatse in de hulpverlening en de reddingswerkzaamheden. Bij elkaar wordt over het algemeen de inzet van deze teams ter plaatse zeer gewaardeerd en ook dat is het nodige waard.

Dat er deze keer daadwerkelijk mensen (al zo’n 10) zijn gered is zeer uitzonderlijk en geeft ook aan dat dit keer men ook echt snel ter plaatse was. In het verleden ging er soms erg veel tijd overheen alvorens toestemming e.d. was verleend om naar het gebied te vertrekken en werd bij aankomst ook nog veel tijd verloren.

Ten slotte is ons Nederlandse USAR-team inmiddels zo ervaren en getraind dat het ook in eigen land prima inzetbaar is – ook voor andere klussen dan de primaire werkzaamheden. Ook hiervoor zijn soms nog net te veel drempels.

Menno van Duin
lector Crisisbeheersing

Lees ook

27-02-2026
Aankondiging Release LCMS 2026 Q2 

De Release LCMS 2026 Q2 komt eraan. In dit bericht informeren we je over de impact en inhoud van deze release. 

27-02-2026
“STH-team nog meer borgen in de reguliere organisatie”

De nieuwe landelijk coördinator STH focust op verder professionaliseren en STH steviger verankeren binnen de brandweerorganisatie.

26-02-2026
De rol van brandweercultuur en gedrag bij het nabespreken van incidenten

Het onderzoek maakt inzichtelijk of en hoe brandweercultuur, gedrag en houding het mono nabespreken van incidenten stimuleren of belemmeren.

23-02-2026
Ik kan echt het verschil maken in de vakbekwaamheid

“In mijn werk kan ik echt het verschil maken in de vakbekwaamheid van mijn brandweercollega’s”, vertelt Paul Monden, trainer-adviseur bij het NIPV.

23-02-2026
“De wisselwerking tussen preventie en repressie kan beter door van elkaar te leren”

“We moeten bewuste keuzes maken in brandveiligheid. Wat betekent de veranderende samenleving voor brandveiligheid en hoe moeten we daarmee omgaan?”, vertelt Lieuwe de Witte, lector Brandveiligheidskunde.

23-02-2026
Maak kennis met het NIPV tijdens de Werkbelevingsweek

Van 13 tot en met 18 april 2026 doet het NIPV voor de tweede keer mee aan de Gelderse Werkbelevingsweek.

19-02-2026
Tiende versie van het Handboek C2000 Brandweer verschenen

De nieuwe editie van het Handboek C2000 Brandweer is een jubileumuitgave. Het NIPV beheert en actualiseert het handboek jaarlijks, samen met een redactiecommissie uit het brandweerveld.

18-02-2026
Stapeling van klimaatdreigingen vraagt om integrale voorbereiding en respons

Een onderzoek naar klimaatdreigingen, bijbehorende cascade-effecten en gevolgen voor crisisrespons.

18-02-2026
Stapeling van klimaatdreigingen vraagt om integrale voorbereiding en respons

Een onderzoek naar klimaatdreigingen, bijbehorende cascade-effecten en gevolgen voor crisisrespons.