De vraagstukken voor de brandweer in 2030

12 oktober 2022

De wereld verandert razendsnel. Technologische en maatschappelijke ontwikkelingen volgen elkaar in hoog tempo op. Hoe ziet de Nederlandse samenleving er in 2030 uit? Wat betekent dit voor de rol en de taken van de brandweer? Dat onderzocht het lectoraat Brandweerkunde van NIPV in opdracht van de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV). Met de kennis en inzichten uit het onderzoek kan de RCDV haar strategische agenda voor de komende jaren opstellen.

Hans Hazebroek, senior onderzoeker, was de projectleider van het omvangrijke project. “De expliciete opdracht van de RCDV was om van buiten naar binnen te kijken en een gedragen toekomstverkenning op te leveren waarin de brandweer zich kan herkennen. Naast literatuuronderzoek hebben we daarom twee grote events georganiseerd volgens de methode van de Future Search en zijn de vakraden aangesloten. Verder hebben we mensen van binnen en buiten de brandweer geïnterviewd. Vervolgens hebben we alle opgehaalde inzichten geanalyseerd, geprioriteerd en geclusterd. Zo zijn we uitgekomen op 7 perspectieven, in het rapport ‘samenlevingen’ genoemd, en op 5 overkoepelende strategische vraagstukken voor de brandweer.”

Herkenbaar rapport

“Ik ben buitengewoon trots op het rapport dat er nu ligt”, vertelt Petra de Kam, voorzitter van de Stuurgroep Toekomstverkenning brandweer namens Brandweer Nederland. “Ondanks de coronabeperkingen is het ons gelukt om meerdere malen met grote groepen mensen van binnen én buiten de brandweer naar de toekomst te kijken. Dat is belangrijk omdat – zoals het rapport laat zien – een toekomstverkenning geen wiskundig proces is waar een bepaalde concrete uitkomst uit rolt. Alle deelnemers hebben de ruimte en vrijheid gekregen om elkaar aan te vullen en de toekomstvisie van de brandweer te verrijken. Op deze manier hebben we een rapport gekregen waarin iedereen zich kan herkennen. Het is echt een rapport van ons samen geworden.”

Strategische agenda

Lector Brandweerkunde Ricardo Weewer: “Ik ben blij dat we dit onderzoek voor de RCDV hebben mogen doen. Het was een heel interessante exercitie om opnieuw naar de toekomst van de brandweer te kijken en daaraan strategische thema’s te verbinden. Dit onderzoek is niet alleen het uitgangspunt voor de RCDV voor het opstellen van haar strategische agenda. Voor ons vormt het de basis voor de strategische onderzoeksagenda voor de komende jaren.”


Vijf strategische vraagstukken

De 5 strategische vraagstukken voor de brandweer zijn:

  • Moet de maatschappelijke opgave van de brandweer worden verbreed naar 1) grootschaliger incidenten en 2) het inzetten van daadkracht, netwerk en middelen bij crises met behoud van lokale inbedding?
  • In welke netwerken en op welk niveau is samenwerking gewenst en hoe kan dit het beste flexibel worden georganiseerd?
  • Hoe organiseer je flexibiliteit, wendbaarheid en veerkracht binnen de brandweer? Let wel: organisatie én mens! Wil de brandweer een rol spelen in het organiseren van flexibiliteit en veerkracht binnen de samenleving en zo ja hoe?
  • Hoe zorg je ervoor dat de brandweer voortdurend inhoudelijke kennis opdoet, deelt en innoveert om mee te komen met de 7 gevonden trends?
  • Hoe beweegt de brandweer qua werkgeverschap en leiderschap? Hoe breng je mens en werk in balans in de organisatie en in de ontwikkelingen die de organisatie zal doormaken?

Lees het rapport en de interactieve samenvatting

Download de documenten op de onderzoekspagina Toekomstverkenning Brandweer.


Bekijk ook: Toekomstverkenning crisisbeheersing

Behalve voor de brandweer wordt een soortgelijke toekomstverkenning voor het vakgebied crisisbeheersing uitgevoerd. Zie voor meer informatie Toekomstverkenning Crisisbeheersing.

Lees ook

10-09-2026
Europees project versterkt grensoverschrijdende samenwerking bij rampenbestrijding 

Hoe kunnen hulpdiensten in grensregio’s beter samenwerken bij een ramp of grootschalig incident? Het Europese project Civil Protection – Liaison Network Concept onderzocht hoe landsgrensoverschrijdende liaison officers worden ingezet, opgeleid en georganiseerd.

09-09-2026
Eerste interregionale inzet Specialistische IBGS-eenheid bij incident in Eindhoven  

Eind augustus kwamen bij een metaalbedrijf in Eindhoven gevaarlijke stoffen vrij, vermoedelijk doordat een verkeerd type staal in een bak met salpeterzuur terechtkwam.

09-09-2026
Blog: Veiligheidsbeleving en de keten van vertrouwen

Onderzoeker Margreet Spoelstra blogt over hoe burgers risico’s van gevaarlijke stoffen ervaren en welke rol vertrouwen daarbij speelt.

08-09-2026
Inspectierapport JenV over leergang Hoofdofficier van dienst gepubliceerd

De leergang Hoofdofficier van Dienst (HOvD) van het NIPV voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen en bereidt deelnemers goed voor op hun functie. Dat concludeert de Inspectie Justitie en Veiligheid (JenV) na onderzoek naar de kwaliteit van de leergang.

08-09-2026
“De MCPM heeft mijn manier van denken zichtbaar veranderd”

“Al van jongs af aan wist ik wat ik wilde worden. Als kind droomde ik ervan om militair, politieagent én brandweerman te zijn. Het bijzondere is dat die dromen uiteindelijk allemaal werkelijkheid zijn geworden.”

04-09-2026
Zestien studenten gestart met 55e voltijdopleiding Brandweerofficier  

“Met twee nieuwe studenten aan de voltijdopleiding Brandweerofficier blijven we bouwen aan een toekomstbestendige brandweer”, vertelt teamleider brandweerkunde Annette Klitsie van Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland over de opleiding die is gestart.

03-09-2026
Proefschrift Ben Riemersma: het besturen van veiligheid in gasdistributiesystemen moet meebewegen met technologische veranderingen 

Onderzoeker Ben Riemersma is gepromoveerd aan de TU Delft. Hij onderzocht hoe veiligheid kan blijven worden geborgd in een gasdistributiesysteem dat door de energietransitie steeds complexer wordt,.

02-09-2026
Update LCMS-databases op 14 oktober 

Op 14 oktober 2026 worden de LCMS-databases bijgewerkt naar een nieuwe versie.

21-08-2026
“Schaarste vraagt om bewuste keuzes en samenwerking”

Angelie Wiltschut werkt als adviseur crisisbeheersing bij Rijkswaterstaat en is accountmanager Zuid-Nederland. Om haar kennis over en blik op crisismanagement verder te verbreden, volgt zij de opleiding Master of Crisis and Public Order Management (MCPM).