Onderzoek naar de reanimatietaak van de brandweer in Veiligheidsregio Haaglanden
29 januari 2026
In opdracht van Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) heeft het NIPV onderzoek gedaan naar de aanleiding, werkwijze, impact en leerpunten van de First Responder (FR)-taak (reanimatietaak). In Haaglanden wordt met de FR-taak bedoeld: brandweermensen die uitrukken bij een reanimatiemelding binnen het verzorgingsgebied.
Richting en toekomst van de FR-taak
Binnen de VRH hebben 4 van de 23 brandweerkazernes een FR-taak. Dit zijn de kazernes Pijnacker-Nootdorp, Wassenaar, Scheveningen en Maasdijk. Daarnaast rukt de Motor Ondersteuning Brandweer (MOB) uit voor reanimatiemeldingen. Het management van de VRH denkt na over de richting en toekomst van de FR-taak. Om een gedegen afweging te kunnen maken, wil het management gebruikmaken van feiten en bevindingen uit onafhankelijk en integer praktijkgericht onderzoek.
Belangrijkste inzichten
Het onderzoek bestond onder andere uit een documentenanalyse, analyse van meldkamerdata en groepsinterviews met first responders en vertegenwoordigers van 9 andere veiligheidsregio’s. De belangrijkste inzichten zijn:
• Sneller ter plaatse
Een belangrijke reden waarom de VRH is gestart met de FR-taak was omdat de brandweer in bepaalde gemeenten sneller ter plaatse kon zijn dan de ambulance. Uit het onderzoek komt de vraag naar voren of dit uitgangspunt nog steeds actueel is. Uit meldkamerdata blijkt dat de politie in de meeste gevallen sneller ter plaatse is.
• Impact reanimaties
Of first responders een reanimatie als ingrijpend en impactvol ervaren, hangt af van de belasting (omstandigheden van de reanimatie) en de belastbaarheid (persoonsafhankelijke omstandigheden). Van invloed op de mentale belasting zijn bijvoorbeeld de leeftijd van het slachtoffer en de aanwezigheid van (emotionele) omstanders of bekenden van het slachtoffer. Bij de mentale belastbaarheid spelen bijvoorbeeld eerdere ervaringen met ingrijpende incidenten en specifiek reanimaties een rol. Ook is van invloed of first responders zich (sociaal) veilig voelen in de ploeg waarmee zij de reanimatie uitvoeren.
• Medische noodsituaties die geen reanimatie zijn
Kazernes met een FR-taak kunnen gealarmeerd worden voor medische noodsituaties die geen reanimatie (blijken te) zijn, zoals een epileptische aanval, een verstikking of een bevalling. Soms is dit van tevoren al bekend bij de first responders, andere keren blijkt pas ter plaatse dat het niet om een reanimatie gaat. De impact van dit soort medische noodsituaties is vaak groot. Dit komt vooral doordat first responders (voor hun gevoel) de verwachtingen niet kunnen waarmaken die slachtoffers en omstanders hebben.
• Levensreddend
Brandweermensen met een FR-taak vinden het positief dat door de FR-taak mensenlevens zijn gered. Ook hebben ze vertrouwen in de kwaliteit die zij leveren tijdens ‘reguliere’ reanimaties.
• Knelpunten
First responders ervaren op verschillende thema’s knelpunten. Zo voelen zij zich onvoldoende opgeleid voor situaties waarin meer medische kennis en middelen nodig zijn dan waarover zij beschikken of waarvoor zij bevoegd zijn. Ook vinden zij dat er onvoldoende realistisch wordt geoefend. De ervaringen in de samenwerking met andere (burger)hulpverleners, zoals politie en burgerhulpverleners, zijn wisselend.
• Nazorg
De behoeften van first responders aan formele nazorg sluiten niet altijd aan bij wat het Team Collegiale Ondersteuning (TCO) kan bieden.
• Leerpunten andere regio’s
Veiligheidsregio’s denken verschillend over de toekomst van de FR-taak, maar zijn eensgezind in hun behoefte om vaker ervaringen over de FR-taak uit te wisselen en van elkaar te leren.