Nieuwe landelijke eenheden ondersteunen bij gevaarlijke stoffen
29 januari 2026
Bij langdurige en complexe incidenten met gevaarlijke stoffen staat er veel op het spel. Veiligheid van hulpverleners, omgeving en continuïteit van de inzet. Juist dan wil je geen oplossingen verzinnen terwijl het incident al loopt. Je wilt kunnen terugvallen op ervaring, deskundigheid en teams die weten wat werkt en wat niet. Daarom zijn er vanaf nu vanuit het landelijk specialisme Incidentbestrijding Gevaarlijke Stoffen (IBGS) nieuwe, specialistische eenheden beschikbaar. Snel inzetbaar in heel Nederland en gericht op stabilisatie van complexe en langdurige incidenten.
Waarom zijn specialistische eenheden nodig?
Uit onderzoek van Brandweer Nederland en het NIPV bleek dat gaspakinzetten in de praktijk weinig voorkomen. Tegelijkertijd had elke regio een eigen gaspakteam. Veel teams maar weinig daadwerkelijke ervaring, was het gevolg. Daardoor verdunde kennis en ontstond er geen routine. Jan Jacobs, voormalig landelijk coördinator IBGS bij het NIPV, ziet dat scherp terug in de praktijk: “In de gaspakopleiding leer je hoe je een pak aantrekt, maar niet hoe je uitvoerende bronmaatregelen toepast. Denk aan het dichten van lekkende leidingen of flenzen. Dat moest anders.”
De Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCVD) besloot daarom het roer om te gooien. Met de Visie IBGS als uitgangspunt is toegewerkt naar één landelijke organisatie, met minder teams, maar méér expertise. Samen met Thorsten Hackl pakte Jan Jacobs de handschoen op. Hackl werd projectleider en heeft Jacobs inmiddels ook vervangen als landelijk coördinator IBGS bij het NIPV.
Van versnippering naar focus
Waar Nederland eerst 25 gaspakteams kende, blijven er nu zes specialistische IBGS-teams over. Hackl: “Teams die vaker trainen, vaker worden ingezet en daardoor sneller en effectiever kunnen handelen. Met een beperkter aantal teams bouwen we meer deskundigheid en ervaring op.” Jacobs vult aan: “Deze teams zijn binnen anderhalf tot twee uur overal in Nederland inzetbaar.”
Zo zijn de teams ingericht
Bij de inrichting is bewust gekeken naar waar de risico’s zich bevinden én waar al kennis aanwezig was. Thorsten Hackl licht toe: “We hebben gekeken naar industrie, transportroutes en het risicobeeld van gevaarlijke stoffen in Nederland. Tegelijk zijn we gestart in regio’s waar al op professioneel niveau met IBGS werd gewerkt. Nog niet alle teams zijn volledig operationeel. De laatste opleidingen lopen en meldkamerprocedures worden verder ingericht. Maar op 1 januari 2026 zijn de eerste teams daadwerkelijk gestart.”
Wanneer zet je IBGS in?
De specialistische IBGS-eenheden ondersteunen bij complexe, grootschalige en langdurige incidenten met gevaarlijke stoffen zoals bronbestrijding op locatie. Maar het landelijk specialisme IBGS kan meer ondersteunen. De landelijk adviseur gevaarlijke stoffen (LA-GS) adviseert bij alle mogelijke incidenten met gevaarlijke stoffen over de juiste inzet. Bijvoorbeeld met grootschalige ontsmetting als nodig is, of ondersteuning van industriële bedrijfsbrandweren.
Schroom niet: vraag ondersteuning aan als dat nodig is
Wacht niet af bij een langdurige, grootschalige of complexe inzet met gevaarlijke stoffen. De IBGS-eenheden zijn er om te ondersteunen, te stabiliseren en samen het incident beheersbaar te maken.
- Vraag bijstand aan via je eigen adviseur gevaarlijke stoffen (AGS) of via de meldkamer.
- Je krijgt contact met de landelijk adviseur gevaarlijke stoffen (LA-GS).
- Je ontvangt gericht advies over welk team en welk materieel nodig is.
Of zoals Jan Jacobs het samenvat: “Ook bij incidenten met gevaarlijke stoffen moet de samenleving kunnen vertrouwen op een snelle en deskundige respons.” Met IBGS is die respons landelijk geborgd.