Bevoegdheden van burgemeesters en voorzitters veiligheidsregio’s bij (dreigende) digitale incidenten onderzocht

16 januari 2023

Wat kunnen (en mogen) burgemeesters en voorzitters veiligheidsregio’s bij digitale incidenten van het Rijk verwachten en andersom?

Het Veiligheidsberaad heeft het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) verzocht een verkenning uit te voeren naar bestuur­lijke bevoegdheden bij (dreigende) digitale incidenten. Daarbij gaat het om juridische bevoegdheden en andere interventies van burgemeesters en/of voorzitters van veiligheidsregio’s.

Digitale ontwrichting als crisisscenario

De digitalisering van de samenleving blijft één van de grote ontwikkelingen van deze tijd. Technologische ontwikkelingen volgen elkaar in een onverminderd tempo op. Dit brengt vele kansen voor de samenleving met zich mee. Maar zorgt, vanwege onze toenemende afhankelijkheid van digitale systemen, ook voor kwetsbaarheden. De vervlechting van digitale systemen en maatschappelijke processen zorgt ervoor, dat we als samenleving rekening moeten houden met digitale ontwrichting als crisisscenario.

Wat zijn de bevoegdheden van burgemeesters en/of voorzitters veiligheidsregio’s bij (dreigende) cyberincidenten?

Burgemeesters en/of voorzitters veiligheidsregio’s hebben géén specifieke bevoegdheden waarmee zij bij cyberincidenten in kunnen grijpen. Wel staan hen, zo blijkt uit deze studie, in de ‘koude/ lauwe fase’ andere interventies ter beschikking op het gebied van cyberwaakzaamheid en cyberweerbaarheid. Denk hierbij aan interventies op het gebied van vergunningen, risicodialoog en stakeholdermobilisatie. Deze interventies bieden burgemeesters (vanuit hun rol als bestuurder, aanjager en bemiddelaar) aangrijpingspunten voor het bevorderen van cyberwaakzaamheid en -weerbaarheid. Deze interventies worden in praktijk niet of nauwelijks gebruikt.

Net zoals in de ‘koude/lauwe fase van een (dreigende) crisis’, beschikt een burgemeester en/of voorzitter veiligheidsregio’s in de ‘warme fase’ over reguliere bevoegdheden ten aanzien van openbare orde en veiligheid. Een burgemeester en/of voorzitter veiligheidsregio beschikt niet over specifieke bevoegdheden die hij/zij kan inzetten bij digitale incidenten. Net als bij andere bovenregionale crises spelen er bij digitale incidenten, waarbij meerdere regio’s betrokken zijn, wel een aantal terugkerende vragen en onduidelijkheden. Onder meer op het gebied van informatievoorziening, bestuurlijke afstemming en wederzijdse verwachtingen: wat kan (en mag) een burgemeester/voorzitter veiligheidsregio bij digitale incidenten van het Rijk (NCTV, NCSC) verwachten en andersom?

Lees ook

28-10-2026
Nieuwe werkwijze THV: slachtoffer zo snel mogelijk uit auto 

Bij een verkeersongeval staat voor de brandweer één vraag centraal: wat heeft het slachtoffer nu nodig? De inzichten daarover zijn in de afgelopen jaren veranderd.

27-10-2026
Pilots noodsteunpunten: hoe houd je ze ook in de toekomst draaiende?

Noodsteunpunten moeten inwoners tijdens een crisis ondersteuning bieden. Maar hoe zorg je ervoor dat ze niet alleen bij de start, maar ook bij een langdurige inzet blijven functioneren?

27-10-2026
Onderzoek brengt factoren in beeld die samenhangen met woningbranden

Oudere woningen, lagere inkomens en huishoudens met kinderen hangen onder andere samen met een grotere kans op een woningbrandmelding.

22-10-2026
LCMS niet geraakt door PHP-kwetsbaarheid 

De LCMS-applicatie werd niet geraakt door de kwetsbaarheid in PHP.

15-10-2026
Regels en verantwoordelijkheden rondom brandweerliften 

De brandweer gebruikt bij brand in hogere gebouwen een brandweerlift om materieel en brandweermensen te vervoeren. Het NIPV onderzocht welke regels gelden voor brandweerliften en hoe deze regels met elkaar samenhangen.

12-10-2026
Jori Kalkman nieuwe lector Crisisbeheersing bij het NIPV

Jori Kalkman wordt per 1 januari 2027 de nieuwe lector Crisisbeheersing van het NIPV. Met zijn brede ervaring in onderzoek, onderwijs en de praktijk brengt hij nieuwe inzichten op crisisbeheersing naar het NIPV.

08-10-2026
London Fire Brigade en NIPV zoeken samenwerking op  

Met de ondertekening van een Memorandum van overeenstemming (MoU) zetten beide partijen een stap naar meer kennisdeling en samenwerking.

06-10-2026
Grootschalige incidenten: unieke scenario’s met vergelijkbare patronen 

Het NIPV heeft een literatuuronderzoek gedaan naar de benodigde gezamenlijke slagkracht van de brandweer bij grootschalige incidenten. Het onderzoek dient als input voor een landelijk referentiekader voor gezamenlijke slagkracht.

02-10-2026
Menno van Duin neemt afscheid als lector Crisisbeheersing

Na een loopbaan van ruim veertig jaar heeft Menno van Duin op 2 oktober afscheid genomen als lector Crisisbeheersing van het NIPV. Daarmee komt een einde aan een indrukwekkende carrière waarin hij zich heeft ingezet voor de ontwikkeling van het vakgebied crisisbeheersing en rampenbestrijding in Nederland. Zijn werk heeft invloed gehad op zowel de wetenschap als de praktijk van crisismanagement. Hij blijft als adviseur (emeritus lector) nog wel verbonden aan het NIPV.