De vraagstukken voor de brandweer in 2030

12 oktober 2022

De wereld verandert razendsnel. Technologische en maatschappelijke ontwikkelingen volgen elkaar in hoog tempo op. Hoe ziet de Nederlandse samenleving er in 2030 uit? Wat betekent dit voor de rol en de taken van de brandweer? Dat onderzocht het lectoraat Brandweerkunde van NIPV in opdracht van de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV). Met de kennis en inzichten uit het onderzoek kan de RCDV haar strategische agenda voor de komende jaren opstellen.

Hans Hazebroek, senior onderzoeker, was de projectleider van het omvangrijke project. “De expliciete opdracht van de RCDV was om van buiten naar binnen te kijken en een gedragen toekomstverkenning op te leveren waarin de brandweer zich kan herkennen. Naast literatuuronderzoek hebben we daarom twee grote events georganiseerd volgens de methode van de Future Search en zijn de vakraden aangesloten. Verder hebben we mensen van binnen en buiten de brandweer geïnterviewd. Vervolgens hebben we alle opgehaalde inzichten geanalyseerd, geprioriteerd en geclusterd. Zo zijn we uitgekomen op 7 perspectieven, in het rapport ‘samenlevingen’ genoemd, en op 5 overkoepelende strategische vraagstukken voor de brandweer.”

Herkenbaar rapport

“Ik ben buitengewoon trots op het rapport dat er nu ligt”, vertelt Petra de Kam, voorzitter van de Stuurgroep Toekomstverkenning brandweer namens Brandweer Nederland. “Ondanks de coronabeperkingen is het ons gelukt om meerdere malen met grote groepen mensen van binnen én buiten de brandweer naar de toekomst te kijken. Dat is belangrijk omdat – zoals het rapport laat zien – een toekomstverkenning geen wiskundig proces is waar een bepaalde concrete uitkomst uit rolt. Alle deelnemers hebben de ruimte en vrijheid gekregen om elkaar aan te vullen en de toekomstvisie van de brandweer te verrijken. Op deze manier hebben we een rapport gekregen waarin iedereen zich kan herkennen. Het is echt een rapport van ons samen geworden.”

Strategische agenda

Lector Brandweerkunde Ricardo Weewer: “Ik ben blij dat we dit onderzoek voor de RCDV hebben mogen doen. Het was een heel interessante exercitie om opnieuw naar de toekomst van de brandweer te kijken en daaraan strategische thema’s te verbinden. Dit onderzoek is niet alleen het uitgangspunt voor de RCDV voor het opstellen van haar strategische agenda. Voor ons vormt het de basis voor de strategische onderzoeksagenda voor de komende jaren.”


Vijf strategische vraagstukken

De 5 strategische vraagstukken voor de brandweer zijn:

  • Moet de maatschappelijke opgave van de brandweer worden verbreed naar 1) grootschaliger incidenten en 2) het inzetten van daadkracht, netwerk en middelen bij crises met behoud van lokale inbedding?
  • In welke netwerken en op welk niveau is samenwerking gewenst en hoe kan dit het beste flexibel worden georganiseerd?
  • Hoe organiseer je flexibiliteit, wendbaarheid en veerkracht binnen de brandweer? Let wel: organisatie én mens! Wil de brandweer een rol spelen in het organiseren van flexibiliteit en veerkracht binnen de samenleving en zo ja hoe?
  • Hoe zorg je ervoor dat de brandweer voortdurend inhoudelijke kennis opdoet, deelt en innoveert om mee te komen met de 7 gevonden trends?
  • Hoe beweegt de brandweer qua werkgeverschap en leiderschap? Hoe breng je mens en werk in balans in de organisatie en in de ontwikkelingen die de organisatie zal doormaken?

Lees het rapport en de interactieve samenvatting

Download de documenten op de onderzoekspagina Toekomstverkenning Brandweer.


Bekijk ook: Toekomstverkenning crisisbeheersing

Behalve voor de brandweer wordt een soortgelijke toekomstverkenning voor het vakgebied crisisbeheersing uitgevoerd. Zie voor meer informatie Toekomstverkenning Crisisbeheersing.

Lees ook

22-06-2026
Jaarverslag 2025: werken aan actuele maatschappelijke veiligheidsvraagstukken

Tijdens de halfjaarlijkse bijeenkomst van het Algemeen Bestuur van het NIPV is onder meer het jaarverslag 2025 vastgesteld.

22-06-2026
Update uit het netwerk

Samen met experts zetten we de eerste stappen naar landelijke uitgangspunten voor crisisbeheersing bij klimaatdreigingen. Daarnaast bereikte onze campagne ruim 90.000 professionals en leidde deze tot bijna 1.000 gestarte klimaatquizzen.

18-06-2026
Weerkamer, meldkamer en crisisorganisatie versterken samenwerking bij extreem weer

Weersextremen vragen om goede samenwerking tussen weerkamer, meldkamer en crisisorganisatie. Tijdens een gezamenlijke bijeenkomst deelden experts van het KNMI, veiligheidsregio’s en meldkamers kennis, ervaringen en lessen uit de praktijk.

12-06-2026
“De ramp na de ramp krijgt nog veel te weinig aandacht”

Vijf jaar na de overstromingen in Valkenburg zijn de gevolgen nog altijd voelbaar. Burgemeester Daan Prevoo pleit voor meer aandacht voor de nafase van crises: een periode die vaak langer duurt en complexer is dan de crisis zelf.

12-06-2026
Update uit het netwerk

Natuurbranden, hitte, het dashboard dijkdoorbraak en overstromingen en de Omgevingswet: tijdens de netwerkbijeenkomst stonden weer actuele vraagstukken rond klimaatveiligheid centraal.

12-06-2026
Blog: Vooruitkijken in een tijd die sneller verandert dan onze ogen kunnen bijhouden

Klimaatdreigingen komen steeds vaker samen voor en versterken elkaar. Volgens Annemieke Nijhof vraagt dat om een integrale aanpak van klimaatadaptatie, crisisbeheersing en ruimtelijke inrichting.

12-06-2026
#inthespotlight: Een extreemweerscenario levert andere inzichten op dan een klassieke systeemtest

Een systeemtest met een extreemweerscenario levert andere inzichten op dan een traditionele flitsramp. Ruby Hillegers pleit ervoor om juist deze scenario’s te oefenen, omdat ze beter aansluiten bij de klimaatgerelateerde risico’s van de toekomst.

11-06-2026
Experts uit Nederland en Duitsland delen lessen over de maatschappelijke impact van grootschalige, langdurige stroomuitval

Tijdens de masterclass ‘Langdurige stroomuitval… en dan?’ stonden de mogelijke gevolgen van een grootschalige, langdurige stroomuitval centraal.

09-06-2026
Complexere energiesystemen vragen andere aanpak voor hulpdiensten

Nieuwe energie-innovaties combineren opslag, conversie en transport steeds vaker in één systeem dat gevoeliger is voor storingen omdat complexiteit en onderlinge afhankelijkheden toenemen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het NIPV naar zes innovatieve technologieën in de energietransitie.