De vraagstukken voor de brandweer in 2030

12 oktober 2022

De wereld verandert razendsnel. Technologische en maatschappelijke ontwikkelingen volgen elkaar in hoog tempo op. Hoe ziet de Nederlandse samenleving er in 2030 uit? Wat betekent dit voor de rol en de taken van de brandweer? Dat onderzocht het lectoraat Brandweerkunde van NIPV in opdracht van de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV). Met de kennis en inzichten uit het onderzoek kan de RCDV haar strategische agenda voor de komende jaren opstellen.

Hans Hazebroek, senior onderzoeker, was de projectleider van het omvangrijke project. “De expliciete opdracht van de RCDV was om van buiten naar binnen te kijken en een gedragen toekomstverkenning op te leveren waarin de brandweer zich kan herkennen. Naast literatuuronderzoek hebben we daarom twee grote events georganiseerd volgens de methode van de Future Search en zijn de vakraden aangesloten. Verder hebben we mensen van binnen en buiten de brandweer geïnterviewd. Vervolgens hebben we alle opgehaalde inzichten geanalyseerd, geprioriteerd en geclusterd. Zo zijn we uitgekomen op 7 perspectieven, in het rapport ‘samenlevingen’ genoemd, en op 5 overkoepelende strategische vraagstukken voor de brandweer.”

Herkenbaar rapport

“Ik ben buitengewoon trots op het rapport dat er nu ligt”, vertelt Petra de Kam, voorzitter van de Stuurgroep Toekomstverkenning brandweer namens Brandweer Nederland. “Ondanks de coronabeperkingen is het ons gelukt om meerdere malen met grote groepen mensen van binnen én buiten de brandweer naar de toekomst te kijken. Dat is belangrijk omdat – zoals het rapport laat zien – een toekomstverkenning geen wiskundig proces is waar een bepaalde concrete uitkomst uit rolt. Alle deelnemers hebben de ruimte en vrijheid gekregen om elkaar aan te vullen en de toekomstvisie van de brandweer te verrijken. Op deze manier hebben we een rapport gekregen waarin iedereen zich kan herkennen. Het is echt een rapport van ons samen geworden.”

Strategische agenda

Lector Brandweerkunde Ricardo Weewer: “Ik ben blij dat we dit onderzoek voor de RCDV hebben mogen doen. Het was een heel interessante exercitie om opnieuw naar de toekomst van de brandweer te kijken en daaraan strategische thema’s te verbinden. Dit onderzoek is niet alleen het uitgangspunt voor de RCDV voor het opstellen van haar strategische agenda. Voor ons vormt het de basis voor de strategische onderzoeksagenda voor de komende jaren.”


Vijf strategische vraagstukken

De 5 strategische vraagstukken voor de brandweer zijn:

  • Moet de maatschappelijke opgave van de brandweer worden verbreed naar 1) grootschaliger incidenten en 2) het inzetten van daadkracht, netwerk en middelen bij crises met behoud van lokale inbedding?
  • In welke netwerken en op welk niveau is samenwerking gewenst en hoe kan dit het beste flexibel worden georganiseerd?
  • Hoe organiseer je flexibiliteit, wendbaarheid en veerkracht binnen de brandweer? Let wel: organisatie én mens! Wil de brandweer een rol spelen in het organiseren van flexibiliteit en veerkracht binnen de samenleving en zo ja hoe?
  • Hoe zorg je ervoor dat de brandweer voortdurend inhoudelijke kennis opdoet, deelt en innoveert om mee te komen met de 7 gevonden trends?
  • Hoe beweegt de brandweer qua werkgeverschap en leiderschap? Hoe breng je mens en werk in balans in de organisatie en in de ontwikkelingen die de organisatie zal doormaken?

Lees het rapport en de interactieve samenvatting

Download de documenten op de onderzoekspagina Toekomstverkenning Brandweer.


Bekijk ook: Toekomstverkenning crisisbeheersing

Behalve voor de brandweer wordt een soortgelijke toekomstverkenning voor het vakgebied crisisbeheersing uitgevoerd. Zie voor meer informatie Toekomstverkenning Crisisbeheersing.

Lees ook

28-09-2026
MCPM: Weerbaarheid op het snijvlak van publiek en privaat 

Na jarenlang met zijn voeten in de klei te hebben gestaan bij de brandweer, gooit Dirk Jan Pullen begin  2027 het roer om. Dan neemt hij definitief afscheid van de brandweer om zich volledig te richten op de Koersvast Groep.

28-09-2026
LEC Industriële Veiligheid brengt industriële veiligheid naar Brandweerevent 

Tijdens het Brandweerevent op 28 en 29 oktober in Den Bosch geeft het LEC Industriële Veiligheid (LEC IV) acte de présence met een informatiestand op het Inspiratieplein en een deelsessie op het raakvlak van risicobeheersing en repressie.

28-09-2026
Tweede traineeship uit de startblokken 

Op woensdag 9 september zijn twintig trainees risicobeheersing met een driedaags introductieprogramma begonnen aan hun traineeship bij de veiligheidsregio’s.

28-09-2026
Handreiking mobiele en stationaire blussystemen herzien 

Afgelopen zomer is de Handreiking mobiele en stationaire blussystemen gepubliceerd op de website van het LEC Industriële Veiligheid (LEC IV). De handreiking is een volledig herziene versie, en vervangt het Handboek mobiele en stationaire installaties uit 2009. 

25-09-2026
Onderzoek naar gezondheidsrisico’s bij batterijbranden van start

Wat betekenen branden in lithium-ion batterijen voor de gezondheid van brandweermensen? Die vraag staat centraal in een nieuw onderzoeksproject.

21-09-2026
Leergang Officier van dienst versterkt brandweer op zes Caribische eilanden

Hoe bereid je brandweermensen op zes Caribische eilanden voor op hun rol als offficier van dienst (OvD)? Jip Nauta, trainer-adviseur bij het NIPV en docent van de leergang OvD, vertelt over de leergang , de verschillen met Nederland en wat zij leert van de deelnemers.

17-09-2026
Publiek-civiele samenwerking belangrijk voor noodsteunpunten tijdens crises 

Hoe kunnen overheden, maatschappelijke organisaties en inwoners elkaar versterken bij de inrichting en inzet van noodsteunpunten? In de derde snelle kennismobilisatie binnen het ‘Landelijk project noodsteunpunten’ onderzocht het NIPV welke factoren publiek-civiele samenwerking vóór en tijdens crises bevorderen of belemmeren.

17-09-2026
Goed leiderschap bij de brandweer: verbinden, begrenzen en situationeel handelen

Het NIPV heeft onderzocht wat goed beheersmatig leiderschap bij de brandweer inhoudt en hoe dit vorm krijgt in de praktijk.

15-09-2026
Opening onderwijsjaar 2026-2027: co-creatie wordt steeds urgenter

“Steeds vaker zien we dat onderwijs, onderzoek en praktijk elkaar weten te vinden. Dat is essentieel. De uitdagingen van het veld zijn immers ook onze uitdagingen”, vertelde Coby Flier, directeur Onderzoek en Onderwijs.