Zonneparken en natuurbranden

Samenvatting

Het aantal zonneparken op land in Nederland is de afgelopen jaren snel gegroeid. Er is daarbij een ontwikkeling gaande naar multifunctionele zonneparken, die ook van meerwaarde zijn voor de voedselproductie (‘agri-PV’) of voor de natuur.

Dit rapport beschrijft de resultaten van onderzoek naar de relatie tussen het brandgedrag van de zonnepanelen en het brandgedrag van de vegetatie in zonneparken. Het doel is om onderbouwing te bieden voor de advisering door de veiligheidsregio’s over
brandrisicobeheersing en brandbestrijding in zonneparken.

Hoofd- en deelvragen onderzoek

De hoofdvraag van dit onderzoek is: Welke invloed kunnen het PV-systeem en de vegetatie hebben op het ontstaan en het verloop van brand in een zonnepark; en welke veiligheidsmaatregelen passen daarbij? Het antwoord op deze vraag en de resultaten van
het onderzoek worden aan de hand van een aantal deelvragen beschreven:

• Op welke soorten locaties zijn zonneparken in Nederland gerealiseerd en welke ontwikkeling wordt hierin verwacht?
• Welke karakteristieken hebben zonneparken in Nederland?
• Welke typen zonnepanelen worden toegepast in zonneparken in Nederland en welke ontwikkeling wordt hierin verwacht?
• Wat zijn brandkenmerken van deze typen zonnepanelen?
• Wat zijn (brand)risicovolle componenten van de zonnepaneleninstallatie en welke beheersmaatregelen zijn voor de betreffende risico’s (mogelijk)?
• Welke vegetatietypen komen voor in zonneparken in Nederland?
• Hoe wordt de vegetatie onderhouden (brandstofbeheersing)?
• Wat zijn brandkenmerken van deze vegetatietypen? En welke temperatuur / hittestraling en vlamlengte zijn te verwachten bij brand van deze vegetatietypen?
• Wat is uit de praktijk bekend over branden in zonneparken?
• Welke invloed kan een brand in de vegetatie hebben op het PV-systeem van een zonnepark?
• Welke invloed kunnen de zonnepanelen hebben op de ontwikkeling van een brand in de vegetatie van een zonnepark?
• Welke invloed kan een brand van het PV-systeem hebben op de vegetatie van een zonnepark?
• Welke specifieke veiligheidsmaatregelen dragen bij aan de brandveiligheid van zonneparken met vegetatie?

Advies brandweer

Voor de veiligheidsregio’s is het van belang dat een brand in een zonnepark zich niet uitbreidt buiten het zonnepark en de omgeving bedreigt. Het is van belang dat de brandweer,
als een brand in een zonnepark bestreden moet worden, daar dan de mogelijkheden voor heeft. De brandweer kan adviezen geven aan het bevoegd gezag over maatregelen in het zonnepark die het mogelijk maken een brand te bestrijden en/of branduitbreiding te
voorkomen.

Een goede werkwijze bij de advisering over zonneparken is, in een vroeg stadium van de realisatie met de belanghebbende partijen en het bevoegd gezag in gesprek te gaan. Dan kunnen in gezamenlijkheid de brandrisico’s en mogelijke effecten in beeld gebracht worden en taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de betrokken partijen duidelijk
gemaakt worden.

Aanbevelingen

Het verdient aanbeveling om:

• De nieuwe (theoretische) brandstofmodellen voor de vegetatie van zonneparken te valideren met behulp van veldonderzoek en branden in de praktijk.
• In de praktijk onderzoek te verrichten naar het verschil in branduitbreiding in de vegetatie onder de zonnepanelen en de vegetatie naast de panelen, in het open veld.
• Branden en de brandbestrijding in zonneparken structureel te monitoren om meer kennis over brandverloop en brandbestrijding in zonneparken te vergaren en landelijk te kunnen delen.