Samenvatting
Er komen steeds meer alternatieve blusmiddelen op de markt die betere prestaties beloven dan water bij reguliere en bijzondere brandscenario’s. Voor brandweerkorpsen is echter vaak onduidelijk hoe deze middelen precies werken, in welke situaties zij meerwaarde bieden en in hoeverre producentclaims wetenschappelijk zijn onderbouwd. Daarom heeft het NIPV een verkennend literatuuronderzoek uitgevoerd naar de werkingsprincipes en toepasbaarheid van alternatieve blusmiddelen.
Onderzoek
Voor dit onderzoek zijn nationale en internationale wetenschappelijke publicaties, onderzoeksrapporten, testverslagen, productspecificaties en praktijkervaringen geanalyseerd. De werking van de verschillende blusmiddelen is beoordeeld aan de hand van natuurkundige en chemische principes en gerelateerd aan uiteenlopende incidentscenario’s, zoals oppervlakte- en kernbranden, rookgaskoeling, vloeistofbranden, elektriciteitsbranden en branden in lithium-ion accu’s.
Belangrijkste bevindingen
De onderzochte alternatieve blusmiddelen zijn onder te verdelen in twee hoofdgroepen: watergedragen additieven en aerosolgeneratoren. Binnen de watergedragen additieven worden gelvormende middelen, mineraalblusmiddelen, zeepvormende middelen en surfactanten onderscheiden. Elk type beïnvloedt een brand op een andere manier, bijvoorbeeld door afdekken, koelen, het vergroten van het indringend vermogen van water of het verstoren van de verbrandingsreactie.
Gelvormende- en mineraalblusmiddelen blijken vooral geschikt voor het afdekken en koelen van brandende of bedreigde oppervlakken. Surfactanten kunnen het indringend vermogen van water vergroten en zijn daardoor vooral interessant bij diepgelegen brandhaarden. Zeepvormende middelen hebben een specifieke meerwaarde bij vetbranden. Aerosolgeneratoren zijn vooral effectief in afgesloten ruimten, waar zij de verbrandingsreactie chemisch kunnen onderbreken, maar beschikken over weinig koelend vermogen.
Conclusie
Het onderzoek laat zien dat alternatieve blusmiddelen in specifieke situaties een duidelijke toegevoegde waarde kunnen hebben. Er bestaat echter geen universeel blusmiddel dat in alle omstandigheden beter presteert dan water. De effectiviteit hangt sterk af van het type incident, de omstandigheden en de gekozen inzetstrategie. Het rapport benadrukt daarom dat de keuze voor een blusmiddel gebaseerd moet zijn op aantoonbare werkingsprincipes en toepassingskaders, en niet uitsluitend op demonstraties of marketingclaims. Voor verschillende middelen is aanvullend onafhankelijk onderzoek wenselijk.
Download het rapport
Heeft u een vraag over dit onderzoek?
Neem contact met ons op via dit formulier. Uw gegevens worden alleen gebruikt voor correspondentiedoeleinden.
Velden gemarkeerd met * zijn verplicht