Complex incident met gevaarlijke stoffen? Zo werkt landelijke opschaling
18 februari 2026
Het bestrijden van incidenten met gevaarlijke stoffen is een kerntaak van de brandweer. In de meeste situaties biedt de lokale inzet voldoende capaciteit en expertise. Maar bij complexe incidenten kan aanvullende specialistische ondersteuning noodzakelijk zijn.
Denk aan een gekantelde tankwagen met salpeterzuur in een dichtbevolkt gebied, een grote lekkage van toxische stoffen of een incident waarbij meerdere risico’s samenkomen. In zulke situaties kan de brandweer het landelijk brandweerspecialisme Incidentbestrijding Gevaarlijke Stoffen (IBGS) inzetten.
Wanneer komt IBGS in beeld?
IBGS ondersteunt bij incidenten waarbij:
- sprake is van complexe chemische, toxische of fysische risico’s;
- specialistische meet- en analysecapaciteit nodig is;
- bronbestrijding vraagt om specifieke kennis en materieel;
- grootschalige ontsmetting noodzakelijk is;
- samenwerking met industriële bedrijfsbrandweren vereist is;
- risico’s voor de omgeving zorgvuldig moeten worden beoordeeld.
De inzet van IBGS verloopt via een heldere opschalingsstructuur. De Adviseur Gevaarlijke Stoffen (AGS) beoordeelt het incident ter plaatse. Wanneer de situatie daarom vraagt, schakelt de AGS via de meldkamer de hulplijn in. De Landelijk Adviseur Gevaarlijke Stoffen (LA-GS) adviseert vervolgens over de inzet van landelijke specialismen.
Wat doet IBGS concreet?
IBGS levert specialistische kennis, materieel en teams ter ondersteuning van de lokale inzet. Daarbij kan het onder meer gaan om:
Advies over schuimtoepassing
Specialistisch advies over de inzet van schuimtoepassing en het beperken van verspreiding.
Effectgebied in kaart brengen
Door middel van onder meer geavanceerde meetapparatuur en deskundigheid brengt IBGS verspreiding en effectgebied in kaart.
Ondersteuning door industriële bedrijfsbrandweren
Afstemming en inzet van specifieke industriële kennis en capaciteit.
Grootschalige ontsmetting
Organisatie en uitvoering van ontsmettingsprocessen bij grotere groepen betrokkenen.
Bronbestrijding met specialistische teams
Technische ondersteuning bij het dichten van lekkages, stabiliseren van situaties en beperken van verdere uitstroom.
IBGS werkt aanvullend op de regionale inzet en versterkt waar nodig de operationele slagkracht.
Heldere lijnen bij impactvolle incidenten
Grote incidenten met gevaarlijke stoffen komen relatief weinig voor. Juist daarom is het van belang dat functionarissen in de veiligheidsketen weten hoe de landelijke ondersteuning is georganiseerd en wanneer opschaling passend is.
Duidelijke afspraken, snelle besluitvorming en eenduidige communicatie dragen bij aan effectieve incidentbestrijding en het beperken van risico’s voor hulpverleners en omgeving.