Project Bovenregionale scenario ontwikkeling klimaatgerelateerde risico’s

Visuele scenario’s bovenregionale klimaatgerelateerde risico’s

Klimaatrisico’s houden zich niet aan regionale grenzen. Hitte, droogte, wateroverlast en overstromingen kunnen meerdere veiligheidsregio’s tegelijk raken en vragen om samenwerking tussen verschillende crisispartners. Tegelijkertijd blijkt uit onderzoeken en evaluaties dat bovenregionale samenwerking nog verdere ontwikkeling vraagt. Er bleek behoefte te zijn aan een praktisch hulpmiddel waarmee partners gezamenlijk kunnen nadenken over mogelijke situaties en de vraagstukken die daarbij ontstaan. Om op deze behoefte in te spelen hebben we in dit project visuele scenarioproducten ontwikkeld.

Er zijn voor vier klimaatgerelateerde risico’s visuele scenario’s ontwikkeld die veiligheidsregio’s en crisispartners kunnen gebruiken als gesprekshulp. De klimaatrisico’s zijn: hitte, droogte, wateroverlast en overstroming. Per risico zijn vier plausibele scenario’s uitgewerkt, en elk risico vormt daardoor een bundel met daarin de bijbehorende scenario’s.

Elke risicobundel heeft drie onderdelen:

1. Een assenstelsel waarin de vier ontwikkelde scenario’s als geheel zichtbaar zijn
2. Een overzicht van de impact van elk scenario op verschillende sectoren
3. Per scenario een verhaallijn die het scenario tekstueel beschrijft

Ontwikkeling en proces

De scenario’s zijn ontwikkeld door het lectoraat Crisisbeheersing, samen met experts uit veiligheidsregio’s, kennisinstituten, waterschappen, het KNMI, ministeries en andere crisispartners, in opdracht van het programma Klimaatveiligheid. We zijn begonnen met het ontwikkelen van een factsheet per risico met daarin ondersteunende kennis. Vervolgens zijn expertsessies georganiseerd waarin deelnemers gezamenlijk verkenden welke factoren bepalend zijn voor de impact van het risico. Op basis daarvan zijn per risico vier plausibele scenario’s uitgewerkt, die uiteindelijk het assenstelsel vormden. Daarna zijn de scenario’s verder uitgewerkt door het onderzoeksteam, zijn ze getoetst door experts en vervolgens samengebracht tot het visuele product.

Doel en gebruik

Het doel van de scenario’s is niet om te voorspellen wat er precies gaat gebeuren. De scenario’s zijn juist bedoeld om het voorstellingsvermogen te vergroten en gesprekken op gang te brengen. Ze kunnen worden gebruikt tijdens bijeenkomsten, beleidsontwikkeling en discussies over bovenregionale samenwerking. Door samen naar dezelfde scenario’s te kijken kunnen organisaties verkennen wat een bepaalde situatie voor hen betekent, welke partners daarbij betrokken zijn en welke vraagstukken of uitdagingen mogelijk ontstaan.

De scenario’s vormen daarmee een gezamenlijk vertrekpunt voor verdere voorbereiding op klimaatgerelateerde crises. Daarnaast vormen de scenario’s ook het vertrekpunt voor het project Landelijke uitgangspunten crisisbeheersing dat momenteel loopt binnen het programma Klimaatveiligheid.