“Klimaatveiligheid betekent voor mij dat we voorbereid zijn op de effecten van klimaatverandering, zowel in onze bedrijfsvoering als in het politiewerk zelf”
Nieuws van het programma Klimaatveiligheid, april 2026
Ingelou Sybrandij is programmamanager Duurzaamheid en Milieuveiligheid bij de Politie. Vanuit haar rol werkt zij, naast duurzaamheid & milieuveiligheid, aan de vraag hoe de politie weerbaar blijft in een veranderend klimaat. Van hitte en overstromingen tot nieuwe vormen van criminaliteit die samenhangen met de energietransitie.
Klimaatveiligheid raakt zowel operatie als bedrijfsvoering
“Voor de politie betekent klimaatveiligheid dat we weten wat onze rol is bij een klimaatcrisis, maar ook dat we zelf weerbaar zijn. Bijvoorbeeld: wat is de ligging van onze locaties bij een overstroming? Kunnen we dan blijven functioneren? Soms zijn dat heel praktische inzichten. Zo blijkt dat bewijsmateriaal vaak in kelders ligt opgeslagen. Dan moet je dus letterlijk anders gaan inrichten, zodat je door kunt blijven gaan, wat er ook gebeurt.”
“Klimaatveiligheid gaat niet alleen over het politiewerk op straat, maar ook over bedrijfsvoering. Kunnen we blijven uitrukken als energie uitvalt? Zijn we dan nog bereikbaar? Wat betekent het voor medewerkers als zij worden opgeroepen terwijl hun gezin thuis misschien ook in nood is? Dat zijn vraagstukken die eigenlijk voor de hele veiligheidssector gelden.”
Nieuwe risico’s door klimaatverandering en energietransitie
Volgens Sybrandij heeft klimaatverandering ook invloed op het veiligheidsbeeld. “Het sluimerende effect van klimaatverandering zorgt voor nieuwe kansen in het criminele circuit. Door nieuwe wetgeving rond duurzaamheid en milieu ontstaan nieuwe illegale markten. Denk aan verboden koelmiddelen, de zogenaamde f-gassen, waar nu een illegale handel in ontstaat. De energietransitie is natuurlijk heel goed, maar creëert ook nieuwe vormen van criminaliteit waar de pakkans nog relatief laag is.”
“Daarnaast kijken we naar de cascade-effecten van klimaatcrises. Bij een overstroming moet je evacueren, maar daarna zie je bijvoorbeeld dat identiteitsfraude, plunderingen of verzekeringsfraude voorkomt. In Limburg zagen we dat horecaondernemers die niet verzekerd waren kwetsbaar werden voor ondermijning, doordat criminelen zich inkochten in hun bedrijf. Als politie willen we daar eerder zicht op krijgen, zodat we sneller kunnen handelen.”
Van bewustwording naar toepassing in de praktijk
Binnen de politie staat duurzaamheid, milieu en klimaat inmiddels nadrukkelijk op de agenda. “Het is bij ons een belangrijk thema in onze strategische agenda. Tegelijk voelt het voor veel mensen nog als iets van de toekomst. Daarom proberen we zoveel mogelijk te trainen op klimaatcrises binnen bestaande crisisstructuren en voorbeelden uit de praktijk te gebruiken. De ervaringen uit Limburg helpen bijvoorbeeld om het concreet te maken.”
Om klimaatveiligheid verder te brengen, wordt gewerkt aan kennis én toepassing. “We hebben elf onderzoeken lopen, bijvoorbeeld naar de impact van hitte op medewerkers. Samen met TNO testen we in een klimaatkamer wat hoge temperaturen doen met het reactievermogen van agenten. Dat vertalen we door naar praktische keuzes, zoals hoe je diensten indeelt tijdens hitte of hoe je inzet veilig blijft tijdens evenementen. Kennis is belangrijk, maar het moet niet bij kennis blijven. We moeten ook trainen, protocollen aanpassen en mensen informeren.”
Urgentie vasthouden in een volle agenda
De grootste uitdaging is volgens haar herkenbaar voor veel organisaties. “De politie is heel goed in handelen als het nodig is. Er is elke dag urgentie. Klimaatveiligheid voelt soms nog niet als ‘bloed is spoed’. De vraag is hoe je de urgentie vasthoudt, terwijl het niet altijd direct zichtbaar is. Tegelijk gaat het verrassend goed, juist omdat het als prioriteit is benoemd.”
Sluit aan bij wat er al gebeurt
“Mijn advies aan andere professionals: sluit aan bij wat er al gebeurt. “Koppel klimaatveiligheid aan bestaande opgaven, zoals weerbaarheid of uitval van energie. Probeer niet alles zelf te doen, maar haak aan bij programma’s die er al zijn. Dat is uiteindelijk effectiever. En blijf nieuwsgierig. Ga in gesprek met mensen die een klimaatramp hebben meegemaakt, want daar zitten inzichten die je niet uit een rapport haalt.”
“En maak het praktisch. Vertaal scenario’s naar wat het betekent voor je eigen organisatie en je kerntaak. Dan wordt klimaatveiligheid concreet en relevant, en kun je er echt op handelen.”