Natuurbrandveiligheid: de overgangszone tussen vegetatie en bebouwing
20 mei 2026
Door klimaatverandering en intensief ruimtegebruik veranderen de natuurbrandrisico’s in Nederland en neemt de kans op (gelijktijdige) branden met directe impact op de samenleving toe. De natuurbranden van een paar weken geleden laten dit zien. Omdat natuur, bebouwing en mensen dicht op elkaar zitten, kan een brand makkelijk overslaan van vegetatie naar bebouwing, en omgekeerd. Het NIPV onderzoekt daarom de overgangszone tussen vegetatie en bebouwing: om welke gebieden gaat het en welke maatregelen zijn daar mogelijk?
35 experts hebben meegedacht
Als eerste is in het onderzoek gekeken naar een Nederlandse benaming, definitie en kaartmethodiek voor de overgangszone, in het Engels Wildland-Urban Interface (WUI) genoemd. Zo’n 35 experts, afkomstig van veiligheidsregio’s, terreinbeheer, overheid en onderzoek, hebben hierover meegedacht. In drie rondes zijn ideeën verzameld, geprioriteerd en aangescherpt tot breed gedragen conclusies.
De belangrijkste afspraken
- Er is gekozen voor de term ‘vegetatie-bebouwingsovergangszone (VBO)’. Dit past goed bij de Nederlandse context, waar geen wildernis in de klassieke zin van het woord is.
- Er is consensus onder de experts over een definitie die aansluit bij de Nederlandse realiteit van verweven functies.
- Om de overgangszones in ons land in kaart te brengen wordt een combinatie van 3 internationale methoden gebruikt.
- Om mogelijke overgangszones te bepalen wordt gekeken naar vegetatievlekken van minimaal 1 hectare groot en een buffer van 200 meter rondom de vegetatie.
Impact van natuurbranden zo klein mogelijk houden
Lieuwe de Witte, lector Brandveiligheidskunde: “Dit document zet een eerste stap in het zichtbaar maken van de overgangszones tussen vegetatie en bebouwing in ons land. Kennis hierover is niet alleen essentieel voor gemeenten, provincies, brandweer en natuur- en terreinbeheerders, maar ook voor bewoners. De kennis helpt overheden en beheerders bij het maken van risicobeoordelingen, ruimtelijke keuzes, natuurbeheer en operationele voorbereidingen. Met als uiteindelijk doel de impact van natuurbranden op mens, gebouwen en natuur zo klein mogelijk te houden.”
Vervolgonderzoek
De onderzoekers brengen momenteel in kaart waar in ons land vegetatie-bebouwingsovergangszones zijn. Op basis hiervan kunnen maatregelen en richtlijnen voor deze zones worden opgesteld.
Definitie van de vegetatie-bebouwingsovergangszone (VBO)
De overgangszone waar vegetatie direct grenst aan, of verweven is met, bebouwing, infrastructuur of andere menselijke functies zoals wonen, werken of recreatie. Waardoor er een verhoogde blootstelling aan en kwetsbaarheid voor de impact van vegetatiebranden bestaan.