Dynamisch risicoprofiel

September 2022

In opdracht van het POI heeft de Vakgroep Crisisbeheersing (NIPV) een verkenning uitgevoerd naar betekenis en toepassing van het dynamisch risicoprofiel. Voor de verkenning hebben de onderzoekers van NIPV negen interviews met specialisten van veiligheidsregio’s op het gebied van (dynamische) risico’s en informatievoorziening afgenomen in de periode januari-mei 2022. Ook hebben de onderzoekers deelgenomen aan een dialoog met ambassadeurs van het Programma IV (7 maart 2022) en hebben zij op 7 juni 2022 een workshop georganiseerd met deskundigen en practitioners. 

De belangrijkste observaties uit de verkenning kort samengevat

  • Vrijwel unaniem geven respondenten aan dat de planningscyclus van vier jaar voor het regionaal risicoprofiel te lang is om als veiligheidsregio zinvol op de (werk)planning te kunnen sturen. Sommige regio’s actualiseren het regionaal risicoprofiel al tussentijds. 
  • Als gesproken wordt over een dynamisch risicoprofiel dan leeft daarbij het volgende beeld: 
    – Een risicoprofiel dat frequenter (dan vier jaar) wordt geactualiseerd en zodoende een nauwkeuriger weergave is van de ‘actuele, huidige situatie’.  
    – Een risicoprofiel met grotere relevantie en bruikbaarheid voor specifiek (operationele en tactische) doelgroepen

Knelpunten en behoeftes aangaande het regionaal risicoprofiel (RRP)

  • In het regionaal risicoprofiel  (art. 15 Wvr) zouden volgens respondenten vooral algemene trends en ontwikkelopdrachten een plek moeten krijgen, gericht op de behoeften van bestuurders.  
  • Er is reeds een projectopdracht geschreven om het proces van het regionaal risicoprofiel dynamischer te krijgen en de methodiek te vereenvoudigen. Doelstelling is om het werk voor risico- en crisisbeheersing makkelijker te maken. Het traject wordt opgehangen aan programma Risicogerichtheid.  
  • Respondenten constateren dat er weinig samenhang is tussen regionale risicoprofielen en het Nationaal Veiligheidsprofiel (zie ook: IFV, Risico’s in samenhang, 2017). Het huidige beeld is: ‘Nationaal Veiligheidsprofiel + 25 regionale profielen’.  
  • Het landelijk netwerk RRP was in het verleden de plek waar lijntjes vanuit verschillende regio’s bij elkaar kwamen. De oproep vanuit respondenten is om de aansluiting met alle regio’s te herstellen door uniforme begrippen en systematiek af te spreken en landelijke risico’s (die voor alle regio’s gelden) als vertrekpunt te hanteren voor de regionale risicoprofielen. 

Knelpunten en behoeftes aangaande operationele (dynamische) risicoprofielen

  • Het regionaal risicoprofiel leent zich niet voor tactisch-operationele doeleinden, daar zijn respondenten het over eens. Het ontstaan van meer dynamische (lees: meer frequente) risicobeelden voor operationele en tactische doeleinden voorziet in een duidelijke behoefte.  
  • We zien dat veiligheidsregio’s volop experimenteren met de toepassing van meer frequente veiligheidsrisicobeelden (onder verschillende noemers). Het vakgebied van meer permanente risicomonitoring/ forecasting en data-gebruik voor risicobeheer en crisismanagement is sterk in ontwikkeling.  

Knelpunten en behoeftes aangaande data en informatie 

  • Binnen regio’s is behoefte aan landelijke ‘risico informatie’; informatie over risicotrends die voor heel Nederland gelden bijvoorbeeld op het gebied van digitalisering en klimaat. Het (toekomstige) KCR2 wordt daarbij gezien als mogelijke leverancier en coördinator van informatievoorziening. 
  • Het is nog een zoektocht welke data te gebruiken voor de verschillende risicobeelden, waaronder het regionaal risicoprofiel. Data over crises is beperkt (want uitzonderlijke gebeurtenissen), gekleurd door ‘regionale trauma’s’ (eerdere ingrijpende incidenten) en andere bias (zie ook: Van Lakerveld en Wolbers, State of the Art Crisisbeheersing, 2020). Het zou interessant zijn om risicobeoordelingen waar mogelijk te automatiseren.  
  • Er is onder meerdere respondenten behoefte aan een actualisering van het Handboek regionaal risicoprofiel / landelijk expertisenetwerk projectleiders regionaal risicoprofiel (zie ook: IFV, Risico’s in samenhang, 2017) 
  • Op het gebied van informatievoorziening is er binnen regio’s behoefte aan: 
    – Informatie/data ten behoeve van incidentbestrijding (real time)/ specifieke inzetrisico’s (woningbranden e.d.).  
    – Informatie ten behoeve van korte termijn planning (< 6 maanden). 
    – Eén periodiek landelijk risicobeeld 
  • Er is sprake van toenemend belang van het ontwikkelen van een gemeenschappelijke taal en werkwijzen op het gebied van data (definities van incidenten, zorgvuldige incident registratie, KPI’s). Zeker in het licht van meer grensoverschrijdende risico’s. 

De verkenning geeft hiermee een goed beeld van de huidige situatie en daarmee wordt dit project als antwoord op de vraag van het POI afgerond. De onderzoekers hebben ook een aantal concrete adviezen gegeven voor het vervolg. Komende periode wordt gekeken wat de meest logische plek is om een mogelijke vervolgopdracht te beleggen.     

Contact: programmaiv@nipv.nl  

Lees ook

16-01-2023
Oefeningen en trainingen

Wil je in jouw regio ook oefenen met de landelijke voorziening SIS of een training volgen?

16-01-2023
Versterking gevraagd voor Expertgroep SIS

Wij zijn op zoek naar enkele personen vanuit de kolom Bevolkingszorg die plaats willen nemen in de LOCB Expertgroep SIS

16-01-2023
Teamleiders SIS gezocht

Kom jij de landelijke piketpool van teamleiders SIS versterken?

13-12-2022
Programma IV – jaarplan 2023

Op dit moment schrijven we volop aan het jaarplan 2023 voor het Programma Informatievoorziening waarin de vele facetten van IV aan bod komen.

13-12-2022
Risicovolle situaties op de kaart

De provinciale risicokaart toont risicovolle situaties en is een bron voor veel basisgegevens, zoals kwetsbare gebouwen en locaties en risicovolle objecten

13-12-2022
Toegangsservice Gezamenlijke Voorzieningen

Doel van de TGV is om eenvoudig en met Single Sign On in te kunnen loggen op álle gezamenlijke voorzieningen die NIPV beheert

13-12-2022
Voertuig Positie Service (VPS)

De VPS brengt alle voertuigposities van inzetbare eenheden van de veiligheidsregio’s bij elkaar op één plaats.

13-12-2022
Onderzoek Branden bij afvalbedrijven: vergunningen sluiten onvoldoende aan bij praktijk

Het scenario ‘brand in afvalstapel’ wordt in vergunningen niet als relevant scenario beschouwd, terwijl juist dit type branden met een grote omgevingsimpact het meest voorkomt in de branche.

13-12-2022
Webinar Scenarioboek IV

Op 1 december verzorgde het LEC IV een webinar om IV-specialisten in de veiligheidsregio’s wegwijs te maken in het nieuwe Scenarioboek Industriële Veiligheid.