De vraagstukken voor de brandweer in 2030

12 oktober 2022

De wereld verandert razendsnel. Technologische en maatschappelijke ontwikkelingen volgen elkaar in hoog tempo op. Hoe ziet de Nederlandse samenleving er in 2030 uit? Wat betekent dit voor de rol en de taken van de brandweer? Dat onderzocht het lectoraat Brandweerkunde van NIPV in opdracht van de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV). Met de kennis en inzichten uit het onderzoek kan de RCDV haar strategische agenda voor de komende jaren opstellen.

Hans Hazebroek, senior onderzoeker, was de projectleider van het omvangrijke project. “De expliciete opdracht van de RCDV was om van buiten naar binnen te kijken en een gedragen toekomstverkenning op te leveren waarin de brandweer zich kan herkennen. Naast literatuuronderzoek hebben we daarom twee grote events georganiseerd volgens de methode van de Future Search en zijn de vakraden aangesloten. Verder hebben we mensen van binnen en buiten de brandweer geïnterviewd. Vervolgens hebben we alle opgehaalde inzichten geanalyseerd, geprioriteerd en geclusterd. Zo zijn we uitgekomen op 7 perspectieven, in het rapport ‘samenlevingen’ genoemd, en op 5 overkoepelende strategische vraagstukken voor de brandweer.”

Herkenbaar rapport

“Ik ben buitengewoon trots op het rapport dat er nu ligt”, vertelt Petra de Kam, voorzitter van de Stuurgroep Toekomstverkenning brandweer namens Brandweer Nederland. “Ondanks de coronabeperkingen is het ons gelukt om meerdere malen met grote groepen mensen van binnen én buiten de brandweer naar de toekomst te kijken. Dat is belangrijk omdat – zoals het rapport laat zien – een toekomstverkenning geen wiskundig proces is waar een bepaalde concrete uitkomst uit rolt. Alle deelnemers hebben de ruimte en vrijheid gekregen om elkaar aan te vullen en de toekomstvisie van de brandweer te verrijken. Op deze manier hebben we een rapport gekregen waarin iedereen zich kan herkennen. Het is echt een rapport van ons samen geworden.”

Strategische agenda

Lector Brandweerkunde Ricardo Weewer: “Ik ben blij dat we dit onderzoek voor de RCDV hebben mogen doen. Het was een heel interessante exercitie om opnieuw naar de toekomst van de brandweer te kijken en daaraan strategische thema’s te verbinden. Dit onderzoek is niet alleen het uitgangspunt voor de RCDV voor het opstellen van haar strategische agenda. Voor ons vormt het de basis voor de strategische onderzoeksagenda voor de komende jaren.”


Vijf strategische vraagstukken

De 5 strategische vraagstukken voor de brandweer zijn:

  • Moet de maatschappelijke opgave van de brandweer worden verbreed naar 1) grootschaliger incidenten en 2) het inzetten van daadkracht, netwerk en middelen bij crises met behoud van lokale inbedding?
  • In welke netwerken en op welk niveau is samenwerking gewenst en hoe kan dit het beste flexibel worden georganiseerd?
  • Hoe organiseer je flexibiliteit, wendbaarheid en veerkracht binnen de brandweer? Let wel: organisatie én mens! Wil de brandweer een rol spelen in het organiseren van flexibiliteit en veerkracht binnen de samenleving en zo ja hoe?
  • Hoe zorg je ervoor dat de brandweer voortdurend inhoudelijke kennis opdoet, deelt en innoveert om mee te komen met de 7 gevonden trends?
  • Hoe beweegt de brandweer qua werkgeverschap en leiderschap? Hoe breng je mens en werk in balans in de organisatie en in de ontwikkelingen die de organisatie zal doormaken?

Lees het rapport en de interactieve samenvatting

Download de documenten op de onderzoekspagina Toekomstverkenning Brandweer.


Bekijk ook: Toekomstverkenning crisisbeheersing

Behalve voor de brandweer wordt een soortgelijke toekomstverkenning voor het vakgebied crisisbeheersing uitgevoerd. Zie voor meer informatie Toekomstverkenning Crisisbeheersing.

Lees ook

10-11-2026
Project Bovenregionale scenario ontwikkeling klimaatgerelateerde risico’s

In opdracht van het Programma Klimaatveiligheid ontwikkelde het Lectoraat Crisisbeheersing in samenwerking met diverse partners vier klimaatgerelateerde risico’s visuele scenario’s die veiligheidsregio’s en crisispartners kunnen gebruiken als gesprekshulp.

10-11-2026
Een jaar van uitersten: terugblik op 2026 – it’s (almost) a wrap

Wat een jaar! We zeggen het elk jaar, omdat het werk van het netwerk, het programma en iedereen in de regio’s ieder jaar nog beter in topvorm komt.

10-11-2026
Beter samenwerken bij hoogwater: Rijk en regio’s starten gezamenlijk traject

Renee Linck is projectleider van het Hoogwatertraject Regio-Rijk waarin rijksoverheid, waterschappen en veiligheidsregio’s samen opleiden, trainen en oefenen voor hoogwater en overstromingen.

10-11-2026
“Veiligheidsheidsregio’s moeten tijdig betrokken worden”

Ze werkte zelf bij een veiligheidsregio en had nooit zo door dat er in Den Haag iemand zat die ‘haar’ dossier in de gaten hield. Nu is Xanthe Rekkers zelf die persoon.

10-11-2026
Natuurbranden: ‘De winst zit aan de voorkant’

Edwin Kok is Landelijk Coördinator Natuurbrandbestrijding. In een gesprek blikt hij terug op een recordjaar en schetst hij de uitdagingen voor de toekomst.

10-11-2026
Natuurbranden vragen meer van crisisbeheersing dan we denken

Natuurbranden in Nederland: we kennen de beelden uit Spanje en Frankrijk, maar door de klimatologische ontwikkelingen neemt ook in ons land het risico op een brand met grote maatschappelijke impact toe.

10-11-2026
Update uit het netwerk Klimaatveiligheid  

Voordat ik de inhoudelijke diepte induik, wil ik mezelf graag voorstellen: ik ben Cheyenne Nijboer en ik ben sinds een tijdje covoorzitter van de themagroep waterveiligheid.

10-11-2026
Update programma Klimaatveiligheid  

Momenteel zijn we binnen het programma nog volop bezig om de landelijke uitgangspunten crisisbeheersing te ontwikkelen. Dit doen we met de input vanuit de expertise die we tot nu toe hebben opgedaan binnen het programma Klimaatveiligheid en vanuit de warme fase van de crisisbeheersing binnen veiligheidsregio’s en samenwerkingspartners.

10-11-2026
#IntheSpotlight: Van een getal naar een narratief. Veiligheidsregio IJsselland werkt met nieuwe systematiek voor klimaatscenario’s

Waar veiligheidsregio’s vroeger risico’s beoordeelden op basis van een rekensommetje van kans maal effect, werkt Veiligheidsregio IJsselland nu met de nieuwe landelijke systematiek die vier lenzen hanteert.