NIPV start Europees project voor richtlijn nazorg en herstel na crises

2 maart 2026

Per 1 maart 2026 start het NIPV met het tweejarige project Richtlijn nazorg en herstel. Het project wordt uitgevoerd in opdracht van het Europese Union Civil Protection Mechanism (UCPM) en heeft als doel de nationale veerkracht in Nederland structureel te versterken.

Meer aandacht voor de nafase

De periode na een ramp of crisis, de zogenoemde nafase, is binnen de crisisbeheersing lange tijd onderbelicht geweest. Terwijl dreigingen in ernst en complexiteit toenemen, zoals gewapende conflicten, klimaatverandering en pandemieën, blijken traditionele herstelmodellen (die vooral uitgaan van overheidsrespons) niet langer voldoende.

Met dit project ontwikkelt het NIPV samen met partners een integrale nationale richtlijn voor herstel na rampen en crises, met nadruk op inclusiviteit en langdurige maatschappelijke weerbaarheid. Daarbij staat een whole-of-society-benadering centraal: overheden, maatschappelijke organisaties, bedrijven, kennisinstellingen en burgers werken samen aan herstel.

Marije Bakker, senior onderzoeker-adviseur Crisisbeheersing: “De nafase verdient net zoveel aandacht als de acute respons. Juist in de periode na een crisis wordt duidelijk wat mensen en gemeenschappen écht nodig hebben om weer verder te kunnen. Met deze richtlijn maken we van nazorg en herstel een volwaardig onderdeel van crisisbeheersing.”

Vijf kerngebieden van herstel

De richtlijn richt zich op vijf samenhangende categorieën:

Basisnoodhulp
Informatievoorziening
Emotionele en sociale ondersteuning
Praktische ondersteuning
Gezondheidszorg

Wetenschappelijk onderzoek, beleidsinzichten en praktijkervaring worden gecombineerd om tot breed toepasbare en effectieve richtlijnen te komen voor uiteenlopende crisisscenario’s.

Amy Matser, lector Datagedreven publieke veiligheid: “Door data, praktijkervaring en wetenschappelijke kennis te combineren, kunnen we beter onderbouwen wat werkt in verschillende crisissituaties. Dat helpt om herstel gerichter, inclusiever en effectiever te organiseren.”

Samen ontwikkelen en testen

Een belangrijke rol is weggelegd voor zogenoemde Co-Creation Stakeholder Boards (CSB’s). Hierin werken veiligheidsregio’s, maatschappelijke organisaties en andere relevante partners samen aan het ontwikkelen en toetsen van de richtlijn in de praktijk. De aanpak sluit aan bij een breder all-hazard-raamwerk waarbij herstel wordt benaderd vanuit één samenhangende visie op verschillende typen crises.

Michel Dückers, bijzonder hoogleraar Crises, Veiligheid en Gezondheid: “Herstel gaat niet alleen over het herstellen van schade, maar over het versterken van maatschappelijke veerkracht op de lange termijn. Door samen te werken over organisatiegrenzen heen verkleinen we de kans dat mensen en wat er voor hen toe doet buiten beeld raken in tijden van crisis.”

Bijdrage aan Europese doelstellingen

Met dit project draagt het NIPV bij aan de doelstellingen van de EU op het gebied van civiele bescherming. Tegelijkertijd wordt de samenwerking tussen publieke, private en maatschappelijke partijen in Nederland versterkt.

Het project legt daarmee de basis voor beter gecoördineerde en effectievere hersteloperaties en voor een samenleving die beter is voorbereid op toekomstige uitdagingen.