Ontwikkeling landelijke richtlijn nazorg en herstel: de eerste stappen zijn gezet
30 juni 2026
Hoe zorg je ervoor dat getroffen inwoners, organisaties en overheden na een ramp of crisis de juiste ondersteuning krijgen? Om gemeenten, veiligheidsregio’s en hun partners hierbij beter te ondersteunen, werken het NIPV, ARQ en het RIVM aan een landelijke richtlijn voor nazorg en herstel.
Sinds maart 2026 onderzoeken de kennisinstituten, gesubsidieerd door het European Union Civil Protection Mechanism (UCPM), hoe crisisautoriteiten de nafase van een crisis of ramp samenhangend en effectief kunnen vormgeven. De eerste resultaten van het project zijn inmiddels beschikbaar.
Internationale kennis als basis
Een belangrijke eerste stap voor het NIPV en ARQ was het in kaart brengen van internationaal beschikbare raamwerken voor nazorg en herstel. Uit een literatuuronderzoek zijn 9 relevante raamwerken geselecteerd en geanalyseerd. Deze raamwerken richten zich enerzijds op de brede organisatie van nazorg en herstel en anderzijds op specifieke thema’s binnen de nafase.
De analyse laat zien dat veel van de beschikbare bouwstenen ook bruikbaar zijn voor crisisautoriteiten in Nederland. Denk aan faseringen, thema’s en uitdagingen die wereldwijd terugkomen in herstelprocessen. Tegelijkertijd blijkt dat de behoeften van getroffen inwoners in de meeste raamwerken nog beperkt zijn uitgewerkt.
Inzicht in herstelbehoeften van getroffenen
Daarnaast onderzoekt het NIPV samen met het RIVM welke gegevens nodig zijn om de nafase beter datagedreven te ondersteunen. Uit deskresearch komt naar voren dat factoren zoals mentale en fysieke gezondheid, financiële omstandigheden, geleden schade en de persoonlijke situatie vóór een crisis een belangrijke rol spelen bij herstel.
Er zijn bovendien sterke verschillen tussen hersteltrajecten van getroffenen. Waar sommige mensen relatief snel herstellen, hebben anderen meer tijd nodig of houden zij langdurige klachten. In de komende maanden worden deze inzichten verwerkt in een statistisch model. Ook wordt onderzocht welke databronnen beschikbaar zijn om dit model te voeden.
Met behulp van deze inzichten kunnen crisisorganisaties al tijdens of kort na een crisis beter inschatten welke ondersteuning nodig is, welke groepen daaraan behoefte hebben en hoe beschikbare capaciteit effectief kan worden ingezet.
Vervolg van het project
De komende periode richt het project zich op het verzamelen van ervaringen uit landelijke en bovenregionale casuïstiek. Ook worden stakeholders geraadpleegd over hun behoeften en verwachtingen over de richtlijn, onder meer via de zogeheten Delphi-methode.
Daarnaast ontwikkelt het NIPV samen met stakeholders verschillende scenario’s die bijdragen aan de verdere uitwerking van de richtlijn. Deze scenario’s vormen later ook de basis voor trainingsmodules en oefeningen voor de toekomstige gebruikers.
Wilt u meedoen aan het Delphi-onderzoek en/of de ontwikkeling van scenario’s, dan kunt u zich via dit formulier aanmelden.