Operationeel crisisleiderschap: een verkenning in drie veiligheidsregio’s

Samenvatting

Er is veel geschreven over leiderschap in het algemeen, maar leiderschap tijdens een crisis is binnen de leiderschapsliteratuur een van de minst onderzochte aspecten. Het doel van dit onderzoek is het verkennen van opvattingen en denkbeelden over goed operationeel crisisleiderschap in drie veiligheidsregio’s, teneinde bij te dragen aan gemeenschappelijke begripsvorming over crisisleiderschap. De volgende vraag staat hierbij centraal: ‘Wat verstaan crisisfunctionarissen onder goed multidisciplinair operationeel leiderschap in een crisissituatie?’

Opvattingen komen overeen

Na het uitvoeren van een verkennende literatuurstudie en selecteren van drie veiligheids regio’s (Fryslân, Limburg-Noord en Rotterdam-Rijnmond) zijn door middel van (groeps)interviews en een enquête functionarissen van verschillende niveaus gevraagd te reflecteren op de functie van leider CoPI. Ondanks de grote verschillen tussen de veiligheidsregio’s, blijken de opvattingen over de functie van leider CoPI grotendeels overeen te komen.

Vier kerninzichten:

• We zien dat de eindverantwoordelijkheid die de leider CoPI heeft voor de crisisoperatie de meeste invloed uitoefent op dat wat van hem verwacht wordt, of dit nu onder de noemer eenhoofdige leiding of operationele coördinatie is.
• We zien dat er veel van een leider CoPI wordt verwacht wat betreft competenties, eigenschappen en vaardigheden. Zo lijkt de leider CoPI een schaap met vijf poten te moeten zijn.
• We zien dat ‘de menskant’ de laatste jaren meer aandacht krijgt binnen veiligheidsregio’s door, onder andere, aandacht te besteden aan soft skills en persoonsgericht leiderschap. Daarbij blijft situationeel leiderschap en het kunnen schakelen tussen leiderschapsstijlen centraal staan. Een leider CoPI moet ook directief kunnen zijn als de situatie daarom vraagt.
• We zien dat een leider CoPI goed moet kunnen samenwerken met de CoPI-leden en de operationeel leider. Daarnaast moet hij ook over enige bestuurlijke sensitiviteit beschikken om met een burgemeester te kunnen samenwerken.