Bevoegdheden van burgemeesters en voorzitters veiligheidsregio’s bij (dreigende) digitale incidenten onderzocht

16 januari 2023

Wat kunnen (en mogen) burgemeesters en voorzitters veiligheidsregio’s bij digitale incidenten van het Rijk verwachten en andersom?

Het Veiligheidsberaad heeft het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) verzocht een verkenning uit te voeren naar bestuur­lijke bevoegdheden bij (dreigende) digitale incidenten. Daarbij gaat het om juridische bevoegdheden en andere interventies van burgemeesters en/of voorzitters van veiligheidsregio’s.

Digitale ontwrichting als crisisscenario

De digitalisering van de samenleving blijft één van de grote ontwikkelingen van deze tijd. Technologische ontwikkelingen volgen elkaar in een onverminderd tempo op. Dit brengt vele kansen voor de samenleving met zich mee. Maar zorgt, vanwege onze toenemende afhankelijkheid van digitale systemen, ook voor kwetsbaarheden. De vervlechting van digitale systemen en maatschappelijke processen zorgt ervoor, dat we als samenleving rekening moeten houden met digitale ontwrichting als crisisscenario.

Wat zijn de bevoegdheden van burgemeesters en/of voorzitters veiligheidsregio’s bij (dreigende) cyberincidenten?

Burgemeesters en/of voorzitters veiligheidsregio’s hebben géén specifieke bevoegdheden waarmee zij bij cyberincidenten in kunnen grijpen. Wel staan hen, zo blijkt uit deze studie, in de ‘koude/ lauwe fase’ andere interventies ter beschikking op het gebied van cyberwaakzaamheid en cyberweerbaarheid. Denk hierbij aan interventies op het gebied van vergunningen, risicodialoog en stakeholdermobilisatie. Deze interventies bieden burgemeesters (vanuit hun rol als bestuurder, aanjager en bemiddelaar) aangrijpingspunten voor het bevorderen van cyberwaakzaamheid en -weerbaarheid. Deze interventies worden in praktijk niet of nauwelijks gebruikt.

Net zoals in de ‘koude/lauwe fase van een (dreigende) crisis’, beschikt een burgemeester en/of voorzitter veiligheidsregio’s in de ‘warme fase’ over reguliere bevoegdheden ten aanzien van openbare orde en veiligheid. Een burgemeester en/of voorzitter veiligheidsregio beschikt niet over specifieke bevoegdheden die hij/zij kan inzetten bij digitale incidenten. Net als bij andere bovenregionale crises spelen er bij digitale incidenten, waarbij meerdere regio’s betrokken zijn, wel een aantal terugkerende vragen en onduidelijkheden. Onder meer op het gebied van informatievoorziening, bestuurlijke afstemming en wederzijdse verwachtingen: wat kan (en mag) een burgemeester/voorzitter veiligheidsregio bij digitale incidenten van het Rijk (NCTV, NCSC) verwachten en andersom?

Lees ook

12-03-2026
Positieve ervaringen met NL-Alert tijdens drukke jaarwisseling

Het NIPV heeft in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid onderzoek gedaan naar de ervaringen van burgers met het NL-Alert bericht tijdens de jaarwisseling.

12-03-2026
De voorbereiding van Seveso-inrichtingen op een grootschalige en langdurige stroomuitval

Welke maatregelen hebben Seveso-inrichtingen al genomen ter voorbereiding op een grootschalige en langdurige stroomuitvall? En met welke generieke maatregelen kunnen zij zich aanvullend voorbereiden?

12-03-2026
De voorbereiding van Seveso-inrichtingen op een grootschalige en langdurige stroomuitval

Welke maatregelen hebben Seveso-inrichtingen al genomen ter voorbereiding op een grootschalige en langdurige stroomuitvall? En met welke generieke maatregelen kunnen zij zich aanvullend voorbereiden?

11-03-2026
Landelijke aanpak natuurbrandbestrijding: samen sterker dan 25 regio’s apart

“Lokaal wat kan, landelijk wat moet”, zegt Olav Strotmann. Hij wil dat de brandweer nu de stap zet van leren, naar samen dóen.

10-03-2026
Marthyne Kunst nieuwe algemeen directeur NIPV

Het Dagelijks Bestuur van het NIPV heeft Marthyne Kunst benoemd tot algemeen directeur van het instituut. Zij zal per 1 juni aan deze nieuwe uitdaging beginnen.

10-03-2026
Inzichten tijdens pril stadium: vier belangrijke dilemma’s rond noodsteunpunten

In een snelle kennismobilisatie zijn de belangrijkste vragen en dilemma’s rond noodsteunpunten in kaart gebracht/

06-03-2026
Nieuwe infographic Preparatie nafase

Bij een crisis of ramp ligt de focus tijdens de acute fase op het bestrijden van het incident. Toch is het minstens zo belangrijk om in de acute fase vooruit te kijken naar wat daarna komt: de nafase.  

04-03-2026
Leidinggeven in de chaos 

In haar nieuwe functie van leider CoPI staat Claudia Prins-van Baar van Veiligheidsregio Hollands Midden midden in het crisisveld. 

02-03-2026
NIPV start Europees project voor richtlijn nazorg en herstel na crises 

Per 1 maart 2026 start het NIPV met het tweejarige project Richtlijn nazorg en herstel.