“We kunnen nooit genoeg investeren in hulpdiensten die alles oplossen”
Nieuws van het programma Klimaatveiligheid, mei 2026
Anne van Diepen is adviseur Crisisbeheersing bij de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland. In haar werk kijkt zij naar hoe klimaatverandering doorwerkt in risico’s, besluitvorming en de voorbereiding op crises. Daarbij ligt de nadruk op één belangrijke vraag: hoe zorgen we voor een klimaat- en waterveilige regio nu en in de toekomst.
Klimaatadaptatie is ook een veiligheidsvraagstuk
“Voor onze organisatie betekent klimaatveiligheid dat klimaatadaptatie op een veilige manier wordt gedaan. Daarbij willen we dat organisaties zelf plannen maken om bestand te zijn tegen klimaateffecten, in plaats van alleen te leunen op hulpdiensten. Als het dan toch misgaat, kunnen ze ons bellen.”
“Wij adviseren bijvoorbeeld gemeenten bij klimaatadaptieve maatregelen in de openbare ruimte. Als er nieuwe waterdoorlatende wegen worden aangelegd, moet er nog steeds een zware brandweerauto overheen kunnen. Of als waterkanten natuurinclusiever worden ingericht, moet het water wel bereikbaar blijven voor de bluswatervoorziening. Klimaatadaptatie raakt dus direct aan veiligheid. Daarnaast kijken we vanuit crisisbeheersing naar planvorming. We bereiden ons voor op klimaatverandering en ook op de kans dat meerdere dingen tegelijk gebeuren. Bijvoorbeeld een overstroming gecombineerd met stroomuitval en alle cascade-effecten die daarbij horen.”
Bewustzijn begint ook persoonlijk
“Ik weet wat er gebeurt wanneer in de regio waar ik woon de dijken doorbreken. Dat maakt het ook persoonlijk. Ik heb gekeken: waar woon ik eigenlijk, hoe hoog komt het water daar? Voor mij is klimaatveiligheid ook bewustzijn en voorbereiding. Ik heb een watervoorraad aangelegd en een noodpakket. Dat wordt vaak gekoppeld aan stroomuitval, maar voor mij zit daar ook een klimaataanleiding achter.”
“Water is daarin voor mij een belangrijk thema, omdat de impact zo lang kan duren. Als stroom uitvalt en weer terugkomt, herstelt het leven relatief snel. Maar water kan weken of maanden blijven staan en hele gebieden langdurig ontwrichten.”
We zijn te lang te zeker geweest
“Ik denk dat we in Nederland te naïef zijn geworden. De overheid heeft lang gezegd: wij kunnen water managen, wij houden het droog. Daar mogen we trots op zijn, maar het heeft er ook voor gezorgd dat mensen denken: ik hoef me daar niet mee bezig te houden. Terwijl de overheid dat niet meer kan garanderen. En nu wordt de verantwoordelijkheid meer bij de burger gelegd, maar die is daar helemaal niet op voorbereid.”
“Het probleem speelt ook niet op één plek. Als je naar de waterkaarten kijkt, zie je dat het in heel Nederland speelt en dat het alleen maar groter wordt, zeker omdat we blijven bouwen in kwetsbare gebieden.”
Van ruimtelijke ordening naar veiligheidsvraagstuk
“Wat mij betreft moeten we ruimtelijke inrichting niet meer zien als alleen een vraagstuk van de openbare ruimte, maar als een veiligheidsvraagstuk. Klimaatadaptatie heeft direct invloed op hoe snel iets een crisis wordt. Zolang veiligheid niet structureel wordt meegenomen in besluitvorming, blijven we achter de feiten aanlopen.”
“Je kunt namelijk nooit genoeg investeren in hulpdiensten om alles op te lossen. Voorkomen is altijd effectiever dan oplossen. Voorbeelden zoals Limburg, Doetinchem en Enschede laten zien wat er gebeurt als het misgaat.”
Kleine keuzes maken samen verschil
“Wat ik belangrijk vind om mee te geven: hoe klein je eigen bijdrage ook lijkt, het heeft effect. Ik eet bijvoorbeeld vegan. Dat lijkt als individu misschien onbeduidend, maar als meer mensen kleine keuzes maken en elkaar beïnvloeden, ontstaat er wel degelijk impact.” “Dat geldt ook voor klimaatveiligheid. Het is een groot en complex onderwerp, maar uiteindelijk moeten we het samen doen, en heeft elke keuze, groot of klein, een impact.”